Statinat janë ndër barnat më të përdorura në botë për uljen e kolesterolit dhe reduktimin e rrezikut nga sulmi në zemër dhe goditja në tru. Megjithatë, te një pjesë e pacientëve ato shoqërohen me efekte anësore, si dhimbje muskujsh, dobësi dhe vështirësi gjatë aktivitetit fizik.
Një studim i ri nga McMaster University në Kanada ka identifikuar mekanizmin biologjik që mund të shpjegojë pse ndodhin këto simptoma, duke hapur rrugën për zhvillimin e trajtimeve që do të mund t’i parandalonin ato pa ndikuar në efektivitetin e statinave.
Hulumtimi, i publikuar në revistën shkencore Science Advances, tregon se simptomat muskulore nuk lidhen vetëm me mënyrën se si statinat veprojnë mbi kolesterolin, por edhe me një reagim imunitar dhe metabolik brenda vetë qelizave muskulore.
Sipas studiuesve, këto barna mund të ndikojnë në mënyrën se si qelizat muskulore prodhojnë energji. Ky çrregullim aktivizon një përgjigje imunitare lokale, e cila shkakton inflamacion dhe, si pasojë, dëmtim të indit muskulor.
Simptomat muskulore të lidhura me statinat prekin rreth 7 deri në 29 për qind të pacientëve që i përdorin këto barna.
“Statinat janë ndër barnat më efektive për uljen e rrezikut nga sëmundjet kardiovaskulare dhe parandalimin e vdekjes së parakohshme. Fatkeqësisht, efektet anësore në muskuj bëjnë që shumë pacientë të ulin dozën ose ta ndërpresin trajtimin. Ne donim të kuptonim pse ndodh kjo dhe nëse është e mundur të ndahen efektet anësore nga përfitimet që ofrojnë statinat”, tha autori kryesor i studimit, dr. Jonathan Schertzer, profesor në Departamentin e Biokimisë dhe Shkencave Biomjekësore në McMaster University.
Për të arritur në këto përfundime, studiuesit kryen eksperimente te minjtë laboratorikë dhe në qeliza muskulore njerëzore. Ata zbuluan se, duke bllokuar përgjigjen imunitare të shkaktuar nga statinat, ishte e mundur të parandalohej pjesa më e madhe e dëmtimit të muskujve.
Një nga gjetjet më të rëndësishme të studimit është se mekanizmi që shkakton dhimbjen e muskujve është i pavarur nga ai që ul kolesterolin. Me fjalë të tjera, efekti mbrojtës i statinave ndaj zemrës dhe enëve të gjakut mund të ruhet edhe nëse gjendet një mënyrë për të parandaluar inflamacionin në muskuj.
Sipas autorëve, kjo mund të çojë në zhvillimin e barnave ose terapive shtesë që do të reduktonin efektet anësore, duke u mundësuar më shumë pacientëve të vazhdojnë trajtimin pa shqetësime.
Megjithatë, studiuesit theksojnë se nevojiten prova të mëtejshme klinike për të konfirmuar këto rezultate te njerëzit. Pavarësisht kësaj, studimi ka identifikuar objektiva biologjikë premtues që mund të shërbejnë si bazë për trajtime të reja kundër intolerancës ndaj statinave.
