Një mbrëmje me miq, një darkë familjare apo një takim me kolegët mund të jetë përvojë e këndshme për disa njerëz, por burim lodhjeje dhe shqetësimi për të tjerë. Ndonjëherë, edhe pasi kalojnë mirë gjatë takimit, disa persona kthehen në shtëpi duke analizuar bisedat, duke kujtuar atë që kanë thënë dhe duke pyetur veten nëse kanë lënë përshtypjen e duhur.

Kjo përvojë mund të lidhet me mënyrën se si e përpunojmë ndërveprimin shoqëror, me frikën nga gjykimi, me lodhjen emocionale ose me nevojën për kohë vetëm. Ajo nuk do të thotë automatikisht se personi ka një problem psikologjik.

Pse i analizojmë bisedat pasi përfundojnë?

Një nga arsyet pse disa njerëz ndihen keq pas takimeve shoqërore është prirja për të analizuar vazhdimisht atë që ka ndodhur.

Pas takimit, ata mund t’i bëjnë vetes pyetje si:

• A thashë diçka të papërshtatshme?
• A u duk se isha i mërzitur ose i pasigurt?
• Pse reagoi ai person në atë mënyrë?
• A menduan të tjerët se nuk isha interesant?
• A duhej të kisha folur më shumë ose më pak?

Ky proces quhet përsiatje e përsëritur mbi përvojat e kaluara, ose ruminim. Kur mendimet përqendrohen te gabimet e mundshme dhe te mënyra se si mund të jemi perceptuar nga të tjerët, një takim krejt i zakonshëm mund të kthehet në burim shqetësimi.

Problemi është se mendimet nuk janë domosdoshmërisht pasqyrim i asaj që ka ndodhur realisht. Një pauzë në bisedë ose një reagim i paqartë mund të interpretohet si shenjë refuzimi, edhe kur nuk ka arsye të mjaftueshme për këtë përfundim.

Frika nga gjykimi i të tjerëve

Për disa njerëz, takimet shoqërore shoqërohen me shqetësimin se si do të perceptohen nga të tjerët. Ata mund të ndihen nën presion për të qenë interesantë, të këndshëm, të zgjuar ose për të mos thënë asgjë të gabuar.

Gjatë takimit, kjo mund t’i bëjë të monitorojnë vazhdimisht sjelljen, mimikën dhe fjalët e tyre. Pas takimit, mund të vazhdojnë ta analizojnë çdo detaj.

Kur kjo frikë është e fortë dhe e përsëritur, mund të lidhet me ankthin social. Ky nuk është thjesht turp apo ndrojtje, por një shqetësim që mund të ndikojë në marrëdhënie, punë dhe aktivitete të përditshme.

Megjithatë, të ndihesh herë pas here i pasigurt pas një bisede nuk do të thotë se ke ankth social. Rëndësi kanë intensiteti, shpeshtësia dhe ndikimi i kësaj përvoje në jetën e personit.

A mund të jetë shkaku lodhja emocionale?

Po. Ndërveprimet shoqërore kërkojnë vëmendje, dëgjim, reagim dhe përshtatje me njerëzit përreth. Për disa persona, sidomos pas ditëve të ngarkuara, kjo mund të jetë lodhëse.

Njerëzit që preferojnë qetësinë ose që kanë nevojë për më shumë kohë vetëm mund të ndihen të rraskapitur pas takimeve, veçanërisht kur ato zgjasin shumë ose përfshijnë shumë persona.

Kjo nuk do të thotë se nuk i pëlqejnë njerëzit apo se nuk dëshirojnë marrëdhënie shoqërore. Ata thjesht mund të kenë nevojë për kohë për t’u çlodhur dhe për të rikuperuar energjinë.

Duhet bërë dallimi mes lodhjes së zakonshme pas ndërveprimeve dhe shqetësimit të theksuar emocional që lidhet me frikën nga gjykimi ose refuzimi.

Si ndikon vetëbesimi në mënyrën si ndihemi pas një takimi?

Kur një person ka tendencë ta vlerësojë veten përmes reagimeve të të tjerëve, një takim shoqëror mund të bëhet një lloj prove e vlerës personale.

Nëse të tjerët nuk reagojnë ashtu siç priste, personi mund ta interpretojë këtë si shenjë se nuk është mjaftueshëm interesant, i pëlqyeshëm ose i rëndësishëm.

