Foshnjat e reja kërkojnë shumë punë, dhe prindërit përjetojnë një gamë të gjerë emocionesh kur sjellin në jetë një foshnjë të re. Ata ndiejnë gëzim, frustrim, lodhje dhe nervozizëm. Nuk ka arsye për t’u frikësuar nga emocionet e përziera që lidhen me një foshnjë të re.

UNICEF jep disa udhëzime për prindërimin mbi mënyrën se si të ndërtoni shëndetin mendor të foshnjës suaj.

Çfarë duhet të presë një prind i ri në aspektin e emocioneve dhe stresit?

Të bëhesh prind për herë të parë është një tranzicion i madh. Ai do të ndryshojë gjithçka që bëni. Çdo aspekt i jetës suaj do të jetë ndryshe tani. Dhe një nga gjërat që dimë për stresin është se ai ndodh sa herë që duhet të përshtatemi me kushte të reja.

“Dhe përshtatja me një foshnjë të re është një kusht i ri. Prandaj prisni stres. Kjo nuk do të thotë se diçka po shkon keq. Thjesht do të thotë se po mësoheni të bëheni prind. Dhe kjo do të bëhet më e lehtë me kohën.” shpjegon UNICEF.

Në çfarë moshe duhet të filloni të mendoni për shëndetin mendor të fëmijës suaj?

Duhet të filloni të mendoni për shëndetin mendor të fëmijës suaj që nga momenti kur e takoni. Që në fillim, fëmija juaj do të kërkojë nga ju dashuri, mësim dhe siguri. Kur i ofroni fëmijës një marrëdhënie të ngrohtë dhe të butë, e ndihmoni të ndihet i mbrojtur, e ngushëlloni kur është i mërzitur dhe e ndihmoni të orientohet në botë, kështu vendosni bazat për një shëndet mendor gjatë gjithë jetës.

Si ndikon stresi në zhvillimin emocional të fëmijës suaj?

Ekziston një reagim ndaj stresit që aktivizohet kur foshnjat frikësohen ose kur mendojnë se dikush i ka harruar ose nevojat e tyre nuk po përmbushen. Detyra jonë si prindër është t’i ndihmojmë të qetësojnë atë reagim ndaj stresit. Kur ai reagim qetësohet, gjithçka kthehet në normalitet dhe foshnja juaj mëson se bota është një vend i sigurt dhe i besueshëm. Disa foshnja nuk e mësojnë këtë. Ata gjenden në situata stresuese dhe nuk kanë mbështetjen emocionale që u nevojitet për t’u qetësuar përsëri.

Sipas UNICEF-it, kur fëmijët janë në situata stresuese dhe nuk kanë një të rritur të dashur që t’i ndihmojë të ndihen më mirë, kjo mund të krijojë bazën për vështirësi emocionale në të ardhmen.

Si mund të mësoni të shfaqni dashuri dhe afeksion ndaj fëmijës nëse nuk jeni rritur me to?

Prindërimi është i vështirë. Është diçka që të gjithë duhet të mësojnë si ta bëjnë. Dhe është diçka që ne mund ta bëjmë shumë mirë nëse vendosim mendjen. Ka shumë gjëra për t’u përqendruar kur bëhesh prind i ri. Këto janë gjërat që bëjnë një ndryshim të madh dhe që ju ndihmojnë t’i jepni fëmijës atë që ju vetë do të dëshironit të kishit pasur: kushtojini vëmendje foshnjës suaj, vëzhgoni çfarë i nevojitet, përgjigjuni nevojave të tij dhe sigurohuni që të jeni një prani e ngrohtë dhe e qëndrueshme. Kjo është gjithçka që i duhet foshnjës suaj për një fillim të mirë në jetë.

Si mund të promovoni shëndet pozitiv mendor në familjen tuaj?

Dekada kërkimesh na kanë mësuar se fëmijët kanë nevojë për dy gjëra: ata kanë nevojë që shtëpia të jetë e ngrohtë dhe të ndihen të pëlqyer nga njerëzit përreth dhe kanë nevojë që jeta në shtëpi të jetë e parashikueshme. Ata duhet të dinë çfarë të presin. Ata kanë nevojë për një ndjenjë të mirë strukture dhe besueshmërie rreth tyre.

Për pjesën e ngrohtësisë, UNICEF këshillon që të shijoni kohën me foshnjën tuaj, luani me të, flisni me të, përqafojeni. Këto gjëra janë të mira si për fëmijën ashtu edhe për ju, dhe në fakt çlirojnë hormone natyrore që ndihmojnë lidhjen me foshnjën.

A është në rregull të shfaqni emocione si zemërim ose trishtim para fëmijëve tuaj?

Ju jeni mësuesi i parë i fëmijës suaj dhe ai do të mësojë gjithçka për ndjenjat nga ju. Kur keni emocione, veçanërisht të dhimbshme, duhet të mendoni si t’i shprehni ato në një mënyrë të sinqertë, por jo dërrmuese ose frikësuese. Dhe më pas duhet të tregoni si i menaxhoni ato ndjenja, për shembull duke gjetur mënyra të përshtatshme për t’u përballur me to, duke dalë për një shëtitje ose duke kërkuar mbështetje nga dikush.

Gjëja më e rëndësishme për t’u mbajtur mend është kjo: përkufizimi i shëndetit mendor nuk është të ndihesh gjithmonë i qetë, i relaksuar dhe i lumtur. Është të kesh ndjenjën e duhur në kohën e duhur dhe të dish si ta menaxhosh atë në mënyrë të përshtatshme.

Çfarë duhet të bëni kur ndiheni të mbingarkuar?

Cilat janë disa teknika përballimi për stresin. Nëse ndiheni të mbingarkuar, duhet patjetër të gjeni kohë për të menaxhuar stresin tuaj dhe ka shumë mënyra të mira për ta bërë këtë. Së pari, sigurohuni që keni mbështetje sociale. Të gjithë kanë nevojë për dikë me të cilin të ndajnë shqetësimet dhe që i bën të ndihen të pranuar dhe të lidhur.

UNICEF rekomadon se një gjë tjetër që mund të ndihmojë është të gjeni një shpërqendrim pozitiv. Ndonjëherë kemi nevojë për një “pushim mendor”, si të lexoni një libër ose të kaloni kohë me njerëz që i doni. Kjo ndihmon të largoni mendjen nga stresi dhe të rifreskoheni. Së fundi, është e rëndësishme të kujdeseni për trupin tuaj: të flini mjaftueshëm, të ushqeheni mirë dhe të jeni fizikisht aktiv. Këto janë gjërat që ju ndihmojnë juve dhe gjithashtu ju ndihmojnë të kujdeseni më mirë për foshnjën tuaj. /UNICEF/