Mund të jetë e vështirë të shihni fëmijën tuaj duke pasur probleme me peshën e tyre. Si prind, dëshironi të bëni gjithçka mundeni për t’i ndihmuar, veçanërisht kur ata janë të stresuar. 

UNICEF tregon disa mënyra për të mbështetur fëmijën tuaj nëse jeni të shqetësuar që pesha mund të ndikojë në shëndetin dhe mirëqenien e tyre.

Nëse jeni të shqetësuar për peshën e fëmijës suaj, konsideroni të kërkoni këshillë nga profesionistë të kualifikuar të shëndetit, si mjeku i familjes ose pediatri. Ata do të jenë në gjendje t’ju udhëzojnë më tej për mënyrat se si mund ta mbështesni fëmijën tuaj dhe për shërbimet që ai mund të ketë nevojë dhe përfitim.

Shmangni fajësimin

Të rinjtë mund të shtojnë peshë për arsye të ndryshme jashtë kontrollit të tyre ose sjelljes individuale, shpesh me shkaqe komplekse. Fëmijët që përballen me vështirësi në peshë shpesh përjetojnë paragjykim, stigmatizim dhe ngacmime. Është shumë e rëndësishme të shmangni fajësimin e fëmijës tuaj dhe në vend të kësaj të përpiqeni të kuptoni çështjet strukturore që nxisin shtimin e peshës. Fillimi nga një kuptim më i mirë mund t’ju ndihmojë të jepni mbështetje praktike për fëmijën tuaj.

Pesha e një fëmije gjatë jetës mund të ndikojë nga ndërveprimi i gjenetikës, përvojave të hershme të jetës dhe nga mjedisi ku jeton. Shtimi në peshë mund të pritet kur fëmija ha, luan dhe mëson në ambiente që nxisin nivele të ulëta aktiviteti fizik dhe konsum të lartë të ushqimeve energjike, të lehta për t’u marrë, që janë të pasura me yndyra të dëmshme dhe sheqer. Shpesh herë, shtimi i peshës është përgjigje normale e trupit ndaj një mjedisi jo normal. Për më tepër, fëmijët ndonjëherë hanë në mënyrë të pashëndetshme për të përballuar stresin, mërzinë ose për të ngushëlluar veten kur ndihen të shqetësuar ose të trishtuar.

Qasuni në biseda pa gjykim

Është e rëndësishme që fëmija juaj të dijë se ju jeni aty për të dhe gjithmonë i gatshëm të dëgjoni shqetësimet e tij pa gjykim.

Shmangni përdorimin e gjuhës stigmatizuese ose komentet negative për trupat e njerëzve – përfshirë edhe trupin tuaj. Kjo mund të dëmtojë vetëvlerësimin e fëmijës dhe ta bëjë atë të ndihet i pakëndshëm për të hapur zemrën me ju.

Një mënyrë e thjeshtë për të filluar është përdorimi i gjuhës që vendos personin para gjendjes kur flisni për mbipeshën dhe obezitetin. Kjo ndihmon që njerëzit të trajtohen si njerëz dhe jo të përcaktohen vetëm nga gjendja e tyre. Për shembull: “Person që jeton me mbipeshë” në vend të “person mbipeshë”.

Nxisni dialog të hapur dhe ftoni fëmijën të ndajë mendimet dhe ndjenjat e tij për imazhin trupor kur ato shfaqen. Nëse fëmija juaj bën një koment negativ për peshën e tij, përpiquni të kuptoni çfarë fshihet pas tij. Dëgjojini me vëmendje dhe mos e injoroni ose nënvlerësoni shqetësimin e tyre. Nëse del që një fëmijë tjetër ose një i rritur po ngacmon fëmijën tuaj, qoftë online apo personalisht, përballeni situatën menjëherë dhe sa më shpejt që të jetë e mundur.

Nxitni vetëvlerësimin dhe lavdëroni cilësi në fusha të tjera që nuk kanë lidhje me peshën. Për shembull: “Isha krenar për mënyrën se si u përgatite për provimin” ose “Më pëlqen sa i sjellshëm je me vëllain tënd më të vogël”.

Bëni biseda të shëndetshme

Në një botë digjitale që ndryshon shpejt, është e rëndësishme të jeni të vetëdijshëm për kërcënimet ndaj shëndetit mendor dhe mirëqenies së fëmijës suaj lidhur me besimin dhe çështjet e imazhit trupor. Këto mund të përfshijnë postime në rrjetet sociale që stereotipizojnë peshën ose nxisin çrregullime të të ngrënit, apo marketingun e vazhdueshëm të ushqimeve të shpejta dhe të dëmshme që targetojnë fëmijët.

Duhet të ndiheni të inkurajuar të krijoni një hapësirë të sigurt për biseda të shëndetshme duke ofruar vetë mundësinë për të folur për shëndetin mendor me fëmijën tuaj dhe për mënyrën se si sjellja online ndikon në mirëqenien dhe imazhin e tyre për veten.

Provoni këto këshilla për bisedat rreth peshës me fëmijën:

• Bëni pyetje të hapura (për shembull “Si ndihesh?” ose “Si po shkojnë gjërat në shkollë?”) dhe ftoni fëmijën të shprehë ndjenjat.
  
