Infeksionet urinare janë ndër infeksionet më të shpeshta, veçanërisht te gratë. Ato shkaktohen kryesisht nga bakteret që hyjnë në traktin urinar dhe mund të prekin fshikëzën e urinës, uretrën dhe, në raste më serioze, veshkat.

Te disa persona, infeksioni shfaqet vetëm një herë, ndërsa te të tjerë përsëritet disa herë brenda vitit, duke shkaktuar parehati dhe duke ndikuar në cilësinë e jetës.

Infeksionet urinare konsiderohen të përsëritura kur shfaqen të paktën dy herë brenda gjashtë muajve ose tri herë brenda një viti. Por pse ndodh kjo dhe cilët faktorë mund të ndikojnë në përsëritjen e tyre?

Cilat janë shenjat e një infeksioni urinar?

Simptomat mund të ndryshojnë në varësi të pjesës së traktit urinar që është prekur. Shenjat më të zakonshme përfshijnë:

• Djegie ose dhimbje gjatë urinimit.
• Nevojë të shpeshtë për të urinuar, edhe kur fshikëza nuk është mbushur plotësisht.
• Ndjesi urgjente për të urinuar.
• Dhimbje ose parehati në pjesën e poshtme të barkut.
• Urinë të turbullt ose me gjak.

Era e fortë e urinës, e vetme, nuk mjafton për të vërtetuar se ekziston infeksion.

Nëse shfaqen temperaturë, të dridhura, dhimbje në shpinë ose në anët e trupit, të vjella apo gjendje e rënduar, duhet kërkuar menjëherë vlerësim mjekësor, pasi mund të jetë prekur edhe veshka.

Pse përsëriten infeksionet urinare?

1. Anatomia e traktit urinar

Gratë janë më të prirura ndaj infeksioneve urinare, sepse uretra e tyre është më e shkurtër se ajo e burrave. Kjo ua lehtëson baktereve kalimin drejt fshikëzës së urinës.

Për këtë arsye, disa gra mund të përjetojnë infeksione të përsëritura edhe pa pasur ndonjë problem tjetër shëndetësor.

2. Marrëdhëniet seksuale

Aktiviteti seksual mund të lehtësojë kalimin e baktereve drejt uretrës. Te personat që kanë infeksione të përsëritura, simptomat mund të shfaqen pas marrëdhënieve seksuale.

Kjo nuk do të thotë se infeksionet urinare janë domosdoshmërisht infeksione seksualisht të transmetueshme. Ato zakonisht shkaktohen nga bakteret që gjenden në zonën e zorrëve.

3. Ndryshimet hormonale

Gjatë menopauzës, rënia e estrogjenit mund të ndryshojë indet e vaginës dhe ekuilibrin e baktereve mbrojtëse, duke rritur rrezikun për infeksione urinare.

Ndryshime të ngjashme në mjedisin vaginal mund të ndodhin edhe në periudha të tjera kur nivelet e estrogjenit janë të ulëta.

4. Zbrazja jo e plotë e fshikëzës

Kur urina mbetet në fshikëz pas urinimit, bakteret mund të kenë më shumë mundësi të shumohen. Kjo mund të ndodhë te personat me probleme të caktuara të fshikëzës, pengesa në rrjedhjen e urinës ose çrregullime neurologjike.

5. Gurët në veshka ose në traktin urinar

Gurët mund të pengojnë rrjedhjen normale të urinës dhe, në disa raste, të krijojnë kushte që favorizojnë infeksionet. Kur infeksionet përsëriten, mjeku mund të vlerësojë nëse ekziston ndonjë problem strukturor që duhet hetuar.

6. Diabeti dhe faktorët që ndikojnë në imunitet

Personat me diabet, veçanërisht kur niveli i sheqerit në gjak nuk kontrollohet mirë, mund të kenë rrezik më të lartë për infeksione urinare dhe komplikime të tyre.

Gjendje të tjera që ndikojnë në funksionimin e sistemit imunitar mund ta rrisin gjithashtu ndjeshmërinë ndaj infeksioneve.

