Qumështi i lopës dhe alternativat me bazë bimore ndryshojnë në përbërjen e tyre ushqyese, përparësitë dhe mangësitë. Zgjedhja juaj e qumështit varet nga nevojat tuaja ushqyese, alergjitë, intolerancat dhe preferencat dietike.

1. Qumështi i lopës

Qumështi i lopës është një zgjedhje e shëndetshme dhe i pasur me lëndë ushqyese.

Proteina: Një filxhan qumësht përmban rreth 8 gramë proteina.

Lëndët ushqyese: Qumështi i lopës është i pasur me kalcium dhe shpesh pasurohet me vitaminë D, të cilat ndihmojnë në shëndetin e kockave. Ai gjithashtu siguron vitaminë B12, një lëndë ushqyese thelbësore që gjendet në produktet shtazore dhe jo në bimë.

Yndyra: Llojet e qumështit të lopës ndryshojnë sipas përmbajtjes së yndyrës, por zakonisht përmbajnë sasi të ngjashme proteinash, kalciumi, vitaminash dhe mineralesh. Qumështi përmban yndyrë të ngopur dhe kolesterol, por gjithashtu përmban disa acide yndyrore të pangopura që nuk gjenden në alternativat me bazë bimore. Udhëzimet aktuale dietike rekomandojnë që marrja e yndyrës së ngopur të kufizohet në 10% të kalorive totale ditore.

Opsionet e qumështit sipas përmbajtjes së yndyrës përfshijnë:

• Qumështi i plotë (3.25% yndyrë) përmban rreth 4.5 gramë yndyrë të ngopur për filxhan.
• Qumështi me yndyrë të reduktuar (2% yndyrë) dhe qumështi me pak yndyrë (1%) janë alternativa me më pak yndyrë.
• Qumështi i skremuar (pa yndyrë) është një opsion pa yndyrë dhe vitaminat A dhe D zakonisht shtohen përsëri, pasi hiqen gjatë procesit të largimit të yndyrës.

Opsione të tjera të qumështit përfshijnë:

• Qumështi pa laktozë, në të cilin shtohet një enzimë për të shpërbërë laktozën, sheqerin që gjendet në qumësht. Kjo e bën më të lehtë për t’u tretur nga personat me intolerancë ndaj laktozës.
• Qumështi A2 përmban vetëm variantin A2 të proteinës beta-kazeinë, në vend të kombinimit A1 dhe A2 që gjendet në shumicën e qumështit tjetër. Qumështi A2 mund të jetë më i lehtë për t’u tretur për disa persona, por zakonisht është më i shtrenjtë.

A është i sigurt qumështi i papërpunuar i lopës?

Shumica e qumështit që shitet në dyqane është i pasterizuar, që do të thotë se është ngrohur për të vrarë bakteret e dëmshme. Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve dhe Administrata e Ushqimit dhe Barnave paralajmërojnë se pirja e qumështit të papërpunuar të lopës mund t’ju sëmurë dhe të shkaktojë infeksione serioze, veçanërisht te disa grupe më të rrezikuara si fëmijët, gratë shtatzëna, të moshuarit dhe personat me sistem imunitar të dobësuar.

2. Qumështi i sojës

Qumështi i sojës i pasuruar me vitaminë D dhe kalcium është alternativa më e afërt me qumështin e lopës për sa i përket përmbajtjes së proteinave dhe lëndëve ushqyese.

• Qumështi i sojës përmban më pak yndyrë dhe më pak kalori se qumështi i lopës. Zëvendësimi i qumështit të lopës me qumësht soje mund të ndihmojë në përmirësimin e kolesterolit dhe presionit të gjakut.
• Përveç qumështit të lopës, qumështi i sojës i pasuruar është i vetmi qumësht me bazë bimore që rekomandohet nga CDC për të përmbushur nevojat ushqyese te personat mbi 12 muaj.
• Soja është një alergjen i zakonshëm, prandaj personat alergjikë duhet të zgjedhin një alternativë tjetër. Krahasuar me shumicën e qumështit të tjerë me bazë bimore, qumështi i sojës ka më shumë proteina dhe vitamina, gjë që mund ta bëjë një zgjedhje më të shëndetshme.

Qumështi i sojës përmban estrogjene bimore të quajtura izoflavone, të cilat sipas disa studimeve mund të ndihmojnë në lehtësimin e simptomave të menopauzës. Shqetësimet se izoflavonet mund të ndikojnë negativisht në fertilitetin mashkullor ose në kancerin e gjirit nuk janë vërtetuar te njerëzit.

3. Qumështi i bajames

Qumështi i bajames përmban rreth 2.5 gramë yndyrë për filxhan dhe shumica e kësaj yndyre është e pangopur. Krahasuar me qumështin e lopës dhe atë të sojës, qumështi i bajames ka shumë më pak proteina dhe më pak vitamina e minerale. Prodhimi i qumështit të bajames kërkon shumë ujë dhe disa persona shqetësohen për ndikimin e tij në mjedis.

4. Qumështi i tërshërës

Qumështi i tërshërës është një alternativë me bazë bimore që po bëhet gjithnjë e më popullore. Krahasuar me qumështin e lopës dhe atë të sojës, ai përmban më pak proteina dhe kalcium. Në të njëjtën kohë ka më shumë karbohidrate dhe ofron më shumë fibra se shumë alternativa të tjera të qumështit.

5. Qumështi i kokosit

Qumështi i kokosit është i pasur me yndyrë të ngopur dhe kalori. Kur konsumohet si pije me bazë bimore, një filxhan përmban rreth 5 gramë yndyrë të ngopur. Qumështi i kokosit ka shumë pak proteina dhe mungojnë shumë nga vitaminat dhe mineralet që gjenden në qumështin e lopës dhe në atë të sojës.

6. Qumështi i orizit

Qumështi i orizit është një alternativë me bazë bimore me përmbajtje të lartë karbohidratesh. Ai përmban shumë pak proteina dhe ka pak yndyrë dhe lëndë të tjera ushqyese. Qumështi i orizit mund të përmbajë edhe gjurmë arseniku, i cili është një toksinë.

Përparësitë dhe shqetësimet për qumështin me bazë bimore

Alternativat e qumështit me bazë bimore shpesh pasurohen me vitaminë D dhe kalcium. Personat që mund të preferojnë këto alternativa përfshijnë ata që kanë:

• intolerancë ndaj laktozës
• alergji ndaj qumështit
• dietë vegane

Disa alternativa bimore të qumështit përmbajnë sheqerna dhe aditivë për të përmirësuar shijen dhe strukturën dhe për të parandaluar ndarjen e përbërësve. Edhe pse në përgjithësi konsiderohen të sigurta për konsum, disa aditivë, si karagjenani, mund të kenë efekte negative. Studimet sugjerojnë se karagjenani mund të ndikojë në mikrobiomën e zorrëve dhe të kontribuojë në inflamacion.

Kontrolloni etiketën për sheqerna të shtuar dhe aditivë të tjerë në alternativat me bazë bimore nëse i konsumoni rregullisht, pasi këta mund të ndikojnë në shëndetin tuaj.