Të flini mjaftueshëm dhe me cilësi në kohën e duhur mund të ndihmojë në mbrojtjen e shëndetit tuaj mendor, fizik, cilësisë së jetës dhe sigurisë.
Si ta dini nëse nuk po flini mjaftueshëm?
Mungesa e gjumit mund t’ju bëjë të ndiheni shumë të lodhur gjatë ditës. Mund të mos ndiheni të çlodhur dhe vigjilent kur zgjoheni. Mungesa e gjumit gjithashtu mund të ndikojë në punë, shkollë, drejtim të makinës dhe në funksionet shoqërore.
Sa të përgjumur ndiheni gjatë ditës mund t’ju ndihmojë të kuptoni nëse po përjetoni shenja të mungesës së gjumit.
Ju mund të jeni në mungesë gjumi nëse shpesh ndjeni nevojë ë flini ndërsa:
- rrini ulur dhe lexoni ose shikoni televizor
- rrini pa lëvizur në një vend publik, si kinema, mbledhje apo klasë
- udhëtoni me makinë për një orë pa ndalesë
- rrini ulur dhe flisni me dikë
- rrini qetë pas drekës
- rrini në trafik për disa minuta
Mungesa e gjumit mund të shkaktojë probleme me të mësuarit, përqendrimin dhe reagimin. Mund të keni vështirësi në marrjen e vendimeve, zgjidhjen e problemeve, kujtesën, menaxhimin e emocioneve dhe sjelljes, si dhe përballimin e ndryshimeve. Ju mund të merrni më shumë kohë për të përfunduar detyrat, të keni reagime më të ngadalta dhe të bëni më shumë gabime.
Simptomat tek fëmijët
Simptomat e mungesës së gjumit mund të ndryshojnë midis fëmijëve dhe të rriturve. Fëmijët që nuk flenë mjaftueshëm mund të jenë tepër aktivë dhe të kenë vështirësi në përqendrim. Ata gjithashtu mund të sillen keq dhe të kenë rezultate më të dobëta në shkollë.
Fëmijët që vuajnë nga mungesa e gjumit mund të ndihen të zemëruar dhe impulsivë, të kenë ndryshime humori, të ndihen të trishtuar ose të pavmotivuar.
Gjumi dhe shëndeti juaj
Mënyra se si ndiheni kur jeni zgjuar varet pjesërisht nga ajo që ndodh kur flini. Gjatë gjumit, trupi juaj punon për të mbështetur funksionin e shëndetshëm të trurit dhe shëndetin fizik. Tek fëmijët dhe adoleshentët, gjumi ndihmon gjithashtu në rritjen dhe zhvillimin.
Dëmtimi nga mungesa e gjumit mund të ndodhë menjëherë (si në një aksident me makinë) ose me kalimin e kohës. Për shembull, mungesa e vazhdueshme e gjumit mund të rrisë rrezikun për disa sëmundje kronike. Ajo gjithashtu ndikon në mënyrën se si mendoni, reagoni, punoni, mësoni dhe silleni me të tjerët.
Përfitimet për shëndetin mendor
Gjumi ndihmon trurin tuaj të funksionojë siç duhet. Ndërsa flini, truri përgatitet për ditën tjetër duke formuar lidhje të reja që ju ndihmojnë të mësoni dhe të mbani mend informacionin.
Studimet tregojnë se një gjumë i mirë gjatë natës përmirëson të mësuarit dhe aftësitë për zgjidhjen e problemeve. Gjumi ndihmon gjithashtu në përqendrim, marrjen e vendimeve dhe krijimtarinë.
Studimet tregojnë gjithashtu se mungesa e gjumit ndryshon aktivitetin në disa pjesë të trurit. Nëse ju mungon gjumi, mund të keni vështirësi në marrjen e vendimeve, zgjidhjen e problemeve, kontrollimin e emocioneve dhe sjelljes, si dhe përballimin e ndryshimeve. Mungesa e gjumit është lidhur gjithashtu me depresionin, vetëvrasjen dhe sjelljen me rrezik.
Fëmijët dhe adoleshentët që nuk flenë mjaftueshëm mund të kenë vështirësi në marrëdhënie me të tjerët, të ndihen të zemëruar dhe impulsivë, të kenë ndryshime humori, të ndihen të trishtuar ose të pavmotivuar. Ata gjithashtu mund të kenë vështirësi në përqendrim, të marrin nota më të ulëta dhe të ndihen të stresuar.
Përfitimet për shëndetin fizik
Gjumi luan një rol të rëndësishëm në shëndetin fizik.
Gjumi me cilësi të mirë:
- shëron dhe riparon zemrën dhe enët e gjakut
- ndihmon në ruajtjen e një ekuilibri të shëndetshëm të hormoneve që ju bëjnë të ndiheni të uritur (grelina) ose të ngopur (leptina). Kur nuk flini mjaftueshëm, niveli i grelinës rritet dhe niveli i leptinës bie, duke ju bërë të ndiheni më të uritur se zakonisht
- ndikon në mënyrën se si trupi juaj reagon ndaj insulinës. Insulina është hormoni që kontrollon nivelin e sheqerit në gjak. Mungesa e gjumit mund të shkaktojë nivele më të larta të sheqerit në gjak, duke rritur rrezikun për diabet
- mbështet rritjen dhe zhvillimin e shëndetshëm. Gjatë gjumit të thellë, trupi lëshon hormonin e rritjes që nxit zhvillimin normal tek fëmijët dhe adoleshentët. Ky hormon gjithashtu ndihmon në rritjen e masës muskulore dhe në riparimin e qelizave dhe indeve tek fëmijët, adoleshentët dhe të rriturit. Gjumi luan gjithashtu rol në pubertet dhe pjellori
- ndikon në aftësinë e trupit tuaj për të luftuar mikrobet dhe sëmundjet. Mungesa e vazhdueshme e gjumit mund të ndryshojë mënyrën se si sistemi juaj imunitar reagon ndaj infeksioneve. Për shembull, nëse ju mungon gjumi, mund të keni vështirësi në luftimin e infeksioneve të zakonshme
- ul rrezikun për sëmundje si sëmundjet e zemrës, tensioni i lartë i gjakut, obeziteti dhe goditja në tru












