Kolla është refleks mbrojtës që ndihmon në largimin e sekrecioneve dhe irrituesve nga rrugët e frymëmarrjes. Pas një viroze, ajo mund të vazhdojë edhe kur temperatura dhe simptomat e tjera kanë kaluar. Megjithatë, një kollë që zgjat më shumë se tri javë meriton vëmendje, veçanërisht nëse po përkeqësohet.
Kolla pas infeksionit
Pas ftohjes ose një infeksioni të rrugëve të frymëmarrjes, irritimi mund të mbetet për disa javë. Kolla e tillë shpesh zvogëlohet gradualisht. Megjithatë, nuk duhet supozuar automatikisht se çdo kollë e zgjatur është pasojë e një viroze.
Shkaqe të tjera të mundshme
Astma, rrjedhja e sekrecioneve nga hunda drejt fytit, refluksi gastroezofageal, duhani dhe ekspozimi ndaj pluhurit ose ndotjes mund të kontribuojnë në kollë. Disa barna për tensionin, veçanërisht frenuesit ACE, mund të shkaktojnë kollë të thatë. Në raste të caktuara, mjeku duhet të përjashtojë infeksione si tuberkulozi, sëmundje kronike të mushkërive ose shkaqe të tjera më serioze.
Çfarë informacioni i duhet mjekut?
Ka rëndësi nëse kolla është e thatë apo me sekrecione, shfaqet natën, pas aktivitetit, gjatë ushqimit ose në ambiente të caktuara. Informacion i dobishëm është edhe prania e temperaturës, fishkëllimës në gjoks, humbjes së peshës, historisë së duhanpirjes dhe barnave që përdoren. Sipas rastit, mjeku mund të rekomandojë ekzaminim fizik, radiografi të mushkërive ose teste të funksionit pulmonar.
Kur është urgjente?
Vështirësia e madhe në frymëmarrje, dhimbja e fortë në gjoks, kollitja e gjakut ose përkeqësimi i shpejtë kërkojnë ndihmë të menjëhershme. Te fëmijët, vështirësia në frymëmarrje, ngjyra blu e buzëve ose plogështia e theksuar janë shenja alarmi. Edhe pa këto shenja, kolla që vazhdon mbi tri javë duhet diskutuar me profesionist shëndetësor.
Pse nuk duhet të përdorim antibiotikë pa këshillë?
Antibiotikët nuk veprojnë kundër viruseve dhe nuk janë trajtim rutinë për çdo kollë. Mjekimi duhet të synojë shkakun. Ndërkohë, hidratimi, shmangia e tymit dhe ajrosja mund të ndihmojnë; mjalti mund të lehtësojë kollën te fëmijët mbi një vjeç, por nuk u jepet foshnjave nën 12 muaj.
