Një sulm paniku është një ndjenjë intensive frike dhe ankthi. Ai ndodh shpesh kur ju ndiheni të shqetësuar për diçka që po ndodh në jetën tuaj ose keni përjetuar diçka të vështirë ose stresuese.

Sulmet e panikut mund të jenë shumë frikësuese, veçanërisht për fëmijët, por zakonisht mund të ndalohen me trajtim. Është e rëndësishme të dini që një sulm paniku nuk shkakton asnjë dëm dhe, edhe nëse gjatë sulmit nuk duket kështu, ndjenja kalon.

Çfarë është një sulm paniku?
Një sulm paniku është një ndjenjë frike dhe ankthi që mund të na kaplojë papritmas dhe zakonisht shoqërohet me simptoma fizike intensive si marramendje, vështirësi në frymëmarrje dhe zemër që rreh shpejt.

Shumë fëmijë ndihen shumë të frikësuar gjatë një sulmi, sikur diçka e keqe do të ndodhë. Këto ndjenja mund të ndodhin edhe kur nuk ka rrezik të vërtetë.

Çfarë shkakton sulmet e panikut?
Nuk është gjithmonë e qartë se çfarë shkakton sulmet e panikut tek fëmijët apo të rriturit. Por dihet që ndjenja e ankthit për diçka ose përjetimi i një situate të vështirë ose stresuese mund të shkaktojë një sulm paniku. Këto situata përfshijnë:

• Ankth nga një përvojë e vështirë në shtëpi ose shkollë
  
• Stres nga provimet, miqësitë ose marrëdhëniet
  
• Vdekja e një të dashuri
  
• Një përvojë frikësuese si abuzimi ose neglizhenca
  
• Një përvojë e dhunshme
  

Sulmet e panikut tek fëmijët dhe adoleshentët

 Sulmet e panikut zakonisht fillojnë gjatë adoleshencës, edhe pse mund të fillojnë edhe në fëmijëri. Sulmet mund të çojnë në ankth të fortë dhe të ndikojnë në humorin ose funksionimin e fëmijës.

Disa fëmijë fillojnë të shmangin situata ku kanë frikë se mund të kenë sulm paniku. Adoleshentët mund të përdorin alkool ose droga për të ulur ankthin. Nëse nuk njihen dhe trajtohen, sulmet e panikut mund të shkaktojnë probleme serioze në të ardhmen, si depresion të rëndë dhe sjellje vetëvrasëse.

Nëse diagnostikohen herët, fëmijët që kanë sulme paniku përgjithësisht reagojnë mirë ndaj trajtimit.

Shenjat dhe simptomat e sulmeve të panikut

Nëse fëmija juaj ka një sulm paniku, ai ose ajo mund të ndihet jashtë kontrollit me atë që ndodh përreth, të ketë frikë se trupi është në rrezik ose madje sikur po vdes. Trupat tanë reagojnë në mënyra të ndryshme ndaj sulmeve të panikut. Disa nga këto reaksione përfshijnë:

• Vështirësi në frymëmarrje, frymëmarrje të shpejtë ose ndjenjë se po mungon fryma
  
• Marramendje ose ndjenjë se do të bini në tokë
  
• Drita duken më të forta dhe më intensive
  
• Zemra rreh shpejt dhe ndjeni një ngushtim në kraharor
  
• Djersitje më shumë se zakonisht
  
• Këmbë të dridhura dhe të dobëta
  
• Qajmësi, sikur nuk mund të ndalojnë së qarit
  
• Ndjenja e bllokimit, sikur nuk mund të lëvizin
  
• Dhimbje stomaku ose ndjenjë të përzier
  

Si t’i ndihmoni fëmijës tuaj të përballojë sulmet e panikut

Njohja e asaj që shkakton sulmin është hapi i parë për t’i luftuar sulmet e panikut. Pyesni fëmijën tuaj se si ndihet dhe çfarë i shkakton ankthin ose stresin. A ka situata ose vende që i bëjnë të ndihen të panikuar? Këto njohuri mund t’i ndihmojë ata të mendojnë për mënyrat se si të përballojnë këto situata.

Gjatë një sulmi paniku, fëmija juaj mund të ndihet sikur po humbet kontrollin, por ju mund t’i ndihmoni të rikuperojnë kontrollin dhe të ndihen përsëri të qetë:

• Mos e shmangni situatën, përballojeni me qetësi: Ndonjëherë duket më lehtë të shmangni situatën ose vendin që na bën të panikuar. Kjo është e natyrshme. Por shmangia e situatave mund ta bëjë ankthin më të madh. Qëllimi nuk është shmangia, por të mësojmë të përballojmë ndjenjat në ato situata.
  
• Shkoni përmes alfabetit: Kërkoni nga fëmija të emërtojë diçka për çdo shkronjë të alfabetit. Këto mund të jenë kafshë, emra, vende, ushqime etj. Kjo do të angazhojë një pjesë tjetër të trurit dhe do ta largojë vëmendjen nga frika dhe ankthi.
  
• Përqendrohuni te frymëmarrja: Frymëmarrja në bark është shumë qetësuese dhe ndihmon për të marrë oksigjen thellë në mushkëri. 

Ja një proces i thjeshtë me 3 hapa:

1. Vendosni dorën mbi barkun tuaj
   
2. Merrni 5 frymëmarrje të thella, 5 sekonda duke thithur dhe 5 sekonda duke nxjerrë frymën, duke thithur nga hunda dhe nxjerrë nga goja
   
3. Shpjegoni se gjatë frymëmarrjes së thellë barku fryhet ngadalë si një balonë dhe gjatë nxjerrjes së frymës ajri del ngadalë nga balona.
   

• Gjeni vende të sigurta: Nëse fëmija ndjen panik në një situatë, ndihmojini të gjejnë një vend ku mund të marrin frymë dhe të mendojnë qetësisht. Mund të jetë një vend fizik që e njohin, si shtëpia ose dhoma e tyre. Ose një vend imagjinar, si një pjesë e preferuar e parkut ose pranë detit.
  
• Ndihmojini të përdorin shqisat: Shqisat tona janë mjete të fuqishme për të përballuar ndjenjat e panikut, ankthit dhe stresit. Kërkojuni të ulen rehat dhe të marrin frymë ngadalë. Pastaj kërkojuni të përmendin disa gjëra jo shqetësuese: 4 gjëra që shohin, 3 që dëgjojnë, 2 që nuhasin dhe 1 që shijojnë.
  

Kur të kërkoni ndihmë profesionale

Në rastet e rënda të sulmeve të panikut, fëmija ose adoleshenti mund të ketë frikë të dalë nga shtëpia. Nëse vini re simptoma të vazhdueshme të sulmeve të panikut tek fëmija juaj, është koha të kërkoni ndihmë nga mjeku juaj.

Fëmijët dhe adoleshentët me simptoma të sulmeve të panikut duhet të vlerësohen fillimisht nga mjeku i familjes ose pediatri. Nëse nuk gjendet ndonjë sëmundje fizike që shpjegon simptomat, ata mund të referohen tek një psikiatër për fëmijë dhe adoleshentë për vlerësim.
Me trajtim, sulmet e panikut zakonisht mund të ndalen. Trajtimi i hershëm mund të ndihmojë në parandalimin e komplikimeve serioze.