Telefonat, kompjuterët dhe pajisjet e tjera digjitale janë bërë pjesë e pandashme e përditshmërisë sonë. Nga puna dhe mësimi deri te komunikimi dhe argëtimi, një pjesë të konsiderueshme të ditës e kalojmë përpara ekraneve.

Megjithatë, përdorimi i zgjatur i tyre mund të shkaktojë lodhje të syve, tharje, turbullim të përkohshëm të shikimit dhe dhimbje koke. Këto shqetësime njihen shpesh si lodhje digjitale e syve.

Sipas Akademisë Amerikane të Oftalmologjisë (AAO), shikimi i gjatë në ekran zakonisht nuk shkakton dëmtim të përhershëm të syve, por mund të krijojë shqetësime që ndikojnë në rehatinë dhe përqendrimin tonë.

Pse lodhen sytë gjatë përdorimit të ekraneve?

Kur përqendrohemi në telefon apo kompjuter, zakonisht pulisim më rrallë. Pulsimi është i rëndësishëm sepse ndihmon në shpërndarjen e lotëve në sipërfaqen e syrit dhe ruajtjen e lagështisë së tij.

Pulsimi më i rrallë mund të shkaktojë tharje, djegie ose ndjesinë sikur kemi diçka në sy.

Përveç kësaj, përqendrimi i vazhdueshëm në objekte të afërta kërkon përpjekje nga sistemi i fokusimit të syve. Kjo mund të shoqërohet me lodhje dhe turbullim të përkohshëm të shikimit.

Rregulli 20-20-20: një pushim i vogël për sytë

Një nga këshillat më të njohura për zvogëlimin e lodhjes digjitale është rregulli 20-20-20.

Ky rregull sugjeron që pas çdo 20 minutash përdorimi të ekranit, të shikojmë për rreth 20 sekonda një objekt që ndodhet të paktën 20 këmbë larg, afërsisht 6 metra.

Edhe pse provat shkencore për efektin e saktë të këtij rregulli janë të kufizuara, pushimet e rregullta mund të ndihmojnë në ndërprerjen e fokusimit të vazhdueshëm nga afër.

Gjatë këtyre pushimeve është mirë të pulisim disa herë dhe të ndryshojmë pozicionin e trupit.

Mbani distancën e duhur nga ekrani

Pozicioni i ekranit ndikon në rehatinë e syve gjatë punës.

Për kompjuterët, rekomandohet që ekrani të vendoset afërsisht në largësinë e një krahu dhe pjesa e sipërme e tij të jetë në nivelin e syve ose pak më poshtë.

Shkronjat duhet të jenë mjaftueshëm të mëdha për t’u lexuar pa u afruar vazhdimisht.

Po ashtu, ndriçimi i ekranit duhet të përshtatet me ambientin përreth. Një ekran shumë i ndritshëm në një dhomë të errët mund të shkaktojë parehati.

Kujdesuni për lagështinë e syve

Tharja e syve është një nga shqetësimet më të zakonshme te personat që përdorin ekranet për shumë orë.

Për ta zvogëluar këtë problem, mund të ndihmojnë disa zakone të thjeshta:

• Pulsimi i vetëdijshëm dhe më i shpeshtë gjatë punës.
• Pushimet e shkurtra nga ekrani.
• Shmangia e ajrit të drejtpërdrejtë nga klima ose ventilatori drejt fytyrës.
• Ruajtja e një niveli të përshtatshëm të lagështisë në ambient.

Në rastet kur tharja është e vazhdueshme, mjeku ose farmacisti mund të këshillojë përdorimin e lotëve artificialë, sipas nevojës.

A na mbrojnë syzet kundër dritës blu?

Syzet që filtrojnë dritën blu reklamohen shpesh si zgjidhje për lodhjen e syve nga ekranet.

Megjithatë, sipas Akademisë Amerikane të Oftalmologjisë, nuk ka prova bindëse se drita blu nga ekranet shkakton dëmtim të syve apo se syzet e posaçme kundër saj janë të nevojshme për parandalimin e lodhjes digjitale.

Një përmbledhje shkencore e publikuar nga Cochrane në vitin 2023 gjithashtu nuk gjeti përfitime të qarta afatshkurtra të këtyre syzeve për zvogëlimin e lodhjes së syve gjatë përdorimit të kompjuterit.

Për shumicën e njerëzve, pushimet e rregullta, pozicioni i duhur i ekranit dhe korrigjimi i problemeve ekzistuese të shikimit janë masa më të dobishme.

Si t’i mbrojmë sytë e fëmijëve?

Fëmijët gjithashtu mund të përjetojnë lodhje të syve nga përdorimi i zgjatur i pajisjeve digjitale.

Përveç kufizimit të kohës së panevojshme para ekraneve, është e rëndësishme të inkurajohen aktivitetet në natyrë dhe loja fizike.

Studimet tregojnë se kalimi i më shumë kohe jashtë mund të ndihmojë në uljen e rrezikut të zhvillimit të miopisë, veçanërisht te fëmijët.

Prindërit duhet gjithashtu të kujdesen që ekranet të mos zëvendësojnë gjumin, aktivitetin fizik dhe ndërveprimin social.

Kur duhet të bëjmë kontroll te oftalmologu?

Lodhja e përkohshme e syve zakonisht përmirësohet me pushim dhe ndryshime në mënyrën e përdorimit të ekraneve.

Megjithatë, nëse turbullimi i shikimit, dhimbjet e kokës, skuqja ose tharja vazhdojnë, është e rëndësishme të konsultohemi me profesionistin e kujdesit për sytë.

Humbja e papritur e shikimit, dhimbja e fortë e syrit ose shfaqja e papritur e shumë pikave të lëvizshme dhe vezullimeve të dritës kërkojnë vlerësim urgjent mjekësor.

Kontrollet e syve janë veçanërisht të rëndësishme për personat me diabet, probleme të njohura të shikimit ose faktorë të tjerë rreziku.

Zakone të vogla për sy më të shëndetshëm

Në një kohë kur ekranet janë pjesë e pandashme e jetës, mbrojtja e syve nuk nënkupton domosdoshmërisht heqjen dorë nga teknologjia.

Pushimet e rregullta, distanca e përshtatshme nga ekrani, ndriçimi i mirë dhe kujdesi për lagështinë e syve mund të ndihmojnë në zvogëlimin e shqetësimeve të përditshme.

Sytë tanë kanë nevojë për pushim po aq sa edhe pjesa tjetër e trupit. Kujdesi për ta fillon me mënyrën si e organizojmë kohën përpara ekraneve.