Enj, Nën 19, 2026
Banner Top
Banner Top

Frika, shqetësimi dhe pasiguria janë pjesë normale e zhvillimit të fëmijëve. Megjithatë, kur këto ndjenja bëhen të vazhdueshme, ndikojnë në gjumin, mësimin, marrëdhëniet me të tjerët dhe aktivitetet e përditshme, mund të jenë shenja se fëmija ka nevojë për mbështetje profesionale.

Fëmijët nuk e shprehin gjithmonë ankthin me fjalë. Ndërsa një i rritur mund të thotë se ndihet i shqetësuar, një fëmijë mund të reagojë duke qarë, duke refuzuar të shkojë në shkollë, duke u tërhequr nga aktivitetet që dikur i pëlqenin apo duke kërkuar vazhdimisht praninë e prindërve.

Ankthi është një reagim i zakonshëm ndaj situatave të panjohura ose sfiduese. Për shembull, është normale që një fëmijë të ndiejë frikë ditën e parë të shkollës, para një provimi apo kur ndahet nga prindërit.

Por, kur shqetësimi vazhdon edhe pasi situata kalon, përsëritet shpesh ose fillon ta pengojë fëmijën në jetën e përditshme, është e rëndësishme që prindërit t’i kushtojnë vëmendje.

Cilat janë shenjat e ankthit te fëmijët?

Ankthi mund të shfaqet në forma të ndryshme, varësisht nga mosha dhe mënyra se si fëmija i përjeton emocionet.

Disa nga shenjat që mund të vërehen janë:

  • Frikë e tepruar nga ndarja prej prindërve ose personave që kujdesen për ta.
  • Refuzim i vazhdueshëm për të shkuar në shkollë apo në aktivitete shoqërore.
  • Vështirësi për të fjetur, makthe dhe zgjime të shpeshta gjatë natës.
  • Ankesa të përsëritura për dhimbje barku, koke apo të përziera, sidomos para situatave që shkaktojnë stres.
  • Nevojë e vazhdueshme për siguri dhe pyetje të përsëritura si: “A do të ndodhë diçka e keqe?”.
  • Tërheqje nga shoqëria dhe aktivitetet që dikur i pëlqenin.
  • Nervozizëm, irritim dhe shpërthime emocionale.
  • Vështirësi në përqendrim dhe rënie e performancës në shkollë.

Këto shenja nuk do të thonë automatikisht se fëmija ka çrregullim ankthi. Ato mund të lidhen edhe me ndryshime në jetën e tij, vështirësi në shkollë, konflikte familjare apo përvoja stresuese.

Kur duhet të shqetësohet prindi?

Një nga dallimet kryesore mes frikës normale dhe ankthit që kërkon vëmendje profesionale është ndikimi që ai ka në jetën e fëmijës.

Nëse fëmija ka frikë nga dita e parë e shkollës, por gradualisht përshtatet, kjo mund të jetë pjesë normale e zhvillimit. Por nëse refuzon vazhdimisht të shkojë në shkollë, qan çdo mëngjes, ka ankesa fizike dhe nuk arrin të përfshihet në aktivitetet e zakonshme, situata meriton vëmendje.

Po ashtu, duhet të merret parasysh sa kohë zgjasin simptomat, sa të shpeshta janë dhe nëse po ndikojnë në marrëdhëniet me familjen, shoqërinë dhe mësimin.

Nuk është e nevojshme që prindërit të presin derisa simptomat të bëhen shumë të rënda për të kërkuar këshilla nga një profesionist.

Si duhet të reagojnë prindërit?

Kur fëmija shpreh frikë apo shqetësim, reagimi i prindërve ka rëndësi të madhe.

Në vend që t’i thonë “nuk ke pse frikësohesh” apo “mos u bëj merak”, është më mirë ta dëgjojnë dhe t’ia pranojnë ndjenjat.

Disa mënyra që mund ta ndihmojnë fëmijën janë:

  • Ta pyesin se çfarë e shqetëson, pa e detyruar të flasë.
  • Ta sigurojnë se është në rregull të ndihet i frikësuar.
  • Të krijojnë rutina të rregullta për gjumin, ushqimin dhe aktivitetet.
  • Të shmangin talljen, kritikimin apo krahasimin me fëmijët e tjerë.
  • Ta ndihmojnë të përballet gradualisht me situatat që i shkaktojnë frikë, pa e detyruar.
  • Të bashkëpunojnë me mësuesit për të kuptuar nëse shqetësimet shfaqen edhe në ambientin shkollor.

E rëndësishme është që prindërit të mos e interpretojnë ankthin si mungesë disipline, tekë apo përpjekje të fëmijës për të tërhequr vëmendje.

Kur duhet kërkuar ndihmë profesionale?

Nëse ankthi vazhdon, përsëritet dhe pengon funksionimin e përditshëm të fëmijës, rekomandohet konsultimi me pediatrin ose psikologun e fëmijëve.

Profesionisti mund të vlerësojë gjendjen emocionale të fëmijës, të identifikojë faktorët që ndikojnë në shqetësimin e tij dhe të rekomandojë trajtimin e përshtatshëm.

Në varësi të moshës dhe nevojave të fëmijës, mbështetja mund të përfshijë terapi psikologjike, veçanërisht terapinë njohëse-sjellore, si dhe përfshirjen e prindërve në proces.

Në rastet kur fëmija shfaq mendime për vetëlëndim, flet për vdekjen në mënyrë shqetësuese ose nuk është i sigurt, duhet kërkuar ndihmë urgjente profesionale.

Ankthi te fëmijët nuk duhet as të dramatizohet dhe as të injorohet. Frika është pjesë e rritjes, por kur ajo fillon t’ia kufizojë fëmijës botën, është e rëndësishme që ai të mos përballet i vetëm me të.

Youtube

Arkiva

Kategoritë