Një studim i ri zbuloi se pemët më të mëdha të Amazonës jo vetëm që po mbeten në këmbë, por po zhvillohen, po rriten në madhësi dhe numër, duke luajtur një rol të rëndësishëm në zbutjen e ndikimeve të ndryshimeve klimatike.
Shkencëtarët vëzhguan 188 zona të paprekura të pyjeve të Amazonës gjatë 30 viteve të fundit dhe zbuluan një rritje prej 3.3% në numrin e pemëve të mëdha për çdo dekadë.
Studimi, i udhëhequr nga gati 100 kërkues nga 60 universitete në Brazil, Mbretërinë e Bashkuar dhe vende të tjera, u botua në revistën Nature Plants.
Rritja i atribuohet përqindjes në rritje të dioksidit të karbonit në atmosferë, si pasojë e djegies së gazit, naftës dhe qymyrit.
Megjithëse ky rezultat tregon rezistencën e pyjeve ndaj ndryshimeve klimatike, shkencëtarët paralajmërojnë se pemët e mëdha mbeten të ndjeshme ndaj thatësirave, rrufeve dhe zjarreve që po shtohen, ndërsa shpyllëzimi vazhdon të jetë një kërcënim serioz.
Adriane Esquivel-Muelbert, një nga autorët kryesorë të studimit, tha për NBC News se ndryshe nga pritshmëritë, pemët po tregojnë rezistencë dhe nuk ka shenja që po vdesin; ato po rriten në madhësi dhe numër.
Shkencëtarët theksuan se mbrojtja e pyjeve të paprekura është e nevojshme për stabilizimin e klimës, por Amazonia nuk mund të kompensojë vetë emetimet e mëdha të karbonit nga automjetet, fabrikat dhe termocentralet, dhe mbetet nën kërcënim.
Pyjet e Amazonës janë një depo karboni që thith më shumë karbon sesa lëshojnë, por dëmtimi i tyre mund të përshpejtojë ndryshimet klimatike dhe të ketë pasoja të rënda për komunitetet lokale, përfshirë popujt indigjenë që varen prej tyre.
Esquivel-Muelbert paralajmëroi se efektet afatgjata të ndryshimeve klimatike janë të pasigurta dhe rritja e dioksidit të karbonit mund të bëjë pemët më të mëdha më të ndjeshme ndaj faktorëve të tjerë si thatësira.
Rreziqet nga shpyllëzimi dhe zjarret mbeten të mëdha. Rebecca Banbury Morgan nga Universiteti i Bristolit tha se, megjithëse rritja e pemëve është një lajm pozitiv, pyjet tani janë më të ndjeshme ndaj humbjes së tyre.
Ruajtja e pyjeve të paprekura duhet të jetë prioritet, pasi përfitimet nga rritja e pemëve mund të anullohen shpejt nga shpyllëzimi dhe prerjet e pyjeve.
Një studim tjetër i botuar vitin e kaluar paralajmëroi se 10% deri në 47% e sipërfaqes së Amazonës rrezikon të humbasë statusin e pyllit deri në vitin 2050 nëse ngrohja globale dhe shpyllëzimi nuk ndalohen.
Në 2023, Kongresi i Brazilit miratoi një ligj që lehtëson lejet mjedisore për ndërtimin e një rruge që kalon në mes të Amazonës, duke rrezikuar zonat e fundit të pyjeve të paprekura.
Humbja e një pjese të madhe të Amazonës do ta kthente këtë depo karboni në një burim emetimesh, për shkak të zjarreve dhe dekompozimit të bimëve dhe kafshëve që nuk do të mbijetojnë. /NBC News/
