Kafeja është pjesë e rutinës së përditshme për miliona njerëz, por konsumimi i saj mund të ndikojë në sistemin nervor, të shtojë ndjenjën e ankthit dhe të pengojë gjumin. Efektet varen nga sasia e konsumuar, koha e pirjes dhe ndjeshmëria individuale ndaj kafeinës.
Për shumë njerëz, dita nuk fillon pa një filxhan kafe. Ajo ndihmon në largimin e përgjumjes, rrit vigjilencën dhe përmirëson përqendrimin. Megjithatë, ajo që shpesh harrohet është se kafeina është një stimulues i sistemit nervor qendror dhe mund të ndikojë në mënyrën se si ndihemi gjatë ditës dhe sa mirë flemë gjatë natës.
Kafeina vepron duke bllokuar adenozinën, një substancë në tru që grumbullohet gjatë ditës dhe na ndihmon të ndihemi të përgjumur. Si rezultat, ne ndihemi më të zgjuar dhe më energjikë, por ky efekt mund të zgjasë disa orë.
Si ndikon kafeja në ankth?
Kafeina stimulon sistemin nervor dhe mund të rrisë përkohësisht rrahjet e zemrës dhe nivelin e vigjilencës. Te disa njerëz, veçanërisht ata që janë më të ndjeshëm ndaj saj, kjo mund të shkaktojë simptoma që ngjajnë me ankthin.
Ndër to janë:
- Rrahje të shpejta të zemrës.
- Dridhje të duarve.
- Nervozizëm dhe shqetësim.
- Ndjenjë tensioni dhe parehatie.
- Vështirësi në qetësim dhe përqendrim.
Konsumimi i sasive të mëdha të kafeinës mund t’i përkeqësojë simptomat te personat që tashmë përjetojnë ankth ose kanë çrregullime të ankthit.
Kjo nuk do të thotë se kafeja shkakton domosdoshmërisht çrregullime ankthi, por te disa persona mund të jetë faktor që i nxit ose i intensifikon simptomat.
Pse kafeja mund të na prishë gjumin?
Një nga efektet më të njohura të kafeinës është ndikimi në gjumë. Edhe nëse konsumojmë kafe disa orë para se të shkojmë në shtrat, një pjesë e kafeinës mund të jetë ende aktive në organizëm.
Gjysmëjeta e kafeinës, pra koha që i nevojitet trupit për të eliminuar gjysmën e sasisë së konsumuar, është mesatarisht rreth pesë orë, megjithëse mund të ndryshojë ndjeshëm nga një person te tjetri.
Për shembull, nëse konsumojmë 200 miligramë kafeinë në orën 16:00, pas pesë orësh mund të kemi ende rreth 100 miligramë në organizëm.
Kafeina mund të shkaktojë:
- Vështirësi për të fjetur.
- Zgjatje të kohës që na nevojitet për të rënë në gjumë.
- Zvogëlim të kohëzgjatjes së përgjithshme të gjumit.
- Ulje të cilësisë së gjumit dhe të gjumit të thellë.
Edhe personat që thonë se mund të flenë menjëherë pas pirjes së kafesë mund të përjetojnë ndryshime në cilësinë e gjumit, pa e vërejtur domosdoshmërisht.
Sa kafe mund të konsumojmë gjatë ditës?
Sipas Administratës Amerikane të Ushqimit dhe Barnave (FDA), për shumicën e të rriturve të shëndetshëm, deri në 400 miligramë kafeinë në ditë nuk lidhen përgjithësisht me efekte negative.
Kjo sasi është afërsisht e barabartë me dy deri në tri filxhanë të mëdhenj kafeje, në varësi të mënyrës së përgatitjes dhe përqendrimit të saj.
Megjithatë, kjo nuk do të thotë se çdo person mund ta tolerojë të njëjtën sasi. Disa njerëz mund të përjetojnë nervozizëm, rrahje të shpejta të zemrës apo probleme me gjumin edhe pas një sasie më të vogël.
Po ashtu, duhet pasur parasysh se kafeina gjendet edhe në çaj, pije energjike, çokollatë dhe disa barna.
Kur është koha më e mirë për të pirë kafe?
Për personat që kanë probleme me gjumin, një rekomandim praktik është të shmangin kafeinën të paktën gjashtë deri në tetë orë para gjumit.
Për shembull, nëse zakonisht flini në orën 23:00, mund të provoni të mos konsumoni më kafe pas orës 15:00 ose 17:00 dhe të vëzhgoni nëse përmirësohet gjumi.
Nëse vëreni se pas kafesë ndiheni më të shqetësuar, keni rrahje të shpejta të zemrës ose vështirësi në qetësim, mund të provoni ta zvogëloni sasinë gradualisht ose të kaloni në kafe pa kafeinë.
Në fund, kafeja nuk është domosdoshmërisht problem për shëndetin. Për shumë njerëz, ajo mund të konsumohet pa vështirësi. Por, nëse ndiheni vazhdimisht të shqetësuar, keni probleme me gjumin ose vëreni se trupi juaj reagon negativisht ndaj kafeinës, ia vlen të rishikoni sasinë dhe kohën kur e konsumoni.













