Në emisionin “Familja Jonë” këtë të diel u diskutua për rëndësinë e kujdesit dhe mbështetjes për nënën dhe foshnjën që nga momentet e para pas lindjes, me fokus të veçantë te gjidhënia.

Të ftuara në emision ishin Dr. Teuta Sejdiu-Hasbata, neonatologe, dhe Anjeza Haradinaj-Tahiri, koordinatore e vizitave në shtëpi për nëna dhe fëmijë. Ato folën për ditët e para pas lindjes, rëndësinë e kulloshtrës, thithjen e parë, vizitat në shtëpi, problemet gjatë gjidhënies dhe mitet që vazhdojnë të qarkullojnë te nënat.

“Pa qenë nëna mirë, nuk mundet të jetë fëmija mirë”

Muaji i parë pas lindjes është një periudhë e rëndësishme si për foshnjën, ashtu edhe për nënën. Sipas të ftuarave, gjatë kësaj periudhe nuk duhet të ndërpritet asnjë hallkë e mbështetjes – nga vizitat e para dhe këshillat profesionale deri te edukimi i nënës për kujdesin ndaj foshnjës dhe gjidhënien.

Anjeza Haradinaj-Tahiri, e cila koordinon vizitat në shtëpi për nëna dhe fëmijë, foli për rëndësinë e vizitave te nënat, veçanërisht te gratë që bëhen nëna për herë të parë. Këto vizita mund t’i ndihmojnë nënat të ndihen më të sigurta dhe të marrin udhëzime praktike për kujdesin ndaj foshnjës.

Kulloshtra, “ari i lëngshëm”

Një nga temat kryesore të diskutimit ishte kulloshtra – qumështi i parë që prodhohet pas lindjes.

Edhe pse vjen në sasi të vogla, kulloshtra ka rëndësi të madhe për foshnjën dhe përmban përbërës që ndihmojnë në mbrojtjen e saj në ditët e para të jetës.

Dr. Teuta Sejdiu-Hasbata, neonatologe, theksoi rëndësinë që kulloshtrës t’i kushtohet vëmendje që në ditët e para dhe që nënat të mos shqetësohen vetëm nga sasia e vogël që shohin.

Dy orët e para pas lindjes

Sipas neonatologes, minutat dhe orët e para pas lindjes kanë rëndësi të veçantë për fillimin e gjidhënies.

Dy orët e para u veçuan si një periudhë e rëndësishme për realizimin e thithjes së parë të gjirit. Megjithatë, në praktikë kjo mund të mos jetë gjithmonë e mundur, ndër të tjera edhe për shkak të numrit të kufizuar të stafit.

Thithja e parë mund të realizohet më lehtë te nënat që lindin në mënyrë vaginale, ndërsa pas lindjes me prerje cezariane mund të ketë më shumë vështirësi për shkak të gjendjes së nënës pas operacionit.

Problemet më të shpeshta gjatë gjidhënies

Gjidhënia nuk është gjithmonë një proces i lehtë. Nënat mund të përballen me probleme të ndryshme, si thithkat e çara, kapja e cekët e gjirit, zbrazja jo e duhur e gjirit dhe mastiti.

Në emision u diskutua edhe nëse nëna duhet të vazhdojë gjidhënien kur ka mastit, si dhe mënyrat për të arritur zbrazjen e duhur të gjirit.

Një nga mënyrat e diskutuara për lehtësimin e shqetësimeve të gjirit ishte edhe përdorimi i fletëve të lakrës. U shpjegua edhe mënyra e përgatitjes së tyre, përfshirë ftohjen në frigorifer para vendosjes në gji.

“Më pikuan lotët, por nuk hoqa dorë”

Moderatorja Saranda ndau edhe përvojën e saj personale me gjidhënien e fëmijës së parë, duke treguar për dhimbjet e forta që kishte përjetuar.

Ajo tregoi se dhimbja kishte qenë aq e madhe sa i kishin rrjedhur lotët, por pavarësisht kësaj kishte vazhduar gjidhënien.

A ka nevojë foshnja për ujë para gjashtë muajsh?

Një tjetër temë ishte pyetja nëse foshnjat kanë nevojë për ujë gjatë gjashtë muajve të parë.

U diskutua se për foshnjat që ushqehen ekskluzivisht me gji, qumështi i gjirit siguron lëngjet dhe ushqyesit e nevojshëm në këtë periudhë.

Po ashtu, u fol për mitin se foshnjës “nuk po i mjafton qumështi i nënës” dhe për mënyrën se si nëna mund të kuptojë nëse foshnja po ushqehet mjaftueshëm.

Formula, ushqyerja e kombinuar dhe shtimi në peshë

Në emision u diskutua edhe se kur mund të nevojitet formula shtesë dhe çfarë duhet të dijë nëna nëse vendoset që foshnja të ushqehet edhe me formulë.

U fol gjithashtu për nënat që zgjedhin ushqyerjen e kombinuar, me qumësht gjiri dhe formulë, edhe kur kanë qumësht gjiri.

Një tjetër mesazh i rëndësishëm ishte se shtimi i peshës së foshnjës nuk duhet të kthehet në garë. Siç u tha gjatë diskutimit: “Nuk duhet ta bësh një foshnje 3 kg, 10 kg dhe të krenohesh me këtë.”

Ushqimet dhe mitet për shtimin e qumështit

Shumë nëna përballen me këshilla të ndryshme për ushqimet që duhet të konsumojnë gjatë gjidhënies. Në emision u diskutuan mitet se ëmbëlsirat, Ice Tea, boza apo ushqime të caktuara mund të ndikojnë në shtimin e qumështit.

U fol gjithashtu për ushqimet që nënat mendojnë se duhet t’i shmangin, si pijet e gazuara, lakrat dhe fasulet.

Shenjat e urisë dhe ngopjes

Një pjesë e rëndësishme e diskutimit iu kushtua edhe mënyrës se si nëna mund ta kuptojë nëse foshnja është e uritur apo e ngopur.

U fol për shenjat e urisë, rëndësinë e thithjes aktive dhe faktin se foshnja duhet të ketë kohë të mjaftueshme në gji për të ushqyer në mënyrë efektive.

Nëse foshnja bie në gjumë gjatë gjidhënies, nënat mund ta zgjojnë butësisht për ta inkurajuar të vazhdojë të pijë.

Në ditët e para, gjithashtu, nuk ka një numër të njëjtë minutash që i duhen çdo foshnje për ta zbrazur gjirin. Ritmi ndryshon nga një foshnjë te tjetra dhe rëndësi ka mënyra e kapjes së gjirit dhe thithja aktive.

Në tërësi, mesazhi i Dr. Teuta Sejdiu-Hasbatës dhe Anjeza Haradinaj-Tahirit ishte se nënat kanë nevojë për mbështetje dhe informacion që nga momentet e para pas lindjes. Gjidhënia mund të ketë sfidat e saj, por një nënë e informuar dhe e mbështetur ka më shumë mundësi ta përballojë këtë periudhë me më shumë siguri.