Këshilla e zakonshme mbetet e njëjtë: Merrni dozën më të ulët për kohën më të shkurtër të mundshme.
Dr. Heidi Leftwich, specialiste e mjekësisë materno-fetale në UMass Memorial Health, tha se në javët e fundit ka marrë shumë pyetje nga gratë shtatzëna për acetaminofenin, raporton NBC News.
Siguria e këtij medikamenti për uljen e etheve dhe dhimbjeve “vjen e diskutohet herë pas here”, sidomos kur ka lajme për të, tha Dr. Allison Bryant, gjithashtu specialiste materno-fetale në Mass General Brigham.
Në vend që t’i trembë pacientet ose t’u imponojë çfarë duhet të bëjnë, Bryant preferon “vendimmarrje të përbashkët”, ku pacientet janë në qendër të udhëzimeve të saj.
Në një konferencë për media të hënën e kaluar, Presidenti Donald Trump promovoi pretendime të pabazuara se përdorimi i acetaminofenit gjatë shtatzënisë lidhej me rrezikun e autizmit tek fëmijët. Administrata Amerikane për Ushqimin dhe Barnat (FDA) i ka dërguar një letër mjekëve për të “konsideruar minimizimin e përdorimit të acetaminofenit,” për ethet e lehta tek gratë shtatzëna.
Deklarata e Trump erdhi pas disa javësh paralajmërimesh të ngjashme. Ai tha se gratë shtatzëna me dhimbje ose ethe duhet të përballojnë pa medikamente.
Dr. Laura Riley, shefe e obstetrikës dhe gjinekologjisë në Weill Cornell Medicine në Nju Jork, tha se pas deklaratave të Trump shumë paciente kanë ardhur të shqetësuara dhe të pasigurta për veprimet që duhet të marrin. “Shumë të tronditura,” tha ajo.
A po ndryshojnë mjekët udhëzimet për acetaminofenin?
Më shumë se gjysma e grave në botë përdorin acetaminofen gjatë shtatzënisë. Ai është pjesë e qindra produkteve, përfshirë trajtimet për kollë dhe ftohje. Mjekët thonë se këshillat e tyre nuk kanë ndryshuar pavarësisht shqetësimeve të administratës Trump.
“Normalisht u rekomandojmë grave me dhimbje apo ethe të marrin acetaminofen, përveç nëse ka arsye të tjera që e bëjnë të pasigurt, si alergjitë apo sëmundjet e mëlçisë,” tha Bryant.
Riley tha se arsyet më të zakonshme për përdorimin e acetaminofenit gjatë shtatzënisë janë ethet, dhimbjet e kokës dhe dhimbjet e shpinës.
“Po u them grave të mos ndryshojnë asgjë, Tylenol është nga medikamentet më të sigurta për dhimbjet gjatë shtatzënisë,” shtoi ajo.
Sipas Shoqatës për Mjekësinë Materno-Fetale, ethet e pakontrolluara, sidomos në tremujorin e parë, rrisin rrezikun e abortit, defekteve të lindjes dhe lindjes së parakohshme.
Ethet në tremujorin e dytë dhe të tretë mund të shkaktojnë kontraktime dhe mund të lidhen me lindje të parakohshme, prandaj është e rëndësishme trajtimi i tyre.
Emily Heumann, 31 vjeçe, ishte rreth 10-12 javëshe shtatzënë kur pati temperaturë 40°C për shkak të një infeksioni viral. Ajo u prek nga një sëmundje shumë ngjitëse që zakonisht prek fëmijët, e transmetuar nga djali i saj 4 vjeç.
Pavarësisht se djali pati simptoma të lehta, ajo përjetoi dhimbje të forta për 10 ditë, sidomos nga plagët në fyt dhe veshë.
Mjeku i saj i rekomandoi të ulte temperaturën duke marrë acetaminofen (Tylenol).
“Po Tylenol nuk do të funksiononte, më thanë të shkoja në urgjencë,” tha Heumann, që tani është 36 javëshe shtatzënë.
Bryant sugjeron që gratë me pyetje për medikamentet gjatë shtatzënisë të flasin me mjekët që i njohin mirë dhe u janë besnikë.
