Për të jetuar gjatë dhe shëndetshëm, studimet sugjerojnë se ka disa ndryshime në stilin e jetesës që njerëzit mund të bëjnë për të zgjatur potencialisht jetën e tyre.

Mos pirja e duhanit, konsumimi më i ulët i alkoolit, menaxhimi i stresit, ndjekja e një diete të shëndetshme dhe lëvizja më e shpeshtë janë treguar se na ndihmojnë të ndihemi të rinj dhe të shëndetshëm ndërsa plakemi.

Tani, një studim i ri i publikuar në revistën The Lancet zbuloi se vetëm 5 minuta shtesë aktivitet fizik me intensitet të moderuar deri në të lartë çdo ditë, ose të qëndruarit ulur 30 minuta më pak në ditë, mund të ndihmojë në parandalimin e deri në 10% të vdekjeve.

Shtimi i 5 minutave ushtrime mund të ulë numrin e vdekjeve me 6%

Për këtë studim, studiuesit analizuan të dhëna shëndetësore nga studime të mëparshme, që përfshinin më shumë se 150,000 pjesëmarrës të rritur nga Shtetet e Bashkuara, Suedia, Norvegjia dhe Mbretëria e Bashkuar. Të gjitha studimet e përzgjedhura përfshinin të dhëna mbi aktivitetin fizik të mbledhura përmes pajisjeve matëse.

“Ne dhe shumë të tjerë kemi treguar se nivelet më të larta të aktivitetit fizik lidhen në mënyrë pozitive me rezultate të shumta shëndetësore, cilësi më të mirë jete dhe rrezik më të ulët për vdekje të parakohshme”, tha për Medical News Today Ulf Ekelund, PhD, profesor në Qendrën Kërkimore të Oslos për Aktivitetin Fizik dhe Shëndetin e Popullsisë në Departamentin e Mjekësisë Sportive në Shkollën Norvegjeze të Shkencave Sportive dhe drejtues kryesor i këtij studimi.

“Megjithatë, nuk është e qartë se si ndryshime të vogla në aktivitetin fizik dhe kohën e kaluar ulur mund të parandalojnë numrin e vdekjeve në popullatë, duke pasur parasysh se jo të gjithë individët rrisin nivelet e tyre të aktivitetit”, theksoi Ekelund.

Në përfundim të studimit, studiuesi tha se shtimi i 5 minutave aktivitet fizik me intensitet të moderuar deri në të lartë në ditë uli numrin e vdekjeve nga të gjitha shkaqet me 6% tek 20% e pjesëmarrësve më pak aktivë, gjatë një periudhe mesatare ndjekjeje prej 8 vitesh.

“Kjo do të thotë se në një popullatë ku 100,000 individë vdesin çdo vit, 6,000 prej këtyre vdekjeve mund të parandalohen me një rritje prej pesë minutash aktivitet tek 20% më pak aktivë”, shtoi ai.

Kur studiuesit e aplikuan shtesën prej 5 minutash në të gjithë popullatën e pjesëmarrësve, parandalimi i mundshëm i vdekjeve u rrit në 10%.

Qëndrimi ulur 30 minuta më pak në ditë mund të parandalojë 3% të vdekjeve

Studiuesit shqyrtuan gjithashtu se si ulja e kohës së kaluar ulur çdo ditë mund të ndihmojë në parandalimin e vdekjeve. Ata zbuluan se të qëndruarit ulur 30 minuta më pak në ditë mund të parandalojë rreth 3% të vdekjeve tek individët më pak aktivë dhe 7% në të gjithë popullatën e pjesëmarrësve.

“Nëse të gjithë në grupet e popullatës do ta ulnin qëndrimin ulur me 30 minuta, 3,000 dhe 7,000 vdekje mund të parandaloheshin në një popullatë me 100,000 vdekje. Kjo është afërsisht norma vjetore e vdekjeve në Suedi”, tha Ekelund.

“Ne planifikojmë të shqyrtojmë efektet e ndryshimeve të vogla në numrin e hapave ditorë mbi numrin e mundshëm të vdekjeve të parandalueshme dhe ndoshta edhe rastet e sëmundjeve”, shtoi ai.

