Nëse ndonjëherë jeni ndjerë më të qetë pas një shëtitjeje në park apo në pyll, kjo nuk është rastësi, por biologji.

Sipas një artikulli të publikuar nga BBC, qëndrimi jashtë mund të shkaktojë ndryshime të matshme në trupin tuaj, duke ulur hormonet e stresit, duke ndihmuar në stabilizimin e tensionit të gjakut dhe madje duke përmirësuar shëndetin e zorrëve.

Nuk është e nevojshme të ecni për orë të tëra për të ndjerë këto përfitime, pasi efekti maksimal arrihet pas vetëm 20 minutash. Kjo do të thotë se edhe një shëtitje gjatë pushimit të drekës në park dhe një sanduiç në stol disa herë në javë mund të përmirësojnë trupin dhe mendjen tuaj.

Ja katër mënyra se si qëndrimi në natyrë mund të përmirësojë shëndetin tuaj.

1. Ju relaksoheni në mënyrë të pavetëdijshme

Kur shihni pemë të gjelbra, ndieni aromën e pishës dhe dëgjoni fëshfërimën e gjetheve apo cicërimën e zogjve, sistemi juaj nervor autonom, një rrjet nervash që kontrollon proceset e pavetëdijshme, reagon menjëherë.

Kjo mund të ndodhë edhe gjatë një vizite në parkun lokal.

“Në trup vërejmë ndryshime si ulja e tensionit të gjakut, ndryshime në variabilitetin e rrahjeve të zemrës dhe rrahje më të ngadalta të zemrës, të gjitha të lidhura me qetësimin fiziologjik,” tha baronesha Kathy Willis, profesoreshë e biodiversitetit në Universitetin e Oksfordit, për podcastin e BBC Radio 4 What’s Up Docs?

Një studim në Mbretërinë e Bashkuar, me afro 20 mijë pjesëmarrës, zbuloi se ata që kalonin të paktën 120 minuta në javë në hapësira të gjelbra kishin më shumë gjasa të raportonin shëndet të mirë dhe mirëqenie më të lartë psikologjike.

Dëshmitë për përfitimet e qëndrimit në natyrë janë aq bindëse, saqë në disa zona janë testuar programe të ashtuquajtura të përshkrimit social të gjelbër, që lidhin njerëzit me natyrën për të përmirësuar shëndetin fizik dhe mendor, duke ndikuar pozitivisht edhe në lumturi dhe mirëqenie.

2. Hormonet tuaja rregullohen

Edhe sistemi hormonal i trupit tuaj përfshihet në këtë proces qetësimi.

Willis thotë se qëndrimi jashtë aktivizon sistemin endokrin dhe ul nivelet e kortizolit dhe adrenalinës, hormone që rriten kur jeni të stresuar ose të shqetësuar.

“Një studim zbuloi se personat që qëndruan për tre ditë në një dhomë hoteli dhe thithnin vaj Hinoki (selvi japoneze), patën një rënie të madhe të hormonit të adrenalinës dhe një rritje të konsiderueshme të qelizave natyrore vrasëse në gjak.”

Qelizat natyrore vrasëse janë qeliza që luftojnë viruset në trup. Pjesëmarrësit në studim vazhduan të kishin nivele të larta të këtyre qelizave edhe dy javë pas ekspozimit ndaj aromës.

Në thelb, natyra “qetëson atë që duhet qetësuar dhe forcon atë që duhet forcuar,” siç e përmbledh profesorja Ming Kuo nga Universiteti i Illinois në Urbana-Champaign për BBC.

“Një fundjavë tre-ditore në natyrë ka një ndikim të madh në sistemin tonë mbrojtës ndaj viruseve dhe edhe një muaj më vonë mund të jetë 24% mbi nivelin bazë.”

Sipas saj, studimet tregojnë edhe efekte më të vogla, por të qëndrueshme, nga periudha më të shkurtra të kaluara në natyrë.

3. Aroma është një shqisë e fuqishme

Aroma e natyrës është po aq e fuqishme sa pamja dhe tingujt e saj.

Aroma e pemëve dhe e tokës është e pasur me përbërje organike që lirohen nga bimët dhe kur i thithni, disa molekula kalojnë në qarkullimin e gjakut.

Willis thotë se pisha është një shembull i mirë, pasi aroma e një pylli me pisha mund t’ju qetësojë brenda vetëm 90 sekondave dhe ky efekt zgjat rreth 10 minuta.

Mund të mendoni se efekti relaksues i natyrës është vetëm në mendjen tuaj, por një studim tjetër tregoi se edhe foshnjat shumë të vogla, pa kujtime të lidhura me aroma të caktuara, qetësoheshin kur në ambient shpërndahej një aromë me efekt qetësues, si limoneni.

4. Ndihmon në përmirësimin e baktereve të mira në zorrë

Përveç qetësimit të mendjes, natyra mund të ndihmojë edhe në përmirësimin e mikrobiomës, pasi toka dhe bimët janë të pasura me baktere të mira.

“Ato janë të njëjtat lloje bakteresh të dobishme për të cilat ne paguajmë në probiotikë ose pije,” shpjegon Willis.

Profesorja Ming Kuo ka studiuar ndikimin e tyre në faktorë si ndjeshmëria ndaj infeksioneve dhe shëndeti mendor, dhe thotë se thithja e disa prej tyre mund të përmirësojë humorin, ndërsa kimikatet antimikrobike që lëshohen nga bimët, të quajtura fitoncide, mund të ndihmojnë në luftimin e sëmundjeve.

Dr Chris van Tulleken thotë se, si studiues i infeksioneve, ai e sheh natyrën si një mjedis pozitivisht sfidues që “stimulon sistemin imunitar”.

Ai i inkurajon fëmijët e tij të luajnë me dhe në pyll, i cili më pas hyn në organizëm përmes hundës ose gojës.

5. Sillni natyrën pranë jush

Sigurisht, jo të gjithë mund të shkojnë në pyll sa herë të duan, por lajmi i mirë është se nuk është e nevojshme.

Edhe elemente të vogla të natyrës në shtëpi mund të bëjnë ndryshim, sipas Willis.

Nga ana vizuale, lulet si trëndafilat e bardhë ose të verdhë janë treguar se krijojnë efektin më të madh qetësues në aktivitetin e trurit.

Sa i përket aromës, mund të përdorni një difuzor me vajra esencialë si pineni, i cili ndihmon në ndjenjën e qetësisë.

Dhe nëse as kjo nuk është e mundur, edhe një fotografi e një pylli mund të ndihmojë.

Studimet tregojnë se shikimi i imazheve të natyrës në laptop ose thjesht vështrimi i një hapësire të gjelbër mund të shkaktojë të njëjtat ndryshime qetësuese në valët e trurit dhe të ulë stresin.

“Çdo gjë ndihmon,” thotë profesorja Ming Kuo.