Një studim tek minjtë ka zbuluar se ushtrimi aerobik mund të riformësojë nervat që kontrollojnë zemrën. Megjithatë, ndikimi nuk ishte i njëjtë në të dyja anët e ganglioneve stelate. Këto zbulime mund të hapin rrugën për përmirësime në terapitë që synojnë nervat, por ende janë të nevojshme studime tek njerëzit.

Ekspertët thonë se ky kërkim shton dëshmi të tjera për përfitimet e ushtrimit aerobik në shëndetin e zemrës. Studiuesit kanë ditur prej kohësh që ushtrimi i rregullt ul frekuencën e zemrës dhe forcon sistemin kardiovaskular. Por kërkime të reja tek minjtë tregojnë se aktivitetet aerobike mund të ndryshojnë edhe pjesë të sistemit nervor të trupit.

Studimi, botuar më 23 shtator në revistën Autonomic Neuroscience: Basic & Clinical, hulumtoi ganglionet stellatë, një palë grumbuj nervorë në qafë që ndihmojnë në kontrollimin e aktivitetit të zemrës.

Pas 10 javësh stërvitje të moderuar në tapis rrotullues, ganglioni i djathtë i minjve tregoi një rritje të madhe në numrin e neuroneve, por një zvogëlim të madhësisë së tyre. Ndërsa ganglioni i majtë pati më pak ndryshime në numër, por një rritje të madhësisë së neuroneve.

Ky ndryshim nga njëra anë në tjetrën tregon se ushtrimi mund të bëjë që sistemi nervor autonom të përshtatet në mënyra më komplekse dhe asimetrike se sa është menduar më parë, sipas autorëve. Kjo mund të hapë mundësi për trajtime të reja për problemet me ritmin e zemrës dhe sëmundje të tjera që lidhen me kontrollin nervor të zemrës.

Efektet e ushtrimit aerobik mbi nervat që kontrollojnë zemrën

Për të kuptuar se si ushtrimi mund të ndryshojë strukturën e ganglionit stellatë, studiuesit përdorën minj Wistar, një lloj laboratorik i njohur për besueshmërinë në studimet fiziologjike. Minjtë u ndanë në dy grupe: të stërvitur dhe jo të stërvitur.

Minjtë e stërvitur ndoqën një program moderuar aerobik, duke vrapuar në tapis rrotullues për 10 javë. Ky nivel ushtrimi më parë ka treguar se ul frekuencën e zemrës pa ndryshuar presionin e gjakut tek minjtë.

Pas periudhës së stërvitjes, studiuesit analizuan ganglionet stellatë të dy anëve të qafës nga çdo minj. Këto grumbuj nervorë ndodhen përpara një muskuli të thellë të qafës dhe janë një lidhje e rëndësishme midis trurit dhe zemrës.

Për një analizë të detajuar, përdorën imazhim tre-dimensional të avancuar së bashku me metoda stereologjike, një analizë mikroskopike që lejon matje të sakta të volumit, numrit dhe madhësisë së qelizave.

Studiuesit matën tre faktorë kryesorë: numrin total të neuroneve, volumin mesatar të neuronit dhe volumin total të ganglionit.

Katër grupe u studiuan: ganglioni i majtë i jo të stërviturve, ganglioni i majtë i të stërviturve, ganglioni i djathtë i jo të stërviturve dhe ganglioni i djathtë i të stërviturve.

Përveç matjeve strukturore, u regjistruan edhe të dhëna kardiovaskulare si presioni sistolik, presioni diastolik, presioni mesatar arterial dhe frekuenca e zemrës. Kjo ndihmoi lidhjen e ndryshimeve në strukturë me funksionin e zemrës.

Ndryshimet mes anëve pas ushtrimit

Ndryshimet mes minjve të stërvitur dhe jo të stërvitur – dhe mes anës së majtë dhe të djathtë – ishin të dukshme.

Tek minjtë jo të stërvitur, ganglionet e majtë dhe të djathtë ishin mjaft simetrikë në numrin dhe madhësinë e neuroneve. Por tek minjtë e stërvitur, ganglioni i djathtë kishte katër herë më shumë neurone sesa ai i majti.

Gjithashtu, neuronet në ganglionin e djathtë të minjve të stërvitur ishin më të vegjël – rreth 1.2 herë më të vogla se tek minjtë jo të stërvitur, një shenjë e atrofisë. Ndërsa në anën e majtë, neuronet ishin më të mëdha – rreth 1.8 herë më të mëdha, duke treguar hipertrofi.

