Vitamina B12 është një lëndë ushqyese thelbësore për funksionimin normal të organizmit. Ajo ndihmon në formimin e qelizave të kuqe të gjakut, mbështet shëndetin e sistemit nervor dhe merr pjesë në prodhimin e ADN-së, materialit gjenetik të qelizave tona.

Mungesa e kësaj vitamine mund të zhvillohet gradualisht dhe të mbetet pa u vënë re për një kohë të gjatë. Për këtë arsye, njohja e shenjave të mundshme dhe e faktorëve të rrezikut është e rëndësishme për shëndetin tonë.

Pse ka rëndësi vitamina B12?

Ndihmon në formimin e qelizave të kuqe të gjakut. Vitamina B12 është e nevojshme për prodhimin normal të qelizave të kuqe të gjakut. Kur organizmi nuk ka mjaftueshëm, mund të zhvillohet një lloj anemie që shkakton lodhje, dobësi dhe zbehje të lëkurës.

Mbron funksionimin e sistemit nervor. Kjo vitaminë ndihmon në ruajtjen e mielinës, shtresës mbrojtëse që rrethon fijet nervore dhe mundëson përcjelljen e sinjaleve nervore. Mungesa e saj mund të ndikojë në ndjeshmëri, ekuilibër dhe funksione të tjera neurologjike.

Mbështet funksionet e trurit. Vitamina B12 merr pjesë në procese të rëndësishme për funksionimin e trurit. Kur mungon, disa persona mund të përjetojnë vështirësi në përqendrim, probleme me kujtesën ose ndryshime të humorit.

Sipas Institutit Kombëtar të Shëndetit të SHBA-së (NIH), vitamina B12 është e nevojshme si për formimin e shëndetshëm të qelizave të kuqe të gjakut, ashtu edhe për zhvillimin dhe funksionimin e sistemit nervor.

Cilat janë shenjat e mungesës së vitaminës B12?

Shenjat mund të ndryshojnë nga një person te tjetri dhe nuk shfaqen domosdoshmërisht të gjitha njëkohësisht. Ato mund të përfshijnë:

• Lodhje të vazhdueshme dhe mungesë energjie.
• Dobësi, zbehje të lëkurës ose marramendje.
• Mpirje ose ndjesi shpimi gjilpërash në duar dhe këmbë.
• Vështirësi në përqendrim dhe probleme me kujtesën.
• Probleme me ekuilibrin ose ecjen.
• Gjuhë të skuqur, të dhimbshme ose të lëmuar.

Është e rëndësishme të theksohet se këto simptoma mund të shkaktohen edhe nga probleme të tjera shëndetësore. Megjithatë, nëse vazhdojnë ose përkeqësohen, këshillohet konsultimi me mjekun.

Mungesa e vitaminës B12 mund të dëmtojë sistemin nervor edhe kur personi nuk ka anemi të dukshme. Prandaj, vlerësimi dhe trajtimi në kohë janë të rëndësishëm.

Kush rrezikon më shumë nga mungesa e vitaminës B12?

Disa persona kanë rrezik më të lartë për të mos marrë mjaftueshëm vitaminë B12 ose për të mos e përthithur atë siç duhet. Këtu përfshihen:

• Personat që ndjekin një dietë vegane ose konsumojnë shumë pak produkte shtazore.
• Të moshuarit, te të cilët përthithja e vitaminës mund të jetë më e vështirë.
• Personat me sëmundje të caktuara të stomakut ose zorrëve.
• Personat që kanë kryer disa ndërhyrje kirurgjikale në sistemin tretës.
• Personat që përdorin për një kohë të gjatë barna të caktuara, përfshirë metforminën ose disa barna kundër aciditetit të stomakut.

Këta faktorë nuk nënkuptojnë domosdoshmërisht se ekziston mungesë, por mund të bëjnë të nevojshëm vlerësimin nga mjeku.

Cilat ushqime përmbajnë vitaminë B12?

Vitamina B12 gjendet natyrshëm kryesisht në ushqimet me origjinë shtazore, si:

• Peshku dhe frutat e detit.
• Mishi dhe shpendët.
• Vezët.
• Qumështi, kosi dhe djathi.

Disa drithëra mëngjesi dhe produkte të tjera mund të jenë të pasuruara me vitaminë B12. Personat që ndjekin një dietë vegane duhet t’u kushtojnë vëmendje të veçantë burimeve të besueshme të kësaj vitamine, përmes produkteve të pasuruara ose suplementeve sipas këshillës profesionale.

Kur duhet të kontrollohet niveli i vitaminës B12?

Nëse keni lodhje të vazhdueshme, mpirje të gjymtyrëve, probleme me ekuilibrin ose vështirësi të pashpjeguara me kujtesën, mjeku mund të rekomandojë analiza të gjakut për të vlerësuar nivelin e vitaminës B12 dhe shkaqet e mundshme të simptomave.

Nuk rekomandohet që suplementet të merren pa nevojë të përcaktuar. Trajtimi varet nga shkaku dhe shkalla e mungesës; disa persona mund të kenë nevojë për tableta, ndërsa të tjerë për injeksione.

Në përfundim, vitamina B12 është thelbësore për gjakun, nervat dhe funksionimin normal të trurit. Një ushqyerje e përshtatshme, vëmendja ndaj shenjave të mundshme të mungesës dhe konsultimi me mjekun kur është e nevojshme ndihmojnë në mbrojtjen e shëndetit.