Kur përmendet sëmundja e Parkinsonit, shumica e njerëzve mendojnë për dridhjen e duarve. Megjithatë, kjo sëmundje neurologjike mund të shfaqet edhe me ndryshime më pak të dukshme, përfshirë ngadalësimin e lëvizjeve, ndryshimet e gjumit dhe uljen e nuhatjes. Njohja e shenjave ndihmon që personi të kërkojë vlerësim, por asnjë simptomë e vetme nuk e konfirmon diagnozën. 

Çfarë ndodh në organizëm? 

Parkinsoni lidhet me humbjen progresive të disa qelizave nervore që prodhojnë dopaminë, një substancë e rëndësishme për kontrollin e lëvizjeve. Simptomat zakonisht zhvillohen gradualisht dhe mund të fillojnë më shumë në njërën anë të trupit. Sëmundja prek njerëzit në mënyra të ndryshme. 

Ngadalësimi dhe ngurtësia 

Një nga shenjat kryesore është ngadalësimi i lëvizjeve, i quajtur bradikinezi. Personi mund ta ketë më të vështirë të ngrihet nga karrigia, të mbërthejë kopsat ose të ecë me hapa të zakonshëm. Ngurtësia muskulore mund të shkaktojë parehati dhe zvogëlim të lëvizjes së krahëve gjatë ecjes. 

Shenja që nuk lidhen drejtpërdrejt me lëvizjen 

Disa persona vërejnë ulje të nuhatjes, kapsllëk, ndryshime të humorit ose probleme me gjumin vite përpara shenjave të dukshme motorike. Një çrregullim i caktuar i gjumit, ku personi mund të lëvizë duke “luajtur” ëndrrat, lidhet me rrezik më të lartë për disa sëmundje neurologjike, por nuk do të thotë se çdo person me këtë simptomë do të zhvillojë Parkinson. 

Ndryshimet në shkrim dhe të folur 

Shkrimi mund të bëhet më i vogël, ndërsa zëri më i ulët ose më monoton. Disa persona vërejnë ndryshim të shprehjeve të fytyrës ose vështirësi për të ruajtur ekuilibrin. Këto shenja kanë edhe shkaqe të tjera të mundshme dhe kërkojnë interpretim profesional. 

Si vendoset diagnoza? 

Diagnoza mbështetet kryesisht në historinë e simptomave dhe ekzaminimin neurologjik. Nuk ekziston një analizë e vetme gjaku që e konfirmon në mënyrë rutinë Parkinsonin. Mjeku mund të përdorë ekzaminime shtesë për të përjashtuar shkaqe të tjera. Trajtimi mund të përfshijë barna, fizioterapi, aktivitet fizik dhe mbështetje për simptomat jo-motorike. 

Kur të kërkojmë këshillë? 

Nëse ngadalësimi i lëvizjeve, ngurtësia, dridhja në qetësi ose ndryshimet e tjera vazhdojnë dhe përparojnë, duhet të konsultohet mjeku. Vlerësimi i hershëm ndihmon në identifikimin e shkakut dhe planifikimin e kujdesit. Një ndryshim i papritur neurologjik, si dobësi e menjëhershme në njërën anë ose vështirësi e papritur në të folur, kërkon ndihmë urgjente sepse mund të tregojë goditje në tru.