Përfitimet e përdorimit të lëvizjes si ilaç

MNT pati mundësinë të fliste me Alyssa Lombardi, fiziologe ushtrimesh në programin GoodLife Fitness në Hartford HealthCare, rreth këtij studimi.

Lombardi, e cila nuk ishte e përfshirë në këtë kërkim, komentoi se si fiziologe ushtrimesh, reagimi i saj i parë ndaj gjetjeve ishte: “Më pëlqen shumë”.

“T’i inkurajosh njerëzit të lëvizin më shumë trupin e tyre me shpresën se kjo do t’ua lehtësojë aktivitetet e përditshme dhe do t’i ndihmojë të jetojnë një jetë më të gjatë dhe më të lumtur është pikërisht ajo që unë predikoj çdo ditë”, na tha ajo. “Lëvizja është ilaç. Edhe vetëm pesë minuta mund të përmirësojnë ndjeshëm gjendjen fizike dhe mendore të dikujt.”

“Përdorimi i lëvizjes si ilaç mund të jetë një përfitim i madh për njerëzit”, vazhdoi Lombardi. “Sidomos tani, kur prirja për t’i mbajtur gjërat sa më natyrale po rritet. Më shumë njerëz se kurrë po përqendrohen te ushqyerja natyrale dhe ka shumë që preferojnë ndryshime në stilin e jetesës në vend të marrjes së medikamenteve me recetë. Ky studim është shumë i rëndësishëm për të mbështetur këto ndryshime shoqërore.”

“Do të doja shumë të shihja një vazhdim të këtij studimi, ku të krahasohen forma të ndryshme ushtrimesh mbi këtë teori”, shtoi Lombardi. “Për shembull, krahasimi i vrapimit me Pilatesin dhe se cila do të kishte një ndikim më të madh.”

Ushtrimet ndihmojnë në rritjen e ‘playspan’

MNT foli gjithashtu me Bert Mandelbaum, MD, specialist i mjekësisë sportive dhe kirurg ortoped, si dhe bashkëdrejtor i Qendrës së Ortopedisë Rigjeneruese Orto-biologjike në Cedars-Sinai Orthopaedics në Los Angeles, Kaliforni, rreth këtij studimi.

Mandelbaum, i cili gjithashtu nuk ishte i përfshirë në këtë kërkim, shpjegoi se ndërsa rrisim jetëgjatësinë dhe përmirësojmë shëndetin gjatë jetës, po mësojmë se kemi atë që ai e quan “firmware” që mbizotëron mbi gjenet tona. Po ashtu, po mësojmë të gjitha “ndërprerësit” që mund të aktivizojmë dhe që janë pjesë e trashëgimisë sonë adaptive të ADN-së.

“Ky dorëshkrim e demonstron shumë qartë faktin se sa më shumë të ushtroheni, aq më shumë po aktivizoni ndërprerësit e duhur”, vazhdoi ai. “Dhe një pjesë e madhe e kësaj lidhet me trashëgiminë tonë të lashtë si gjuetarë. Sa më në formë të mirë fizike të jeni si ‘gjuetar’, aq më shumë ushqim siguroni, aq më mirë jeni në gjendje të riprodhoheni dhe kështu me radhë.”

Mandelbaum tha se kjo ndihmon gjithashtu në përmirësimin e asaj që ai e quan “playspan”. Kur shihet një model i të dhënave në formë harku, kjo është zona e matur nga shëndeti gjatë jetës në boshtin Y dhe jetëgjatësia në boshtin X.

“Nëse njerëzit jetojnë më gjatë me sëmundje dhe paaftësi dhe janë shumë poshtë në atë bosht Y, kjo nuk është gjë e mirë”, shpjegoi ai. “Ajo që ne duam është një sipërfaqe më e madhe nën kurbë, të cilën tani e quajmë ‘playspan’. Ajo matet në boshtin Y si shëndet gjatë jetës, që në thelb do të thotë jetë pa paaftësi, ndërsa jetëgjatësia është numri i viteve.”