Volumi i ganglionit gjithashtu ndryshoi me ushtrimin dhe kjo ndryshoi në varësi të anës së trupit. Tek minjtë e stërvitur, volumi i ganglionit të majtë u zvogëlua pak (rreth 1.04 herë më i vogël), ndërsa volumi i ganglionit të djathtë u zvogëlua më shumë (rreth 1.4 herë më i vogël).

Këto ndryshime strukturore shoqëroheshin me një ulje të dukshme të frekuencës së zemrës. Minjtë e stërvitur kishin një frekuencë zemre rreth 280 rrahje në minutë, krahasuar me 314 rrahje në minutë tek minjtë jo të stërvitur, ndërsa matjet e presionit të gjakut mbetën thuajse të pandryshuara.

Nën mikroskop, të dyja ganglionet treguan grumbuj neuronesh të ndarë nga fibrat nervore, enët e gjakut dhe indet lidhëse. Por minjtë e stërvitur kishin septa më të theksuara të indeve lidhëse, që mund të tregojë një riorganizim të brendshëm të ganglionit së bashku me ndryshimet në madhësinë dhe numrin e neuroneve.

Në përgjithësi, rezultatet tregojnë se ushtrimi aerobik moderuar nuk ndikon vetëm drejtpërdrejt në zemër, por edhe në qendrat nervore që e kontrollojnë atë, dhe e bën këtë në mënyra të ndryshme në varësi të anës së trupit.

Kjo neuroplastikë asimetrike sfidon idenë tradicionale që adaptimet nervore të shkaktuara nga ushtrimi janë të njëtrajtshme dhe sugjeron se sistemi nervor autonom mund të përshtasë përgjigjet në mënyrë specifike sipas rolit që ka secila anë në rregullimin e zemrës.

Impakti i ardhshëm në kujdesin ndaj pacientëve

Autori kryesor i studimit, Augusto Coppi, mjek dhe ligjërues në anatominë veterinar në Universitetin e Bristolit, shpjegoi se nëse ndryshimet mes anëve konfirmohen tek njerëzit, mjekët do të mund të personalizojnë më mirë terapitë që synojnë nervat për aritmi, sindroma dhimbjeje ose disautonomi.

Kjo gjithashtu mund të ndihmojë në përmirësimin e rehabilitimit kardiak duke përdorur ushtrimin si një “neuromodulator” jo-mjekim.

Ai theksoi rëndësinë klinike të ndërhyrjeve në ganglionin stellatë (bllokime/denervim) në çrregullimet e ritmit të zemrës dhe sëmundje të tjera, duke nënvizuar pse është e rëndësishme të dihet se cila anë ka çfarë funksioni.

Megjithatë, Coppi shtoi se kërkohen studime të mëtejshme për të kuptuar më mirë këtë proces. Duhet studiuar “kabllimi” pas këtyre ndryshimeve dhe mekanizmat molekularë që shpjegojnë pse ana e majtë dhe ajo e djathtë përshtaten në mënyra të ndryshme.

Në fund, këto zbulime duhet të provohen në studime tek njerëzit për të parë nëse ndryshimet në njërën anë apo tjetrën ndikojnë në aktivitetin nervor dhe shëndetin e zemrës, që mund të udhëheqin programet e ushtrimit dhe trajtimet e synuara.

Raj Dasgupta, mjek dhe këshilltar kryesor mjekësor për Garage Gym Reviews, i cili nuk ishte pjesë e studimit, komentoi se ky kërkim është “shumë i rëndësishëm” sepse mund të ndryshojë mënyrën se si trajtohen disa sëmundje të zemrës.

“Disa trajtime aktualisht synojnë nervat rreth zemrës, dhe të diturit që ushtrimi i ndryshon ato në mënyra të ndryshme në secilën anë mund t’i bëjë këto trajtime më të sakta dhe efektive,” tha ai.

Dasgupta tha gjithashtu se kjo mund të hapë mundësi për plane ushtrimi të personalizuara për përmirësimin e shëndetit të zemrës në mënyra specifike.

Për momentin, ai këshillon të vazhdojmë të lëvizim.

“Ushtrimi aerobik i rregullt mbetet një nga gjërat më të mira që mund të bëni për zemrën tuaj, dhe ky studim na jep një arsye tjetër për këtë,” tha Dasgupta.

“Megjithatë, është shumë herët për ndryshime mjekësore bazuar në këtë studim, por është emocionuese të mendosh ku mund të na çojë shkenca në të ardhmen.” /Healthline/