Shumë njerëz kanë përjetuar të zgjohen vetëm pak minuta para se të bjerë alarmi. Për disa ndodh rrallë, ndërsa për të tjerët është pothuajse një rutinë. A është rastësi apo truri mund të “mësojë” të zgjohet vetë?

Sipas ekspertëve të gjumit, përgjigjja është po. Truri mund të përshtatet me një orar të rregullt dhe, me kalimin e kohës, të fillojë t’ju zgjojë në të njëjtën orë edhe pa ndihmën e alarmit.

Si funksionon kjo?

Organizmi ynë udhëhiqet nga ritmi cirkadian, ose “ora biologjike”, e cila rregullon ciklin gjumë-zgjim. Kur flini dhe zgjoheni çdo ditë në të njëjtën orë, trupi fillon ta parashikojë momentin e zgjimit.

Pak para kohës së zakonshme të zgjimit, niveli i disa hormoneve, si kortizoli, fillon të rritet gradualisht. Kjo e përgatit organizmin për t’u zgjuar natyrshëm.

Pse zgjohemi pak minuta para alarmit?

Nëse alarmi bie çdo ditë në të njëjtën orë, truri e “mëson” këtë rutinë. Prandaj, nuk është e pazakontë të hapni sytë pesë ose dhjetë minuta më herët.

Kjo është një shenjë se ora biologjike po funksionon mirë, jo se po ndodh diçka e pazakontë.

A mund ta stërvitni trurin të zgjohet vetë?

Po. Disa zakone mund ta ndihmojnë:

• Shkoni në shtrat dhe zgjohuni çdo ditë në të njëjtën orë, edhe në fundjavë.
• Flini mjaftueshëm, zakonisht 7–9 orë për të rriturit.
• Kufizoni përdorimin e telefonit ose pajisjeve elektronike para gjumit.
• Ekspozohuni ndaj dritës natyrale në mëngjes, e cila ndihmon në rregullimin e orës biologjike.
• Shmangni kafenë dhe pijet me kafeinë në orët e vona të ditës.

Pse disa njerëz nuk arrijnë të zgjohen pa alarm?

Nëse orari i gjumit ndryshon vazhdimisht, flini pak ose punoni me turne, ora biologjike e ka më të vështirë të krijojë një rutinë. Në këto raste, alarmi mbetet i nevojshëm.

Gjithashtu, stresi, ankthi ose disa çrregullime të gjumit mund ta bëjnë më të vështirë zgjimin natyral.

A është mirë të mbështetemi vetëm te alarmi?

Alarmi është një mjet i dobishëm, por nëse çdo mëngjes zgjoheni me vështirësi të madhe dhe ndiheni të rraskapitur edhe pas tingullit të tij, kjo mund të jetë një shenjë se nuk po flini mjaftueshëm ose se cilësia e gjumit nuk është e mirë.