Dy terma që shpesh ngatërrohen

Në raftet e dyqaneve dhe në reklamat e suplementeve dëgjojmë gjithnjë e më shpesh për probiotikë dhe prebiotikë. Të dy lidhen me mikroorganizmat që jetojnë në zorrët tona, por nuk janë e njëjta gjë. Probiotikët janë mikroorganizma të gjallë që, kur merren në sasi të përshtatshme, mund të sjellin përfitim shëndetësor. Prebiotikët janë përbërës ushqimorë që shfrytëzohen në mënyrë selektive nga mikroorganizmat e dobishëm të organizmit.

Ku gjenden probiotikët?

Disa ushqime të fermentuara, si jogurti me kultura të gjalla dhe kefiri, mund të përmbajnë mikroorganizma të gjallë. Megjithatë, jo çdo ushqim i fermentuar është automatikisht probiotik: për këtë term kërkohet që mikroorganizmi dhe përfitimi i tij të jenë të dokumentuar. Edhe suplementet ndryshojnë shumë nga njëri-tjetri. Efekti i një lloji të caktuar bakteri nuk mund t’i atribuohet të gjitha produkteve që mbajnë fjalën “probiotik”.

Çfarë bëjnë prebiotikët?

Prebiotikët gjenden në disa ushqime bimore dhe fibra të caktuara. Qepa, hudhra, preshi, shpargu dhe bananet përmbajnë përbërës që mund të shërbejnë si ushqim për mikroorganizmat e zorrëve. Një dietë e larmishme me perime, fruta, bishtajore dhe drithëra të plota është mënyrë e mirë për të mbështetur shëndetin e zorrëve, edhe pa u përqendruar te një produkt i vetëm. Rritja e menjëhershme e fibrave mund të shkaktojë fryrje; shtojini gradualisht dhe pini ujë mjaftueshëm.

A kanë të gjithë nevojë për suplemente?

Jo. Sipas Qendrës Kombëtare Amerikane për Shëndetin Plotësues dhe Integrues (NCCIH), provat për probiotikët varen nga gjendja shëndetësore dhe lloji specifik i mikroorganizmit. Disa mund të ndihmojnë në situata të caktuara, për shembull për disa raste diarreje të lidhur me antibiotikët, por rezultatet nuk janë të njëjta për çdo person. Për njerëzit me imunitet shumë të dobësuar ose sëmundje serioze, suplementet me mikroorganizma të gjallë mund të paraqesin rrezik dhe duhen diskutuar me mjekun.

Si të zgjedhim me kujdes?

Nëse po mendoni të përdorni një suplement, kontrolloni emrin e plotë të llojit bakterial, dozën, afatin e përdorimit dhe udhëzimet e ruajtjes. Mos e zëvendësoni trajtimin mjekësor me premtime reklamuese për “pastrimin” apo “riparimin” e zorrëve. Për shumicën e njerëzve, fillimi më i mirë mbetet ushqyerja e ekuilibruar dhe këshillimi profesional kur ka shqetësime të vazhdueshme tretëse.