7. Trajtimi jo i përshtatshëm ose rezistenca ndaj antibiotikëve

Në disa raste, simptomat rikthehen sepse infeksioni fillestar nuk është eliminuar plotësisht ose bakteret janë rezistente ndaj antibiotikut të përdorur.

Në raste të tjera, bëhet fjalë për një infeksion të ri, të shkaktuar nga baktere që hyjnë përsëri në traktin urinar.

Prandaj, rikthimi i simptomave nuk do të thotë gjithmonë se trajtimi i mëparshëm ka qenë i gabuar.

A mund të ndikojnë zakonet e përditshme?

Disa zakone mund të ndikojnë në rrezikun e infeksioneve urinare, megjithëse jo të gjitha kanë të njëjtën rëndësi për çdo person.

Konsumimi i pamjaftueshëm i lëngjeve mund të kontribuojë në rritjen e rrezikut te disa persona. Mbajtja e urinës për periudha të gjata mund të jetë gjithashtu e padëshirueshme, veçanërisht kur ekzistojnë probleme me zbrazjen e fshikëzës.

Përdorimi i produkteve irrituese në zonën intime mund të shkaktojë djegie ose parehati që ngatërrohet me infeksionin, edhe kur nuk ka infeksion bakterial.

Po ashtu, përdorimi i shpeshtë i antibiotikëve pa konfirmim të nevojshëm mund të favorizojë rezistencën bakteriale dhe të shkaktojë efekte anësore.

Si diagnostikohen infeksionet urinare që përsëriten?

Kur simptomat shfaqen shpesh, është e rëndësishme të mos trajtohen automatikisht çdo herë si infeksion urinar.

Mjeku mund të rekomandojë:

• Analizën e urinës, për të vlerësuar shenja të inflamacionit dhe praninë e mundshme të baktereve.
• Kulturën e urinës (urinokulturën), për të identifikuar bakterin dhe për të përcaktuar cilët antibiotikë mund të jenë efektivë.
• Ekzaminime të tjera, si ultrazëri i traktit urinar, kur simptomat, historia mjekësore ose rezultatet e analizave sugjerojnë nevojën për hetime të mëtejshme.

Është veçanërisht e rëndësishme të merret parasysh urinokultura në rastet e infeksioneve të përsëritura. Kur është e mundur, mostra merret para fillimit të antibiotikut, sipas udhëzimeve të mjekut.

Djegia gjatë urinimit mund të shkaktohet edhe nga probleme të tjera, si irritimi intim, vaginiti ose disa infeksione seksualisht të transmetueshme. Prandaj, diagnoza e saktë është thelbësore.

Si mund të ulet rreziku i përsëritjes?

Disa masa mund të ndihmojnë, në varësi të shkakut dhe historisë së personit:

• Pirja e mjaftueshme e ujit, nëse nuk ka kufizime mjekësore për marrjen e lëngjeve.
• Mosmbajtja e urinës për periudha të gjata.
• Shmangia e produkteve irrituese dhe larjeve të brendshme vaginale.
• Vlerësimi i lidhjes së episodeve me marrëdhëniet seksuale, nëse ekziston një model i tillë.
• Diskutimi me mjekun për masa parandaluese, nëse infeksionet vazhdojnë të përsëriten.

Te disa gra pas menopauzës, estrogjeni vaginal mund të ndihmojë në parandalimin e infeksioneve të përsëritura, nëse është i përshtatshëm për gjendjen e tyre shëndetësore. Në raste të caktuara mund të shqyrtohet edhe profilaksia me antibiotikë, por vetëm pas vlerësimit mjekësor.

Kur duhet të konsultohemi me mjekun?

Nëse infeksionet urinare përsëriten dy herë brenda gjashtë muajve ose tri herë brenda një viti, rekomandohet konsultimi me mjekun për të identifikuar shkakun dhe për të hartuar një plan parandalimi.

Konsultimi duhet të jetë i shpejtë nëse shfaqen temperaturë, të dridhura, dhimbje në zonën e veshkave ose të vjella. Gjatë shtatzënisë, simptomat që sugjerojnë infeksion urinar kërkojnë vlerësim të shpejtë mjekësor.