Hën, Nën 16, 2026
Banner Top
Banner Top
Çfarë ndodh me trurin kur kalojmë shumë kohë në telefon?

Telefonat inteligjentë janë bërë pjesë e pandashme e përditshmërisë sonë. Nga momenti kur zgjohemi deri para se të flemë, një pjesë e konsiderueshme e kohës kalon duke kontrolluar mesazhet, rrjetet sociale, videot dhe lajmet. Por, a kemi menduar ndonjëherë se çfarë ndikimi ka gjithë kjo kohë para ekranit në trurin tonë?

Përdorimi i shpeshtë i telefonit, veçanërisht kur ndërpritet vazhdimisht një aktivitet për të kontrolluar njoftimet, mund të ndikojë në mënyrën se si përqendrohemi, përpunojmë informacionin dhe ruajmë vëmendjen.

Një nga funksionet që mund të ndikohet është përqendrimi. Kur kalojmë vazhdimisht nga një aplikacion në tjetrin, lexojmë mesazhe ndërkohë që punojmë ose ndërpresim një detyrë për të kontrolluar telefonin, truri duhet të përshtatet vazhdimisht me informacione të reja. Kjo mund ta bëjë më të vështirë ruajtjen e vëmendjes për periudha të gjata dhe përfundimin e detyrave që kërkojnë përqendrim.

Një tjetër aspekt është sistemi i shpërblimit në tru. Rrjetet sociale, njoftimet dhe përmbajtjet e reja mund të aktivizojnë mekanizmat e shpërblimit, të cilët lidhen edhe me dopaminën, një neurotransmetues që luan rol në motivim dhe pritjen e shpërblimit. Përmbajtja e vazhdueshme dhe e paparashikueshme mund të na nxisë ta kontrollojmë telefonin përsëri, edhe kur nuk kemi ndonjë arsye të veçantë për ta bërë këtë.

Përdorimi i telefonit mund të ndikojë edhe në cilësinë e gjumit. Ekspozimi ndaj dritës së ekranit në orët e mbrëmjes, por edhe stimulimi mendor nga videot, mesazhet dhe rrjetet sociale, mund ta vështirësojë përgatitjen e trurit për gjumë. Kjo mund të ndikojë në ritmin cirkadian dhe në çlirimin e melatoninës, hormonit që ndihmon në rregullimin e ciklit gjumë-zgjim.

Gjumi i pamjaftueshëm, nga ana tjetër, ndikon në kujtesë, përqendrim dhe aftësinë për të marrë vendime. Prandaj, problemi nuk lidhet vetëm me kohën që kalojmë në telefon, por edhe me momentin kur e përdorim dhe aktivitetet që zëvendësojmë me të.

Megjithatë, jo çdo përdorim i telefonit ka ndikim negativ. Telefonat mund të jenë mjete të dobishme për të mësuar, komunikuar, lexuar dhe zhvilluar aftësi të reja. Ndikimi varet nga mënyra e përdorimit, lloji i përmbajtjes, kohëzgjatja dhe ndikimi që ka në aktivitetet e tjera të përditshme.

Për të krijuar një marrëdhënie më të shëndetshme me telefonin, ekspertët rekomandojnë kufizimin e njoftimeve të panevojshme, shmangien e përdorimit gjatë orëve para gjumit, vendosjen e pushimeve nga ekrani dhe përkushtimin ndaj aktiviteteve që kërkojnë vëmendje të vazhdueshme, si leximi, aktiviteti fizik dhe bisedat ballë për ballë.

Në fund, çështja nuk është nëse duhet ta përdorim telefonin apo jo, por nëse po arrijmë ta kontrollojmë mënyrën e përdorimit të tij, në vend që ai të përcaktojë vazhdimisht vëmendjen dhe kohën tonë.

Youtube

Arkiva

Kategoritë