Stresi është një reagim natyror i organizmit ndaj situatave sfiduese. Në momente të caktuara, ai mund të na ndihmojë të përqendrohemi, të reagojmë shpejt dhe të përballojmë vështirësi. Por kur stresi bëhet i vazhdueshëm dhe trupi qëndron për një kohë të gjatë në gjendje alarmi, ai mund të ndikojë seriozisht në shëndetin fizik dhe mendor.

Stresi kronik nuk shfaqet gjithmonë në mënyrë të dukshme. Shpesh ai grumbullohet gradualisht, duke u shfaqur përmes lodhjes së vazhdueshme, problemeve me gjumin, ndryshimeve në humor ose shqetësimeve fizike që mund t’i atribuojmë arsyeve të tjera.

Çfarë ndodh në trup kur jemi nën stres për një kohë të gjatë?

Kur përballemi me stres, organizmi aktivizon mekanizmin e “lufto ose ik”. Trupi çliron hormone si kortizoli dhe adrenalina, të cilat na ndihmojnë të reagojmë ndaj rrezikut. Ky mekanizëm është i dobishëm në situata afatshkurtra, por kur aktivizohet vazhdimisht mund ta lodhë organizmin.

Nivelet e larta të stresit për një periudhë të gjatë mund të ndikojnë në sistemin imunitar, zemrën, tretjen, metabolizmin dhe funksionimin e trurit.

Shenjat që trupi mund të jetë nën stres kronik

Stresi kronik mund të shfaqet përmes simptomave të ndryshme, si:

• lodhje edhe pas pushimit;
• vështirësi për të fjetur ose gjumë jo cilësor;
• dhimbje koke dhe tension muskulor;
• probleme me tretjen, si fryrje, dhimbje barku ose ndryshime në oreks;
• nervozizëm, ankth ose ndjesi mbingarkese;
• vështirësi në përqendrim dhe harresë;
• ulje të motivimit dhe energjisë.

Shpesh këto shenja neglizhohen, sepse njerëzit mësohen të jetojnë me një nivel të lartë presioni dhe e konsiderojnë lodhjen si pjesë normale të përditshmërisë.

Si ndikon stresi në shëndetin fizik?

Studimet tregojnë se ekspozimi i vazhdueshëm ndaj stresit mund të lidhet me rritjen e rrezikut për disa probleme shëndetësore. Stresi kronik mund të ndikojë në rritjen e presionit të gjakut, të dobësojë përgjigjen imunitare dhe të ndikojë në zakonet tona të jetesës, si ushqyerja, aktiviteti fizik dhe gjumi.

Gjithashtu, stresi mund të përkeqësojë disa gjendje ekzistuese, si migrena, problemet gastrointestinale ose çrregullimet e ankthit.

Lidhja mes stresit dhe shëndetit mendor

Kur mendja është vazhdimisht nën presion, edhe mirëqenia emocionale mund të dëmtohet. Stresi i zgjatur mund të rrisë ndjenjën e ankthit, të ndikojë në humor dhe të ulë aftësinë për të përballuar situatat e përditshme.

Një person që përjeton stres kronik mund të ndihet sikur është gjithmonë në nxitim, pa kohë për veten dhe pa mundësi për t’u rikuperuar.

Si mund ta menaxhojmë stresin kronik?

Nuk është gjithmonë e mundur të eliminojmë burimet e stresit, por mund të mësojmë mënyra më të shëndetshme për ta përballuar atë.

Disa hapa që mund të ndihmojnë janë:

• krijimi i një rutine të rregullt gjumi;
• aktiviteti fizik i moderuar;
• kohë e dedikuar për pushim dhe aktivitete që sjellin kënaqësi;
• kufizimi i mbingarkesës nga puna dhe teknologjia;
• ushqyerja e ekuilibruar;
• biseda me njerëz të afërt ose kërkimi i ndihmës profesionale kur stresi bëhet i vështirë për t’u menaxhuar.

Të kujdesesh për shëndetin mendor është po aq e rëndësishme sa të kujdesesh për trupin. Stresi është pjesë e jetës, por kur ai fillon të ndikojë në mënyrën se si ndihemi, punojmë dhe jetojmë, është një sinjal që organizmi ka nevojë për vëmendje.