Çrregullimet dhe sëmundjet e zakonshme të syrit
Disa kushte të syrit mund të shkaktojnë humbje të shikimit dhe madje verbëri. Këto përfshijnë:

• Kataraktet, një mjegullim i syrit.
  
• Retinopatia diabetike, e cila dëmton enët e gjakut në pjesën e pasme të syrit.
  
• Glaukoma, dëmtim i nervit optik, shpesh me rritje të presionit në sy.
  
• Degjenerimi makular i lidhur me moshën, që gradualisht ndikon në shikimin qendror.
  

Gjendje të tjera të syrit, si gabimet refraktive, që ndodhin kur forma e syrit nuk përthith dritën në mënyrë të saktë, janë probleme të zakonshme që korrektohen lehtësisht me syze, lente kontakti ose kirurgji me lazer. Rreth 11 milion amerikanë të moshës 12 vjeç e lart mund të shohin më mirë nëse përdorin lente korrektuese ose kirurgji syri, nëse është e përshtatshme.

Ju mund të bëni një ekzaminim të zgjeruar të syrit rregullisht për të kontrolluar për problemet e zakonshme të syrit. Bëni këtë ekzaminim çdo 1 deri në 2 vjet nëse:

• Jeni mbi 60 vjeç.
  
• Jeni afrikan-amerikan dhe mbi 40 vjeç.
  
• Keni histori familjare të glaukomës.
  

Nëse keni diabet ose presion të lartë të gjakut, pyetni mjekun se sa shpesh duhet të kontrolloni sytë. Shumica e njerëzve me diabet ose presion të lartë të gjakut duhet të bëjnë një ekzaminim të zgjeruar të syrit çdo vit.

Megjithëse të moshuarit kanë më shumë probleme me shikimin, fëmijët në moshë parashkollore mund të mos shohin aq mirë sa mund të shohin. Grupi i Shërbimeve Parandalues të SHBA-së rekomandon që fëmijët të kenë të paktën një ekzaminim të syrit midis moshës 3 dhe 5 vjeç.

Nëntë mënyra për të mbrojtur shikimin tuaj

1. Bëni ekzaminime të rregullta të zgjeruara dhe të plota të syve.
   
2. Njihni historinë e shëndetit të syve të familjes suaj. Është e rëndësishme të dini nëse dikush është diagnostikuar me ndonjë sëmundje apo gjendje të syrit, sepse disa janë trashëgimore.
   
3. Hani ushqime të shëndetshme për të mbrojtur shikimin. Veçanërisht, konsumoni shumë perime me gjethe të errëta si spinaqi, lakra jeshile ose lakra kollar, dhe peshk që është i pasur me acide yndyrore omega-3, si salmon, tuna albakor, troftë dhe halibut.
   
4. Mbani një peshë trupore të shëndetshme.
   
5. Vishni syze mbrojtëse kur luani sport ose bëni aktivitete në shtëpi, si pikturimi, punët në kopsht dhe riparimet e shtëpisë.
   
6. Ndërprisni duhanin ose mos filloni kurrë të pini.
   
7. Vishni syze dielli që bllokojnë të paktën 99% të rrezatimit ultravjollcë A (UVA) dhe B (UVB).
   
8. Lani duart para se të hiqni lentet e kontaktit dhe pastroni siç duhet lentet për të shmangur infeksionet.
   
9. Praktikoni sigurinë në punë për sytë tuaj.
   

Syte dhe shëndeti i përgjithshëm
Kujdesi për sytë tuaj mund të përmirësojë edhe shëndetin tuaj të përgjithshëm. Disa gjendje shëndetësore, si diabeti dhe presioni i lartë i gjakut, mund të ndikojnë në sy në fazën fillestare. Ekzaminimi i syrit mund t’ju tregojë juve dhe mjekut tuaj nëse ka kushte shëndetësore të fshehura që kërkojnë vëmendje.

Përveç ekzaminimit të zgjeruar të syrit, vizitoni një specialist të kujdesit të syve nëse keni:

• Ulje të shikimit.
  
• Dhimbje në sy.
  
• Shkarkim ose skuqje të syrit.
  
• Shikim të dyfishtë.
  
• Pikat fluturuese (pikëza të vogla që duken sikur lëvizin përpara syve).
  
• Rreze (halo) rreth burimeve të dritës.
  
• Rreze drite që shfaqen papritmas. /The Centers for Disease Control and Prevention (CDC)/