Nëse jeni në rrezik për sëmundje të veshkave për shkak të tensionit të lartë të gjakut, diabetit, historikut familjar me dështim të veshkave, ose nëse jeni mbi 60 vjeç, është shumë e rëndësishme të bëni analiza çdo vit për gjendjen e veshkave.

Analizat për sëmundjet e veshkave

Dy analiza të thjeshta ndihmojnë për të kuptuar nëse keni apo jo probleme me veshkat:

• Shkalla e filtrimit glomerular të vlerësuar (eGFR): analizë gjaku që tregon sa mirë funksionojnë veshkat.
  
• Raporti albuminë–kreatininë në urinë (uACR): analizë urine që mat sasinë e albuminës (një proteinë) dhe kreatininës, një mbetje që trupi nxjerr jashtë.
  

10 Shenja të sëmundjes së veshkave

1. Më pak energji ose vështirësi në përqendrim

Rënia e fortë e funksionit të veshkave mund të shkaktojë grumbullim të toksinave në gjak, duke ju bërë të ndiheni të lodhur ose pa fuqi dhe me vështirësi për t’u përqendruar. Një ndërlikim tjetër është anemia, e cila po ashtu shkakton dobësi dhe lodhje.

2. Vështirësi për të fjetur

Kur veshkat nuk filtrojnë mirë, toksinat mbeten në gjak në vend që të dalin me urinën. Kjo mund ta bëjë gjumin të vështirë. Ekziston edhe një lidhje mes mbipeshës dhe sëmundjeve kronike të veshkave; apnea e gjumit është më e zakonshme tek ata që vuajnë nga problemet e veshkave.

3. Lëkurë e thatë dhe që kruhet

Veshkat e shëndetshme bëjnë shumë funksione të rëndësishme — heqin mbetjet, balancojnë lëngjet, ndihmojnë në prodhimin e qelizave të kuqe të gjakut, dhe mbajnë kockat të forta. Lëkura e thatë dhe që kruhet mund të jetë shenjë e çrregullimeve të mineraleve dhe kockave që ndodhin kur veshkat nuk ruajnë më balancën e duhur të mineraleve në gjak.

4. Nevoja për të urinuar më shpesh

Nëse ndieni se keni nevojë të urinoni më shpesh, sidomos natën, kjo mund të jetë shenjë e dëmtimit të filtrave të veshkave. Ndonjëherë mund të jetë edhe shenjë e infeksionit urinar ose e prostatës së zmadhuar tek meshkujt.

5. Gjaku në urinë

Normalisht, veshkat e shëndetshme nuk lejojnë qelizat e gjakut të dalin me urinën. Por kur filtrat e tyre dëmtohen, gjaku mund të “rrjedhë” në urinë. Kjo mund të tregojë sëmundje të veshkave, por edhe gurë në veshka, tumore ose infeksione.

6. Urinë me shkumë

Nëse urina është shumë e shkumëzuar, dhe duhet ta shpëlani disa herë që të zhduket, kjo tregon praninë e proteinave në urinë. Shkuma ngjan me atë që shihni kur rrihni vezët, sepse albumina (proteina që gjendet në urinë) është e njëjta që ndodhet edhe në vezë.

7. Ënjtje rreth syve

Prania e proteinave në urinë është një nga shenjat e para që filtrat e veshkave janë dëmtuar. Ënjtja rreth syve tregon se trupi po humbet shumë proteina nëpërmjet urinës, në vend që t’i mbajë ato brenda.

8. Këmbë dhe kyçe të fryra

Funksioni i ulët i veshkave shkakton mbajtje të natriumit (kripës), që çon në ënjtje të këmbëve dhe kyçeve. Kjo ënjtje mund të jetë gjithashtu shenjë e sëmundjeve të zemrës, mëlçisë ose venave të këmbëve.

9. Mungesë oreksi

Kjo është një shenjë e përgjithshme, por ndonjëherë grumbullimi i toksinave në trup për shkak të funksionit të dobët të veshkave mund të jetë arsyeja.

10. Ngërçe muskujsh

Çrregullimet e ekuilibrit të elektroliteve mund të ndodhin kur veshkat nuk funksionojnë siç duhet. Për shembull, nivelet e ulëta të kalciumit dhe fosfori i pakontrolluar mund të shkaktojnë ngërçe në muskuj. /National Kidney Foundation/