Shoqata Amerikane e Obstetrikës dhe Gjinekologjisë dhe Shoqata për Mjekësinë Materno-Fetale vazhdojnë të rekomandojnë acetaminofenin si të sigurt gjatë shtatzënisë dhe thonë se shumica e provave mjekësore nuk tregojnë lidhje me autizmin.
Bryant thekson se këto organizata bazojnë këshillat në të gjitha studimet dhe jo vetëm në një.
“Udhëzimi nuk pritet të ndryshojë së shpejti,” tha Bryant.
Leftwich thotë se ndihet e sigurt të flasë me pacientet për trajtimin e etheve dhe dhimbjeve me acetaminofen gjatë shtatzënisë.
“Është një bisedë shumë e rëndësishme që duhet të bëhet me një mjek të besueshëm.”
Dhimbjet e patrajtuara gjatë shtatzënisë janë gjithashtu të rrezikshme
Riley tha se pas paralajmërimeve të Trump, paciente i kanë pyetur: “Çfarë të bëj herën tjetër kur të më dhimbet koka?”
Ajo iu përgjigj: “Merrni Tylenol.”
“Nuk ka arsye të vuani pa medikamente,” tha ajo. “Kjo nuk është mënyra e duhur për të trajtuar dhimbjen.”
Nëse gratë e pyesin Bryant për lidhjen mes acetaminofenit dhe autizmit, ajo thotë se studimi më rigoroz mbi më shumë se 2.4 milionë fëmijë nuk gjeti ndonjë lidhje.
Ky studim i botuar në JAMA vitin e kaluar përfshiu edhe vëllezër dhe motra të fëmijëve me autizëm si grup kontrolli, duke marrë parasysh faktin që autizmi ka një trashëgimi familjare.
Leftwich thotë se mjeku i Heumann bëri mirë që e vendosi pacienten në qendër të kujdesit.
“Të krijosh frikë të panevojshme tek gratë shtatzëna mund të shkaktojë trajtim të pamjaftueshëm të etheve dhe dhimbjeve,” tha ajo, duke shtuar se dhimbjet e patrajtuara lidhen me depresion, ankth dhe tension të lartë të gjakut, që rrisin rrezikun për lindje të parakohshme.
Heumann shprehu falënderimet që mjeku i saj i rekomandoi acetaminofen për të ulur temperaturën dhe dhimbjen.
“Ishte nga gjërat më të këqija që kam përjetuar,” tha ajo. “Kur përpiqesha të flija, të shtrirë mbi plagë ishte veçanërisht e dhimbshme. Dhimbja e fytit ishte më e keqja.”
Doza më e ulët për kohën më të shkurtër
Leftwich këshillon që gratë shtatzëna të jenë të kujdesshme me çdo medikament.
“Është shumë e rëndësishme të flitet për përdorimin e matur të çdo medikamenti,” tha ajo. “Duhet përdorur doza më e ulët për trajtimin që kërkohet, p.sh. për uljen e temperaturës apo dhimbjes. Kjo vlen për Tylenol si për çdo medikament tjetër.”
Heumann tha se gratë shtatzëna kanë mjaft stres pa i shtuar edhe shqetësimet për rreziqe të pabazuara.
“Çdo nënë që njoh ndjen faj shumë shpesh,” tha ajo. “Duam më të mirën për fëmijët tanë, por gjithmonë shqetësohemi nëse po bëjmë gjënë e duhur. Kjo vetëm shton një shqetësim tjetër për ne. Dhe është bazuar në dezinformim, që është shumë e rrezikshme.”
Kati Woock, e cila pati migrenë të shpeshtë gjatë shtatzënisë pesë vjet më parë, tha se mjeku i saj e qetësoi duke i thënë se acetaminofeni është i sigurt.
“Ndonjëherë me migrenë nuk mund të qëndroj aspak në këmbë,” tha Woock, 36 vjeçe nga Illinois.
Ajo kujton që herën e parë që pati migrenën gjatë shtatzënisë ishte në tre-katër muajt e parë.
Familja i kishte thënë “Nuk duhet të marrësh asgjë gjatë shtatzënisë sepse do i dëmtoje fëmijët,” por ajo vendosi të besonte mjekun e saj.












