Sipas organizatës jofitimprurëse The Physicians Committee, shumica e grave përjetojnë dhimbje menstruale. Për deri në 15 për qind të tyre, kjo dhimbje është aq e fortë sa ndikon në punë dhe aktivitete të tjera për një ose më shumë ditë çdo muaj. Ndonjëherë dhimbja zvogëlohet pas lindjes, por për shumë gra ajo vazhdon.

Çfarë e shkakton dhimbjen?

Para fillimit të menstruacioneve, qelizat që formojnë shtresën e brendshme të mitrës, të njohura edhe si qeliza endometriale, fillojnë të shpërbëhen gjatë ciklit menstrual dhe çlirojnë sasi të mëdha të prostaglandinave inflamatore. Këto substanca ngushtojnë enët e gjakut në mitër dhe shkaktojnë kontraktime të muskujve, duke krijuar ngërçe të dhimbshme. Disa nga prostaglandinat hyjnë në qarkullimin e gjakut dhe mund të shkaktojnë dhimbje koke, të përziera, të vjella dhe diarre.

Studiuesit kanë gjetur se gratë me dhimbje menstruale prodhojnë më shumë prostaglandina sesa ato që kanë pak ose aspak dhimbje. Kjo ndihmon të shpjegohet pse ilaçet anti-inflamatore jo-steroide (NSAIDs) janë efektive në lehtësimin e dhimbjes menstruale. Ibuprofen (Motrin), naproksen (Aleve) dhe ilaçe të tjera të këtij grupi ulin prodhimin e prostaglandinave. Po ashtu, këto ilaçe mund të ulin edhe sasinë e gjakderdhjes menstruale, gjë që mund të ndihmojë në reduktimin e dhimbjes.

Një vështrim më i afërt te estrogjeni

Mund të ketë edhe një qasje më themelore. Në vend që të fokusohemi vetëm te prostaglandinat, mund të merret parasysh edhe roli i “fabrikave” qelizore që i prodhojnë ato. Kontraceptivët oralë, apo pilulat e kontrollit të lindjes, e ulin prodhimin e prostaglandinave duke ngadalësuar rritjen e shtresës së mitrës. Si rezultat, 90 për qind e grave që përdorin pilula kontraceptive përjetojnë reduktim të dhimbjeve menstruale. Megjithatë, ndryshimet në dietë mund të sjellin efekte të ngjashme.

Estrogjeni është hormon seksual femëror që ndikon në rritjen e qelizave në trup. Në çdo cikël menstrual, niveli i estrogjenit rritet dhe bie. Ky hormon ndikon në zhvillimin e gjinjve gjatë pubertetit dhe çdo muaj shkakton trashjen e shtresës së mitrës në përgatitje për shtatzëni.

Estrogjeni rritet gradualisht në fund të menstruacioneve dhe bie përsëri në fillim të ciklit të ri. Më pas rritet për rreth dy javë, arrin kulmin dhe bie shpejt rreth ovulacionit. Në gjysmën e dytë të muajit rritet sërish dhe bie pak para menstruacioneve, duke krijuar dy faza rritjeje dhe rënieje gjatë ciklit. Kur mitra e hedh shtresën e saj, shfaqen gjakderdhja menstruale dhe dhimbjet e ngjashme me ngërçe.

Ushqimet që luftojnë inflamacionin

Në mënyrë natyrale, ushqimet që ulin inflamacionin në trup mund të ndihmojnë në zbutjen e ngërçeve menstruale. Këto përfshijnë fruta, perime, drithëra integrale, bishtajore, arra dhe fara. Studimet tregojnë se dietat me bazë bimore ndihmojnë në uljen e inflamacionit për shkak të përmbajtjes së lartë të antioksidantëve dhe përbërjeve bimore që mbështesin funksionimin optimal të trupit.

Ekziston gjithashtu një lidhje mes ushqimit dhe niveleve të estrogjenit në trup. Produktet shtazore dhe vajrat e shtuar mund të rrisin nivelet e estrogjenit. Sa më shumë ushqime me bazë shtazore të konsumohen, aq më shumë mund të rritet trashësia e shtresës së mitrës, gjë që mund të çojë në prodhim më të madh të prostaglandinave dhe dhimbje më të forta.

Si ndikon ushqimi te hormonet

Një dietë me pak yndyrë dhe me shumë fibra mund të ulë ndjeshëm nivelin e estrogjenit. Kjo ka interes të veçantë edhe në kërkimet për kancerin, pasi ulja e estrogjenit lidhet me rrezik më të ulët për kancer të gjirit. Më pak estrogjen do të thotë më pak stimulim për rritjen e qelizave të ndjeshme ndaj hormoneve.

Nëse një dietë perëndimore ul në gjysmë marrjen e yndyrës, niveli i estrogjenit mund të ulet rreth 17 për qind. Ushqimet me fibra ndihmojnë gjithashtu në eliminimin e estrogjenit nga trupi përmes sistemit tretës, duke parandaluar rikthimin e tij në qarkullim.

Produktet shtazore dhe ushqimet e përpunuara nuk përmbajnë fibra, prandaj mund të çojnë në mungesë të tyre në dietë. Kjo mund të ndikojë në rritjen e estrogjenit në gjak dhe në përkeqësimin e simptomave menstruale.

Studime kanë treguar se dieta me pak yndyrë dhe me bazë bimore mund të reduktojë dhimbjen menstruale dhe simptomat para menstruacioneve, si fryrja dhe ndryshimet e humorit. Në një studim, gratë që ndoqën këtë dietë raportuan përmirësim të dukshëm krahasuar me dietën e tyre të zakonshme.

Ushqimet që rekomandohen dhe ato që duhen shmangur

Rekomandohet konsumimi i:

• Drithërave integrale si orizi kaf, tërshëra dhe buka integrale
• Perimeve si brokoli, spinaqi, karrota, patatet e ëmbla dhe lakra brukseli
• Bishtajoreve si fasulet, bizelet dhe thjerrëzat
• Frutave si mollët, mango, manaferrat dhe portokallet

Duhet shmangur:

• Produktet shtazore si mishi, peshku, vezët dhe qumështi
• Drithërat e rafinuara si buka e bardhë dhe produktet e përpunuara
• Vajrat e shtuar dhe yndyrnat e përpunuara
• Ushqimet e skuqura dhe të përpunuara si patatet e skuqura, ëmbëlsirat dhe produktet me shumë yndyrë

Ndryshimi i dietës mund të kërkojë kohë, por shumë studime sugjerojnë se përshtatja graduale mund të sjellë përmirësime në dhimbjet menstruale, energji dhe mirëqenie të përgjithshme. Konsumimi i ushqimeve në formën e tyre natyrale dhe të papërpunuar ndihmon në rritjen e marrjes së fibrave dhe lëndëve ushqyese, duke mbështetur shëndetin hormonal dhe reduktimin e simptomave menstruale./The Physicians Committee/