Luhatjet e peshës nga 1 deri në 2 kilogramë janë normale nga një ditë në tjetrën. Ushqimet që hani, ndryshimet hormonale, medikamentet, vaktet e festave dhe faktorë të tjerë mund të shkaktojnë ndryshime të përditshme në peshë.

1. Pesha nga uji
Deri në 60% e trupit të një të rrituri përbëhet nga uji. Sasia e ujit në trup mund të ndryshojë deri në 5% gjatë ditës. Konsumimi i ushqimeve të kripura, ngrënia e më shumë karbohidrateve ose ndryshimet hormonale, si ato gjatë menstruacioneve, mund të rrisin mbajtjen e ujit.

Në të kundërt, disa bimë dhe ushqime veprojnë si diuretikë natyralë, duke bërë që trupi të nxjerrë më shumë ujë dhe të humbasë peshë.

2. Marrja e ushqimit dhe tretja
Pas ngrënies, pesha mund të rritet ndërsa trupi tret ushqimin, veçanërisht nëse hani më shumë karbohidrate. Ushqimi dhe pijet që ndodhen në sistemin tretës shtojnë gjithashtu pak peshë, sidomos nëse marrja e natriumit çon në mbajtje uji.
Tretja dhe humbja e ujit zakonisht e ulin sërish peshën. Megjithatë, probleme si kapsllëku mund të rrisin peshën për shkak të grumbullimit të mbetjeve.

3. Aktiviteti fizik
Kur jeni fizikisht aktiv dhe djersiteni, humbni ujë dhe pesha mund të bjerë përkohësisht. Pas ushtrimeve intensive, muskujt mund të mbajnë më shumë ujë gjatë rikuperimit, gjë që mund ta rrisë pak peshën.
Kur filloni një dietë ose plan të ri ushtrimesh, trupi përdor energjinë e ruajtur që quhet glikogjen. Ndërsa glikogjeni digjet, trupi çliron ujë, duke shkaktuar një rënie të shpejtë të peshës në fillim të dietës ose programit të stërvitjes.

4. Temperaturat më të ulëta
Në mot të nxehtë, trupi djersitet më shumë dhe humb ujë, gjë që mund të çojë në ulje të peshës. Në temperatura më të ftohta, trupi mban më shumë ujë sepse djersitet më pak, duke shkaktuar rritje të lehta të peshës.

5. Ndryshimet hormonale
Te personat që kanë menstruacione, pesha shpesh rritet para ose gjatë ciklit për shkak të ndryshimeve hormonale. Menopauza, kur menstruacionet ndalojnë përfundimisht, dhe peri-menopauza, periudha para saj, mund të bëjnë që trupi të ruajë më shumë yndyrë dhe të ngadalësojë metabolizmin.

Gjendje të tjera gjinekologjike që ndikojnë në hormone përfshijnë:

Endometrioza, kur inde të ngjashme me shtresën e brendshme të mitrës rriten jashtë saj.
Sindroma e vezoreve policistike, e cila shkakton cikle të parregullta dhe kiste ovariane.
Fibroidet e mitrës, rritje beninje në mitër.

Te meshkujt, nivelet e testosteronit bien natyrshëm me moshën, gjë që mund të çojë në më shumë yndyrë abdominale dhe më pak masë muskulore. Nivelet e larta të testosteronit mund të lidhen gjithashtu me shtim në peshë.

Sa humbje e shpejtë peshe është tepër?
Ndryshimet e vogla zakonisht nuk janë shqetësuese, por humbja e 5% ose më shumë të peshës trupore në një kohë të shkurtër, pa arsye të qartë, mund të kërkojë vlerësim nga një profesionist shëndetësor.

6. Stresi
Stresi nxit çlirimin e kortizolit, hormonit të stresit. Kortizoli e vendos trupin në gjendje mbijetese, duke rritur oreksin, metabolizmin dhe mbajtjen e ujit. Stresi i zgjatur mund t’ju bëjë të ndiheni të lodhur dhe më të prirur drejt aktiviteteve pasive, si shikimi i televizorit, në vend të aktivitetit fizik.

7. Mungesa e gjumit
Gjumi i pamjaftueshëm rrit hormonet e urisë, duke ju shtyrë të dëshironi më shumë ushqim dhe potencialisht të shtoni peshë. Nga ana tjetër, gjumi i mjaftueshëm ndihmon në balancimin e hormoneve, ul stresin dhe mund të parandalojë mbajtjen e tepërt të ujit.

8. Konsumi i alkoolit
Alkooli mund të shkaktojë dehidratim dhe ulje të përkohshme të peshës. Megjithatë, ai mund të çojë edhe në mbajtje uji, sidomos kur konsumohet me ushqime të kripura. Për më tepër, alkooli ka shumë kalori dhe rrit oreksin, duke çuar në marrje më të lartë kalorike. Kjo shpesh rezulton në luhatje afatshkurtra të peshës.

9. Medikamentet
Steroidet dhe diuretikët janë ndër medikamentet më të shpeshta që shkaktojnë ndryshime në peshë. Prednizoni është një shembull steroidi që mund të rrisë mbajtjen e ujit dhe oreksin, duke çuar në shtim të përkohshëm në peshë.
Diuretikët, si Lasix (furosemide), të njohur edhe si “pilula uji”, ulin mbajtjen e ujit duke nxjerrë lëngjet e tepërta përmes urinës, duke shkaktuar humbje të përkohshme peshe.

10. Sëmundjet
Dehidratimi nga ethet, të vjellat ose diarreja mund të çojë në humbje peshe. Nga ana tjetër, gjendje si dështimi i zemrës ose i veshkave mund të shkaktojnë grumbullim të lëngjeve dhe shtim në peshë.
Personat me këto sëmundje duhet të njoftojnë mjekun nëse shtojnë më shumë se 1 deri në 1.5 kilogramë brenda një dite ose mbi 2.5 kilogramë brenda një jave. Shenja të tjera përfshijnë vështirësi në frymëmarrje, rrahje të shpejta të zemrës, ënjtje të këmbëve ose shputave dhe konfuzion.

11. Fundjavat dhe rastet e veçanta
Fundjavat dhe festat shoqërohen shpesh me më shumë ushqim dhe pije, gjë që mund të shkaktojë shtim të përkohshëm në peshë. Ndërsa disa persona i shfrytëzojnë fundjavat për më shumë aktivitet fizik, të tjerë janë më pak aktivë, duke çuar në ndryshime afatshkurtra të peshës. Shumë njerëz peshojnë më shumë gjatë fundjavës dhe më pak gjatë javës, kur rutina është më e rregullt.
Festat që përqendrohen rreth ushqimit shpesh çojnë në shtim peshe prej rreth 0.5 deri në 1 kilogram.