A mund të lind dikush me ankth?

Po, ju mund të lindni me ankth, por jo në mënyrën që shumica e njerëzve e mendojnë.

Anxiety Centre e cila është një organizatë e dedikuar për të ndihmuar njerëzit të përballojnë dhe tejkalojnë çrregullimin e ankthit dhe problemet tjera me shëndetin mendor, shpjegon se ankthi nuk shkaktohet nga gjenet e trashëguara.

Sipas kësaj organizate, ankthi shfaqet kur besojmë se mund të jemi në rrezik. Si i tillë, ankthi bazohet në frikë. Frika është një pjesë thelbësore e sistemit tonë të mbijetesës dhe është e ngulitur thellë në çdo njeri. Si pasojë, ankthi dhe frika janë të lindura tek njerëzit që nga momenti i lindjes.

Gjithashtu, trauma e përjetuar në barkun e nënës mund të ndikojë në zhvillimin e fëmijës ende të palindur në mënyra që mund të ndikojnë më vonë në perceptimin e tij për rrezikun, megjithëse procesi është i ndërlikuar dhe jo i drejtpërdrejtë.

Kërkimet tregojnë se fetusi mund të ndikohet nga përjetimet fizike dhe emocionale të nënës gjatë shtatzënisë, gjë që mund të formësojë prirjet sjellore dhe emocionale të fëmijës pas lindjes.

Për shembull, nëse një nënë shtatzënë përjeton stres të madh, ankth apo trauma, si ekspozim ndaj dhunës, kequshqyerje ose frikë të vazhdueshme, trupi i saj mund të prodhojë nivele të larta të hormoneve të stresit. Këto hormone mund të ndikojnë tek fetusi në zhvillim, veçanërisht tek truri dhe sistemi nervor.

Studimet kanë treguar se stresi i lartë para lindjes mund të ndryshojë zhvillimin e amigdales, qendra e frikës në tru, duke e bërë potencialisht fëmijën më të ndjeshëm ndaj kërcënimeve më vonë në jetë.

Gjithashtu, trauma para lindjes mund të ndikojë në boshtin hipotalamus-hipofizë-adrenal (HPA), i cili rregullon reagimet ndaj stresit. Një bosht HPA i çrregullt mund të çojë në vigjilencë të shtuar ose ankth tek fëmija, duke ndikuar në mënyrën se si ai percepton dhe i përgjigjet rrezikut.

Si i tillë, trauma në barkun e nënës mund të krijojë një themel biologjik ose emocional për ankth ose hipervigjilencë që mund të shfaqet më vonë, teksa fëmija e interpreton mjedisin e tij përmes prizmit të përvojave të hershme.

Dëshmitë nga studime afatgjata, si ato që ndjekin fëmijët e lindur gjatë periudhave të urisë apo luftës, e mbështesin këtë. Pasardhësit shpesh treguan nivele më të larta ankthi, depresioni ose çrregullime të lidhura me stresin, duke sugjeruar një lidhje midis kushteve para lindjes dhe prirjeve emocionale të mëvonshme. Megjithatë, rezultati varet nga shumë faktorë, përfshirë mjedisin pas lindjes dhe kujdesin prindëror.

Për më tepër, trauma gjatë lindjes, si p.sh. mbështjellja e kordonit të kërthizës rreth qafës së foshnjës (e njohur si “nuchal cord”), mund të kontribuojë potencialisht në zhvillimin e çrregullimeve të ankthit më vonë në jetë.

Një “nuchal cord” mund të shkaktojë mungesë oksigjeni (hipoksi) ose stres gjatë lindjes, gjë që mund të ndikojë në zhvillimin e trurit, veçanërisht në zona si amigdala ose korteksi prefrontal, që rregullojnë frikën dhe reagimet ndaj stresit.

Kërkimet sugjerojnë se stresorët e jetës së hershme, përfshirë komplikimet gjatë lindjes, mund të rrisin ndjeshmërinë ndaj çrregullimeve të ankthit duke ndryshuar zhvillimin e sistemit nervor ose mekanizmat e reagimit ndaj stresit, si boshti HPA.

Pra, shkurtimisht, po, trauma para lindjes dhe ajo gjatë lindjes mund të ndikojnë në mënyrën se si një fëmijë e percepton rrezikun, duke ndikuar në sistemet neurologjike dhe të reagimit ndaj stresit. Megjithatë, kjo ka të bëjë më shumë me vendosjen e skenës sesa me shkrimin e skenarit.

Edhe pse ankthi mund të formësohet në barkun e nënës dhe në lindje, mjedisi në të cilin rritemi luan rolin qendror nëse ankthi do të zhvillohet në një çrregullim.

Për shembull, kujdesi që marrim si fëmijë, marrëdhëniet tona të hershme dhe mënyra si mësojmë të përballemi me vështirësitë, pasiguritë dhe rreziqet, vendosin bazën për çështjet e mundshme me ankthin.

Rritja në një mjedis të shëndetshëm sjell fëmijë psikologjikisht dhe emocionalisht të shëndetshëm, ndërsa rritja në një mjedis të pasigurt zakonisht prodhon fëmijë me probleme të shëndetit mendor, si çrregullimi i ankthit.

Sërish, mjedisi në të cilin rritemi dhe mënyra se si përballemi me jetën bën gjithë dallimin. /Anxietycentre.com/