Pas një dite të gjatë dhe stresuese, shumë njerëz ndiejnë dëshirë të hanë çokollatë, ëmbëlsira, biskota apo ushqime të tjera me përmbajtje të lartë sheqeri. Edhe kur nuk janë të uritur, dëshira për diçka të ëmbël mund të jetë e vështirë për t’u kontrolluar. Por pse ndodh kjo dhe çfarë lidhje ka stresi me mënyrën se si ushqehemi?
Një nga shpjegimet lidhet me mënyrën se si organizmi reagon ndaj stresit. Kur përballemi me situata stresuese, trupi aktivizon mekanizmat e reagimit ndaj stresit dhe rrit prodhimin e hormoneve si kortizoli. Ky hormon ndikon edhe në oreks dhe mund të shtojë dëshirën për ushqime me shumë kalori, sheqer dhe yndyrë.
Në të njëjtën kohë, ushqimet e ëmbla aktivizojnë sistemin e shpërblimit në tru, duke nxitur lirimin e dopaminës, një neurotransmetues i përfshirë në motivim dhe ndjenjën e kënaqësisë. Kjo mund të krijojë një ndjesi të përkohshme mirëqenieje, prandaj çokollata apo ëmbëlsirat mund të duken veçanërisht tërheqëse pas një dite të vështirë.
A është uria apo nevoja për rehati emocionale?
Jo çdo dëshirë për ushqim lidhet me urinë fizike. Ndonjëherë, ngrënia bëhet një mënyrë për të përballuar emocionet, si stresi, mërzia, ankthi apo lodhja. Kjo njihet si ngrënie emocionale.
Në këto raste, personi mund të kërkojë ushqime të caktuara jo sepse organizmi ka nevojë për energji, por sepse ato i ofrojnë kënaqësi ose rehati të përkohshme.
Mungesa e gjumit mund ta përforcojë këtë prirje. Kur nuk flemë mjaftueshëm, ndryshojnë mekanizmat hormonalë që rregullojnë urinë dhe ngopjen, duke shtuar oreksin dhe dëshirën për ushqime me shumë sheqer.
Si mund ta menaxhojmë këtë dëshirë?
Të ndiejmë dëshirë për diçka të ëmbël pas një dite stresuese nuk është domosdoshmërisht problem dhe nuk ka arsye të shoqërohet me ndjenjë faji. Megjithatë, kur kjo bëhet mënyra kryesore për të përballuar stresin, mund të jetë e dobishme të kuptojmë çfarë fshihet pas kësaj sjelljeje.
Disa zakone mund të ndihmojnë:
- Të mos i anashkalojmë vaktet dhe të ushqehemi rregullisht.
- Të përfshijmë proteina dhe fibra në ushqim, për të ruajtur ndjenjën e ngopjes.
- Të kujdesemi për gjumin dhe të krijojmë një rutinë të rregullt pushimi.
- Të gjejmë mënyra të tjera për të menaxhuar stresin, si ecja, aktiviteti fizik apo bisedat me njerëz të afërt.
- Të dallojmë nëse jemi të uritur fizikisht apo nëse po kërkojmë ushqim për të lehtësuar një emocion.
Dëshira për ushqime të ëmbla nuk është thjesht çështje e mungesës së vullnetit. Ajo mund të jetë rezultat i ndërveprimit mes hormoneve, trurit, emocioneve dhe zakoneve tona të përditshme. Të kuptuarit e këtyre mekanizmave është hapi i parë për të krijuar një marrëdhënie më të shëndetshme me ushqimin.