Kjo mund të jetë veçanërisht e vështirë për njerëzit që kanë përjetuar më parë refuzim, tallje, bullizëm ose kritika të vazhdueshme. Përvojat e kaluara mund të ndikojnë në mënyrën se si interpretojnë situatat e reja, edhe kur rrethanat janë të ndryshme.

Me kalimin e kohës, nëse çdo takim shoqëror pasohet nga vetëkritikë e fortë, personi mund të fillojë t’i shmangë këto situata. Kjo mund ta kufizojë jetën shoqërore dhe t’ia shtojë frikën takimeve të ardhshme.

Pse ndonjëherë ndihemi keq edhe kur takimi ka shkuar mirë?

Jo çdo shqetësim pas një takimi vjen nga një përvojë negative. Ndonjëherë, personi mund të ketë kaluar mirë, por më pas fillon të kërkojë gabime që të tjerët ndoshta as nuk i kanë vërejtur.

Kjo mund të ndodhë kur kemi pritshmëri shumë të larta për veten, kur e kemi të vështirë të pranojmë pasigurinë ose kur përqendrohemi më shumë te ajo që mund të ketë shkuar keq sesa te ajo që shkoi mirë.

Për shembull, dikush mund të kujtojë një fjali që mendon se nuk e ka formuluar siç duhet, duke harruar se pjesa tjetër e bisedës ishte e këndshme.

Ky lloj përqendrimi selektiv te gabimet mund ta bëjë përvojën të duket më negative nga sa ishte në të vërtetë.

Çfarë mund të bëjmë që të ndihemi më mirë pas takimeve shoqërore?

Ka disa mënyra për ta menaxhuar këtë shqetësim dhe për të mos lejuar që mendimet pas takimeve të na ndikojnë për një kohë të gjatë.

1. Dalloni faktet nga supozimet. Nëse mendoni se dikush ju gjykoi, pyesni veten çfarë prove konkrete keni. Një shikim ose një pauzë nuk tregon domosdoshmërisht se personi tjetër mendoi diçka negative për ju.

2. Shmangni analizimin e pafund të bisedës. Është normale të reflektojmë mbi ndërveprimet, por përsëritja e të njëjtave pyetje pa arritur në ndonjë përfundim të dobishëm mund ta shtojë ankthin.

3. Pranoni se nuk duhet të jeni perfektë. Mund të thoni diçka të papërsosur, të mos keni përgjigje për çdo pyetje ose të përjetoni momente heshtjeje. Këto janë pjesë normale të komunikimit njerëzor.

4. Jepini vetes kohë për t’u çlodhur. Nëse takimet ju lodhin, një shëtitje, pak qetësi ose një aktivitet që ju pëlqen mund t’ju ndihmojë të rikuperoni energjinë.

5. Mos i shmangni të gjitha situatat që ju shkaktojnë pasiguri. Nëse shqetësimi lidhet me frikën nga gjykimi, shmangia e vazhdueshme mund ta përforcojë atë. Përballja graduale me situatat shoqërore, me ritmin tuaj, mund t’ju ndihmojë të krijoni më shumë siguri.

Kur duhet të kërkojmë ndihmë profesionale?

Nëse pas çdo takimi shoqëror përjetoni ankth të fortë, mendime që nuk ndalen, pagjumësi ose frikë të vazhdueshme nga mënyra se si ju perceptojnë të tjerët, mund të jetë e dobishme të konsultoheni me një psikolog.

Ndihma profesionale mund t’ju ndihmojë të identifikoni modelet e mendimit që e ushqejnë shqetësimin dhe të zhvilloni mënyra më të shëndetshme për t’i përballuar situatat shoqërore.

Përfundim

Të ndihesh keq pas një takimi shoqëror nuk do të thotë domosdoshmërisht se nuk i pëlqen shoqëria ose se ke një problem psikologjik. Ndonjëherë, kjo lidhet me lodhjen, ndërsa herë të tjera me vetëkritikën, pasigurinë ose frikën nga gjykimi.

Ajo që ka rëndësi është të kuptojmë nëse kemi nevojë thjesht për pak kohë vetëm apo nëse mendimet dhe shqetësimet po na pengojnë të shijojmë marrëdhëniet me të tjerët.

Nuk është e nevojshme që çdo bisedë të jetë e përsosur dhe as që të gjithë të na pëlqejnë. Marrëdhëniet e shëndetshme nuk kërkojnë performancë të vazhdueshme, por hapësirë për të qenë vetvetja.