Shumë barna shoqërohen me udhëzime të tilla si “merret pas ushqimit” ose “shmangni konsumimin e lëngut të grejpfrutit”. Megjithatë, një aspekt po aq i rëndësishëm, por shpesh i anashkaluar, është ndërveprimi mes suplementeve ushqimore dhe medikamenteve. Edhe pse suplementet konsiderohen nga shumë njerëz si produkte natyrale dhe të padëmshme, ato mund të ndryshojnë mënyrën se si veprojnë barnat, duke ulur efektivitetin e tyre ose duke rritur rrezikun e efekteve anësore.
Përdorimi i suplementeve ushqimore është në rritje në mbarë botën. Sipas të dhënave të publikuara nga SingleCare, rreth 68% e amerikanëve përdorin të paktën një suplement ushqimor, ndërsa 84% besojnë se këto produkte janë të sigurta dhe efektive. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se ekzistojnë mbi 5.300 lloje të ndryshme suplementesh dhe shumica prej tyre nuk janë studiuar në mënyrë të plotë për ndërveprimet që mund të kenë me barnat.
Studimet tregojnë se disa suplemente ndikojnë në enzimat e mëlçisë që janë përgjegjëse për shpërbërjen e medikamenteve. Në disa raste ato e ngadalësojnë këtë proces, duke bërë që ilaçi të grumbullohet në organizëm dhe të arrijë nivele potencialisht toksike. Në raste të tjera, suplementet përshpejtojnë shpërbërjen e barnave, duke bërë që ato të humbasin efektin terapeutik. Sipas National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH), më shumë se gjysma e pacientëve me sëmundje kronike ose me kancer përdorin suplemente ushqimore njëkohësisht me barnat me recetë.
Një nga suplementet më të njohura që shkakton ndërveprime është Shën Gjoni (St. John’s wort), i cili përdoret shpesh për lehtësimin e simptomave të depresionit dhe lodhjes. Ky suplement mund të ulë efektivitetin e pilulave kontraceptive, barnave për trajtimin e HIV/AIDS dhe medikamenteve që përdoren për të parandaluar refuzimin e organeve të transplantuara. Gjithashtu, kombinimi i tij me disa ilaçe kundër kollës ose me antidepresivë mund të shkaktojë sindromën e serotoninës, një gjendje serioze dhe potencialisht kërcënuese për jetën, e cila karakterizohet nga nivele të larta të serotoninës dhe mund të shkaktojë ndryshime të papritura të tensionit të gjakut, temperaturë të lartë, konfuzion dhe simptoma të tjera të rënda.
Edhe suplementet e njohura si “katër G-të” – xhenxhefili, hudhra, xhensen-i dhe xhinko biloba – mund të ndërveprojnë me një sërë barnash. Ato mund të rrisin rrezikun e gjakderdhjes tek personat që marrin hollues gjaku, përfshirë aspirinën e përdorur çdo ditë. Për këtë arsye, mjekët rekomandojnë që përdorimi i tyre të ndërpritet të paktën një ose dy javë para një ndërhyrjeje kirurgjikale.
Edhe magnezi, i cili përdoret shpesh për parandalimin e migrenës, mbështetjen e shëndetit të zemrës ose reduktimin e lodhjes, mund të ndikojë në efektin e disa barnave. Ai mund të zvogëlojë përthithjen e disa antibiotikëve, duke i bërë ata më pak efektivë, ndërsa mund të rrisë përthithjen e barnave që hollojnë gjakun.
Ekspertët theksojnë se mënyra më e mirë për të shmangur ndërveprimet e rrezikshme është komunikimi me mjekun ose farmacistin përpara fillimit të çdo suplementi të ri. Çdo produkt, edhe nëse është me origjinë natyrale, duhet të diskutohet me profesionistët e shëndetit për të vlerësuar sigurinë e përdorimit të tij së bashku me terapinë ekzistuese.
Po ashtu, është e rëndësishme të njihni mirë dietën tuaj, pasi disa vitamina dhe minerale mund të merren në sasi të mjaftueshme nga ushqimi dhe suplementet mund të çojnë në tejkalimin e dozës së rekomanduar ditore. Leximi me kujdes i etiketave të barnave është gjithashtu thelbësor, pasi ato përmbajnë informacione mbi ushqimet, pijet ose substancat që duhen shmangur gjatë trajtimit.
Mjeku ose farmacisti duhet të informohen gjithmonë për çdo suplement të ri ose për ndryshime të rëndësishme në dietë, në mënyrë që këto të regjistrohen edhe në historinë mjekësore të pacientit dhe të shmangen kombinimet potencialisht të rrezikshme.
Një tjetër këshillë e rëndësishme është blerja e suplementeve vetëm nga burime të besueshme. Sipas U.S. Food and Drug Administration (FDA), suplementet ushqimore nuk i nënshtrohen të njëjtit proces vlerësimi për sigurinë dhe efikasitetin si barnat përpara se të dalin në treg. Për këtë arsye, blerjet nga faqe të panjohura në internet mund të paraqesin rrezik, pasi disa produkte mund të jenë të falsifikuara, të kontaminuara ose të përmbajnë përbërës të padeklaruar.
Një regjim ushqimor i shëndetshëm dhe përdorimi i kujdesshëm i suplementeve mund të jenë pjesë e një stili të shëndetshëm jetese. Megjithatë, për të përfituar prej tyre pa rrezikuar shëndetin, është e domosdoshme që çdo suplement të përdoret me këshillën e profesionistëve të kujdesit shëndetësor dhe të merret parasysh ndërveprimi i mundshëm me barnat që përdoren.
