Ju jeni më të rrezikuar të zhvilloni sëmundje të veshkave nëse keni:

• diabet
  
• tension të lartë të gjakut
  
• sëmundje të zemrës
  
• histori familjare me dështim të veshkave
  

Çfarë mund të bëni për të mbajtur veshkat e shëndetshme

Ju mund t’i mbroni veshkat duke parandaluar ose menaxhuar sëmundjet që shkaktojnë dëmtim të tyre, si diabeti dhe tensioni i lartë i gjakut. Hapat e përshkruar më poshtë mund të ndihmojnë në ruajtjen e shëndetit të gjithë trupit, përfshirë edhe veshkat.

Gjatë vizitës tuaj të ardhshme mjekësore, mund të pyesni mjekun për shëndetin e veshkave. Sëmundja e hershme e veshkave mund të mos ketë simptoma, ndaj testimi mund të jetë mënyra e vetme për të ditur nëse veshkat janë të shëndetshme. Mjeku do t’ju ndihmojë të vendosni se sa shpesh duhet të bëni analizat.

Konsultohuni menjëherë me një mjek nëse zhvilloni një infeksion urinar, sepse nëse nuk trajtohet mund të dëmtojë veshkat.

Zgjidhni ushqime të shëndetshme

Zgjidhni ushqime që janë të mira për zemrën dhe trupin tuaj tërësisht: fruta të freskëta, perime të freskëta ose të ngrira, drithëra të plota dhe produkte bulmeti me pak yndyrë ose pa yndyrë. Hani vakte të shëndetshme dhe kufizoni kripën dhe sheqerin e shtuar. Synoni më pak se 2300 miligramë natrium në ditë dhe më pak se 10 për qind të kalorive ditore nga sheqernat e shtuara.

Këshilla për të bërë zgjedhje të shëndetshme ushqimore

• Gatuani me përzierje erëzash në vend të kripës.
  
• Zgjidhni për pizza përbërës si spinaq, brokoli dhe speca.
  
• Piqni ose gatuani në zgarë mishin, pulën dhe peshkun në vend që t’i skuqni.
  
• Shërbejeni ushqimin pa salca ose yndyra shtesë.
  
• Zgjidhni ushqime me pak ose aspak sheqer të shtuar.
  
• Ulni gradualisht përqindjen e yndyrës në qumësht, nga qumështi i plotë në 2 për qind, derisa të kaloni te qumështi pa yndyrë ose me pak yndyrë.
  
• Hani çdo ditë ushqime me drithëra të plota, si gruri i plotë, orizi kaf, tërshëra dhe misri integral. Përdorni bukë me drithëra të plota për tost dhe sanduiçe; zëvendësoni orizin e bardhë me oriz të kaf për vaktet në shtëpi ose restorant.
  
• Lexoni etiketat e ushqimeve. Zgjidhni ato me pak yndyrë të ngopur, pa yndyrna trans, me pak kolesterol, kripë (natrium) dhe sheqer të shtuar.
  
• Merrni kohë gjatë ngrënies së ushqimeve të lehta. Një qese me kokoshka me pak yndyrë zgjat më shumë sesa një fetë torte. Qëroni dhe hani një portokall në vend që të pini lëng portokalli.
  
• Mbani një regjistër të shkruar të ushqimeve që konsumoni për një javë për të kuptuar kur prireni të hani më shumë ose të konsumoni ushqime me shumë yndyrë ose kalori.
  

Nëse keni diabet, tension të lartë ose sëmundje të zemrës, mund të bashkëpunoni me një dietolog për të krijuar një plan ushqimor që i përshtatet nevojave tuaja.

Përfshini aktivitetin fizik në rutinën tuaj

Bëhuni aktiv për të paktën 30 minuta shumicën e ditëve të javës. Nëse aktualisht nuk jeni aktiv, pyesni mjekun për llojin dhe sasinë e aktivitetit fizik që është më i përshtatshëm për ju.

Këshilla për të shtuar aktivitetin në jetën tuaj

• Ecni çdo ditë, përdorni shkallët në vend të ashensorit dhe bëni pushime të shkurtra për shtrirje gjatë ditës.
  

Synoni një peshë të shëndetshme

Nëse jeni mbipeshë ose keni obezitet, punoni me mjekun ose dietologun tuaj për të krijuar një plan realist për humbje peshe. Kërkoni burime që ju ndihmojnë të ruani motivimin dhe aktivitetin fizik.

Flini mjaftueshëm

Synoni 7 deri në 8 orë gjumë çdo natë. Nëse keni vështirësi për të fjetur, merrni masa për të përmirësuar zakonet e gjumit.

Ndaloni pirjen e duhanit

Nëse pini duhan ose përdorni produkte të tjera duhani, ndaloni. Kërkoni ndihmë në mënyrë që të mos e bëni vetëm. 

Kufizoni konsumin e alkoolit

Pirja e tepërt e alkoolit mund të rrisë tensionin e gjakut dhe të shtojë kalori, gjë që çon në shtim peshe. Nëse pini alkool, kufizohuni në një pije në ditë për gratë dhe dy për burrat. Një pije përfshin:

• 350 ml birrë
  
• 150 ml verë
  
• 45 ml pije alkoolike të forta
  

Eksploroni aktivitete për reduktimin e stresit

Mësimi se si të menaxhoni stresin, të relaksoheni dhe të përballoni problemet mund të përmirësojë shëndetin emocional dhe fizik. Aktivitetet fizike mund të ndihmojnë në reduktimin e stresit, ashtu si praktikat e trupit dhe mendjes si meditimi, joga ose tai chi.

Menaxhoni diabetin, tensionin e lartë dhe sëmundjet e zemrës

Nëse keni diabet, tension të lartë ose sëmundje të zemrës, mënyra më e mirë për të mbrojtur veshkat nga dëmtimi është:

• Mbani nivelin e sheqerit në gjak afër qëllimit tuaj. Kontrollimi i rregullt i glukozës është thelbësor për menaxhimin e diabetit. Mjeku mund t’ju kërkojë ta matni një ose disa herë në ditë.
  
• Mbani tensionin e gjakut afër objektivit. Për shumicën e personave me diabet, qëllimi është më pak se 140/90 mmHg.
  
• Merrni të gjitha medikamentet sipas përshkrimit. Flisni me mjekun për barnat e tensionit të gjakut që quhen ACE inhibitorë ose ARB, të cilat mund të mbrojnë veshkat. Këto barna zakonisht mbarojnë me prapashtesat -pril ose -sartan.
  
• Jini të kujdesshëm me përdorimin e përditshëm të qetësuesve pa recetë. Përdorimi i rregullt i NSAID-ve si ibuprofeni ose naprokseni mund të dëmtojë veshkat.
  
• Për të ndihmuar në parandalimin e sulmeve në zemër dhe goditjeve në tru, mbani nivelet e kolesterolit në kufijtë e rekomanduar. LDL (“i keqi”) mund të grumbullohet dhe të bllokojë enët e gjakut, ndërsa HDL (“i miri”) ndihmon në largimin e tij. Një test kolesteroli mat gjithashtu trigliceridet, një tjetër lloj yndyre në gjak.