Një sëmundje me shumë forma shfaqjeje
Skleroza multiple (SM) është sëmundje e sistemit nervor qendror, ku sistemi imunitar dëmton mbështjellësin mbrojtës të fibrave nervore, të quajtur mielinë. Kjo mund të pengojë përcjelljen e sinjaleve ndërmjet trurit, palcës kurrizore dhe pjesëve të tjera të trupit. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), SM mund të ndikojë në lëvizje, ndjeshmëri, shikim dhe funksione të tjera, por përvoja e secilit person është e ndryshme.
Pse nuk kanë të gjithë të njëjtat simptoma
Simptomat varen nga vendndodhja dhe shtrirja e dëmtimeve në sistemin nervor. Një person mund të ketë turbullim të shikimit ose dhimbje gjatë lëvizjes së syrit, ndërsa një tjetër ndien mpirje, dobësi, çrregullime ekuilibri ose lodhje të theksuar. Mund të shfaqen edhe vështirësi me urinimin, kujtesën apo përqendrimin. Asnjë simptomë e vetme nuk e konfirmon SM-në, sepse shumë prej tyre shfaqen edhe në gjendje të tjera shëndetësore.
Rikthimet dhe ecuria e sëmundjes
Te disa persona simptomat shfaqen në episode të reja ose përkeqësime, të ndjekura nga periudha përmirësimi. Te të tjerë, kufizimet mund të shtohen gradualisht. Sipas Institutit Kombëtar Amerikan për Çrregullime Neurologjike dhe Goditje në Tru (NINDS), ecuria është e ndryshueshme dhe trajtimet moderne synojnë të ulin aktivitetin e sëmundjes dhe të kufizojnë dëmtimin. Kjo është arsyeja pse krahasimi i dy personave me të njëjtën diagnozë shpesh është i pasaktë.
Si vendoset diagnoza
Neurologu vlerëson historinë e simptomave, ekzaminimin neurologjik dhe, sipas rastit, rezonancën magnetike, analizat dhe ekzaminime të tjera. Nuk ekziston një analizë e vetme gjaku që ta konfirmojë sëmundjen. Për shkak se simptomat mund të ngjajnë me probleme të tjera, diagnoza kërkon kujdes dhe përjashtimin e shkaqeve alternative. Vlerësimi i hershëm është i rëndësishëm kur shfaqen shqetësime neurologjike të reja që zgjasin.
Jeta e përditshme dhe mbështetja
Përveç trajtimit që përcakton neurologu, fizioterapia, aktiviteti i përshtatur, gjumi, mbështetja psikologjike dhe menaxhimi i lodhjes mund të ndihmojnë. Familjarët duhet të kuptojnë se lodhja dhe vështirësitë njohëse mund të mos duken nga jashtë. Dobësia e papritur, humbja e shikimit ose çrregullimet e reja neurologjike kërkojnë vlerësim të shpejtë; nëse simptomat sugjerojnë goditje në tru, duhet thirrur urgjenca. SM nuk përcakton të gjithë jetën e personit dhe kujdesi duhet të përshtatet me nevojat individuale.













