Vaksina kundër virusit të papillomës humane (HPV) konsiderohet një nga mënyrat më efektive për parandalimin e disa llojeve të kancerit, veçanërisht kancerit të qafës së mitrës. Ajo rekomandohet kryesisht për vajzat dhe djemtë në moshë të hershme, para se të ekspozohen ndaj virusit.

HPV është një grup virusesh shumë i përhapur, që transmetohen kryesisht përmes kontaktit seksual. Shumica e infeksioneve largohen vetvetiu, por disa lloje të virusit mund të shkaktojnë ndryshime qelizore që, me kalimin e kohës, mund të zhvillohen në kancer.

1. Nga cilat sëmundje mbron vaksina?

Vaksina mbron nga llojet më të rrezikshme të HPV-së, të cilat lidhen me zhvillimin e disa formave të kancerit, përfshirë:

• Kancerin e qafës së mitrës.
• Kancerin e vaginës dhe vulvës.
• Kancerin e anusit.
• Kancerin e penisit.
• Disa lloje të kancerit të fytit dhe pjesës së pasme të gjuhës.

Disa vaksina mbrojnë gjithashtu nga llojet e HPV-së që shkaktojnë lythat gjenitale. World Health Organization+1

2. Në çfarë moshe rekomandohet vaksinimi?

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, grupmosha kryesore për vaksinim janë fëmijët dhe adoleshentët nga mosha 9 deri në 14 vjeç.

Vaksinimi rekomandohet edhe për djemtë, pasi HPV mund të shkaktojë sëmundje dhe kancere edhe te meshkujt.

Vaksina është më efektive kur merret para ekspozimit ndaj virusit. World Health Organization+1

3. Sa doza nevojiten?

Numri i dozave varet nga mosha, gjendja imunitare dhe udhëzimet e programit të vaksinimit.

Sipas rekomandimeve të OBSH-së, skemat mund të përfshijnë një ose dy doza për grupmoshat e caktuara. Në disa raste, veçanërisht te personat me imunitet të dobësuar, rekomandohen të paktën dy dhe, kur është e mundur, tri doza.

Skema konkrete përcaktohet nga profesionistët shëndetësorë dhe programi kombëtar i vaksinimit. World Health Organization+1

4. A është vaksina e sigurt?

Po. Vaksina kundër HPV-së ka kaluar studime të shumta klinike dhe monitorohet vazhdimisht për sigurinë e saj.

Efektet anësore më të zakonshme janë:

• Dhimbje në vendin e injektimit.
• Skuqje ose ënjtje në krah.
• Dhimbje koke.
• Temperaturë e lehtë.
• Lodhje ose të përziera.

Reaksionet e rënda alergjike janë shumë të rralla. CDC+1

5. A mund të vaksinohen edhe personat që kanë filluar jetën seksuale?

Po. Vaksinimi mund të ofrojë mbrojtje edhe për personat që kanë qenë seksualisht aktivë, sepse mund të mos jenë ekspozuar ndaj të gjitha llojeve të HPV-së që mbulon vaksina.

Megjithatë, vaksina parandalon infeksionet e reja dhe nuk e trajton një infeksion ekzistues me HPV. CDC+1

6. A e zëvendëson vaksina Pap-testin?

Jo. Edhe gratë e vaksinuara duhet të vazhdojnë kontrollet gjinekologjike dhe depistimin për kancerin e qafës së mitrës sipas rekomandimeve mjekësore.

Vaksina ul ndjeshëm rrezikun, por nuk mbron nga të gjitha llojet e HPV-së që mund të shkaktojnë kancer.

Pse është i rëndësishëm vaksinimi?

Vaksinimi kundër HPV-së është një investim në shëndetin afatgjatë të fëmijëve dhe adoleshentëve. Duke u vaksinuar në moshë të hershme, ata mund të mbrohen nga infeksionet që mund të shkaktojnë kancer shumë vite më vonë.

Parandalimi përmes vaksinimit, kontrollet e rregullta dhe informimi i drejtë janë ndër hapat më të rëndësishëm për uljen e rasteve të kancerit të qafës së mitrës.