Ilaçet për trajtimin e ADHD-së mund të shkaktojnë efekte anësore në sistemin tretës, përfshirë diarre, kapsllëk, dhimbje barku dhe nevojë të shpeshtë për të shkuar në tualet, paralajmërojnë ekspertët.
Medikamentet stimuluese, si metilfenidati, i njohur edhe me emrin tregtar “Ritalin”, mund të ndikojnë në sinjalet mes trurit dhe zorrëve, duke ndryshuar mënyrën se si funksionon sistemi tretës.
Për disa pacientë, këto simptoma mund të bëhen aq shqetësuese sa ndikojnë në përditshmërinë e tyre ose i detyrojnë të ndërpresin trajtimin, duke u përballur sërish me vështirësi në përqendrim, impulsivitet dhe hiperaktivitet.
Sipas psikiatrit James Arkell, mjekët duhet t’i dëgjojnë shqetësimet e pacientëve dhe të gjejnë ekuilibrin e duhur mes kontrollit të simptomave të ADHD-së dhe menaxhimit të efekteve anësore.
“Shpesh duhet të gjejmë dozën që sjell përfitime për simptomat e ADHD-së, por që nuk ndikon rëndë në funksionimin e zorrëve”, tha ai.
Efektet anësore mund të ndryshojnë nga një person te tjetri. Disa pacientë përjetojnë diarre dhe jashtëqitje të shpeshta, ndërsa të tjerë mund të kenë kapsllëk, fryrje, të përziera ose dhimbje stomaku.
Ekspertja e farmacisë Leyla Hannbeck shpjegon se këto simptoma mund të ngjajnë me ato të sindromës së zorrës së irrituar dhe se ndryshimi i dozës ose i llojit të ilaçit mund të përmirësojë gjendjen.
Ilaçet stimuluese për ADHD-në, përfshirë metilfenidatin dhe lisdexamfetaminën, veprojnë duke rritur aktivitetin e dopaminës dhe noradrenalinës në tru, substanca që lidhen me vëmendjen, motivimin dhe kontrollin e impulseve.
Megjithatë, këto ndryshime kimike mund të ndikojnë edhe në organe të tjera. Sipas doktor Arkell, ilaçet stimuluese kanë një efekt të ngjashëm me adrenalinën dhe mund të ndikojnë në lëvizjen e muskujve të zorrëve.
“Këto ilaçe mund të rrisin peristaltikën, pra kontraktimet që e lëvizin ushqimin përmes sistemit tretës”, shpjegoi ai.
Ekspertët theksojnë se reagimi ndaj trajtimit është individual. Një ilaç që shkakton probleme te një pacient mund të jetë alternativa më e përshtatshme për një tjetër.
Ata sugjerojnë se disa ndryshime të thjeshta në stilin e jetës, si shmangia e konsumit të tepërt të kafesë dhe kujdesi ndaj ushqyerjes, mund të ndihmojnë në menaxhimin e shqetësimeve të tretjes.
Disa të dhëna sugjerojnë gjithashtu se ilaçet mund të ndikojnë në mikrobiomën e zorrëve, megjithëse kjo lidhje ende po studiohet.
ADHD-ja është një gjendje neurozhvillimore që ndikon në mënyrën se si funksionon truri dhe mund të shkaktojë vështirësi me përqendrimin, kontrollin e impulseve dhe hiperaktivitetin.
Përdorimi i ilaçeve për ADHD-në është rritur ndjeshëm vitet e fundit, ndërsa ekspertët kërkojnë monitorim të vazhdueshëm të pacientëve për të siguruar që përfitimet e trajtimit të tejkalojnë efektet anësore.
Pacientët këshillohen të mos e ndërpresin ose ndryshojnë dozën e ilaçeve pa u konsultuar më parë me mjekun specialist.