• Falënderoni fëmijën që ju beson ndjenjat e tij për të ndërtuar një ndjenjë sigurie.
  
• Pranoni që ushqimi i shëndetshëm dhe mbajtja e një peshe të mirë mund të jenë sfiduese, ndërkohë që theksoni përfitimet për shëndetin.
  
• Jini pozitiv dhe mbështetës.
  

Fokusohuni në sjellje të shëndetshme

Përveçse nëse jeni këshilluar nga profesionistë të shëndetit, përqendrohuni në “shëndetin dhe qëllimet e shëndetshme” dhe jo në humbjen e peshës. Sjelljet e ushqyerjes së shëndetshme dhe aktivitetit fizik nuk bëhen rutinë menjëherë. Duhet kohë, përpjekje dhe qëndrueshmëri nga ana juaj dhe e fëmijës për të bërë ndryshime që zgjasin. Ndryshimet e mëdha dhe të papritura në dietën dhe stilin e jetës së fëmijës nuk do të funksionojnë dhe madje mund të dëmtojnë shëndetin e tyre. Ndryshimet janë më të suksesshme kur janë të vogla, të përshkallëzuara dhe përfshijnë gjithë familjen.

Jini shembulli më i mirë që mundeni. Zgjidhni ushqime të shëndetshme si fruta dhe perime të freskëta, nxisni aktivitetin fizik, promovoni gjumë të mjaftueshëm dhe shmangni bisedat negative për peshën tuaj ose të të tjerëve.

Pavarësisht peshës suaj, mund të ndihmoni fëmijën tuaj duke udhëhequr me zakone të shëndetshme. Eksploroni së bashku grupet e ndryshme të ushqimeve, mësoni për nutrientët që nevojiten në një dietë të shëndetshme dhe diskutoni pse disa ushqime janë më të mira se të tjera.

Përpiquni të evitoni ushqimet shumë të përpunuara dhe pijet që përmbajnë shumë kripë, sheqer dhe yndyrë, por shmangni ndalimin total të ushqimeve sepse kjo mund të sjellë më shumë dëshirë për to. Shumica e ushqimeve të gatshme janë të pasura me yndyrë, sheqer dhe kripë dhe nuk ndihmojnë shumë për të zënë urinë. Në vend të tyre, ofroni snacks të shëndetshme që japin ndjesinë e ngopjes si fruta, shkopinj perimesh dhe kos natyral. Inkurajoni ujin si pije kryesore në vend të pijeve të sheqerosura dhe kini kujdes për ushqimet dhe pijet që janë në shtëpi.

Kaloni kohë të këndshme gjatë vakteve

Sa më shpesh që të jetë e mundur, përgatitni dhe hani vakte së bashku si familje. Kjo është një kohë e mirë për të folur dhe praktikuar zgjedhje të shëndetshme ushqimore. Jepni sasi të përshtatshme për moshën dhe lejoni fëmijën të kërkojë më shumë ushqim nëse është ende i uritur. Vendosja e orareve të vakteve dhe snack-ve ndihmon gjithashtu fëmijën të mësojë që ka orare të përcaktuara për ushqim dhe jo të hajë vazhdimisht gjatë ditës.

Gjeni kënaqësi në lëvizje

Nxisni lojën në natyrë dhe aktivitetin së bashku si familje. Nga mosha 3 vjeç e lart, fëmijët duhet të jenë aktivë të paktën një orë në ditë, por kjo mund të ndahet në periudha të shkurtra prej 15 deri në 20 minuta. Për fëmijët më të vegjël, luani lojëra ndjekjeje si kapje ose me top. Për fëmijët më të mëdhenj, bëni shëtitje familjare ose filloni ndonjë sport të ri së bashku. Kur të jetë e mundur, zgjidhni ecjen ose çiklizmin në vend të makinës ose transportit. Nxisni sportet lokale ose ato të shkollës që mund ta bëjnë aktivitetin fizik më argëtues dhe ndërtojnë lidhje me bashkëmoshatarët.

Shëndeti, jo pesha

Mos e bëni peshën qëllimin e vetëm duke i kushtuar më shumë vëmendje përfitimeve që ka ushqyerja e shëndetshme dhe sjelljet aktive për gjithë familjen. Këto janë përbërësit që mbështesin rritjen dhe zhvillimin e fëmijës deri në moshën madhore, dhe gjithashtu forcojnë imunitetin dhe mirëqenien emocionale. Në fakt, ndryshimet e duhura në nivel familjar do të ndihmojnë që fëmija juaj të shmangë probleme me dietën ose çrregullime të të ngrënit në të ardhmen.

Mbani mend

Mënyra më e mirë për të mbështetur lumturinë dhe shëndetin e fëmijës suaj është që ai të dijë se ju jeni aty për të, pa marrë parasysh gjithçka. Kuptoni që kjo është e vështirë edhe për ta, por duke shijuar vakte të shëndetshme dhe duke u angazhuar së bashku në aktivitet fizik si familje, mund ta ndihmoni fëmijën të ndjehet i mbështetur në ndryshimet pozitive të stilit të jetës që shkojnë shumë përtej humbjes së peshës. /UNICEF/