Dhimbja në pjesën e poshtme të barkut te gratë mund të shfaqet në forma të ndryshme: si dhimbje e shurdhër, therëse, e mprehtë ose e ngjashme me ngërçet menstruale. Në varësi të shkakut, ajo mund të përhapet drejt legenit, shpinës ose pjesëve të tjera të trupit. Ndonjëherë zgjat vetëm disa orë dhe largohet vetë, ndërsa në raste të tjera mund të jetë shenjë e një problemi kronik që kërkon trajtim.
Edhe pse shumë gra e lidhin dhimbjen e barkut me shtatzëninë, ekzistojnë shumë shkaqe të tjera që mund të shkaktojnë këtë simptomë.
Një nga shkaqet më të zakonshme lidhet me problemet e sistemit tretës. Fryrja e barkut, gazrat, kapsllëku dhe diarreja mund të shkaktojnë dhimbje në pjesën e poshtme të barkut. Sipas Dr. Supriya Rao, mjeke me katër specializime në Lowell General Hospital në Massachusetts, këto probleme zakonisht nuk janë serioze dhe shpesh mund të përmirësohen në shtëpi me pushim, hidratim dhe medikamente pa recetë.
Kapsllëku mund të shkaktojë gjithashtu dhimbje abdominale dhe zakonisht përmirësohet përmes aktivitetit fizik, konsumimit të mjaftueshëm të lëngjeve, menaxhimit të stresit dhe një diete të pasur me fibra. Në disa raste mund të ndihmojnë edhe zbutësit e jashtëqitjes ose laksativët.
Infeksionet e stomakut, si viroza e stomakut dhe helmimi ushqimor, janë një tjetër shkak i mundshëm. Të dyja mund të shoqërohen me diarre, të përziera, të vjella, temperaturë, të dridhura dhe dhimbje koke. Dallimi kryesor është koha e shfaqjes së simptomave: helmimi ushqimor zakonisht shfaqet brenda disa orësh pas konsumimit të ushqimit dhe mund të zgjasë deri në dy ditë, ndërsa viroza e stomakut mund të shfaqet pas 12–48 orësh dhe të zgjasë disa ditë.
Një tjetër gjendje që mund të shkaktojë dhimbje është sindroma e zorrës së irrituar (IBS). Kjo është një çrregullim funksional i sistemit tretës që mund të shkaktojë dhimbje barku, ngërçe, fryrje, gazra, kapsllëk ose diarre. Simptomat mund të menaxhohen përmes ndryshimeve në dietë, terapisë njohëse të sjelljes dhe, në disa raste, medikamenteve të rekomanduara nga mjeku.
Sëmundjet inflamatore të zorrëve, si sëmundja e Crohn-it dhe koliti ulceroz, mund të shkaktojnë gjithashtu dhimbje në pjesën e poshtme të barkut. Ndryshe nga sindroma e zorrës së irrituar, këto gjendje mund të shoqërohen edhe me humbje peshe, lodhje, ulje të oreksit, dhimbje kyçesh dhe gjakderdhje rektale. Trajtimi synon uljen e inflamacionit dhe mund të përfshijë ndryshime në stilin e jetesës, ilaçe anti-inflamatore ose, në raste të caktuara, ndërhyrje kirurgjikale.
Gurët në tëmth dhe gurët në veshka janë gjithashtu shkaqe të mundshme të dhimbjes abdominale. Gurët në tëmth janë formacione të forta që krijohen në fshikëzën e tëmthit dhe janë më të zakonshëm te gratë. Përveç dhimbjes, mund të shkaktojnë të përziera, të vjella, temperaturë, zverdhje të lëkurës dhe urinë me ngjyrë të errët.
Gurët në veshka formohen në traktin urinar dhe mund të shkaktojnë dhimbje të forta në shpinë që mund të përhapet drejt ijeve, dhimbje gjatë urinimit, gjak në urinë, temperaturë dhe nevojë të shpeshtë për të urinuar. Në disa raste gurët mund të largohen vetë me konsumim të mjaftueshëm të ujit, ndërsa gurët më të mëdhenj mund të kërkojnë trajtim mjekësor.
Ndër shkaqet më serioze të dhimbjes së barkut është apendiciti, i cili ndodh kur apendiksi infektohet dhe inflamohet. Dhimbja zakonisht shfaqet në pjesën e poshtme të djathtë të barkut dhe mund të shoqërohet me temperaturë, të përziera, të vjella, humbje oreksi dhe diarre. Trajtimi shpesh kërkon heqjen kirurgjikale të apendiksit.
Edhe pankreatiti, inflamacioni i pankreasit, mund të shkaktojë dhimbje abdominale. Në këtë rast dhimbja zakonisht ndodhet në pjesën e sipërme të barkut dhe mund të përhapet drejt shpinës. Gjendja mund të variojë nga e lehtë në të rëndë dhe trajtimi mund të kërkojë shtrim në spital, lëngje intravenoze, ilaçe dhe kujdes të specializuar.
Te gratë që nuk janë shtatzëna, dhimbja në pjesën e poshtme të barkut mund të lidhet edhe me ciklin menstrual ose ovulacionin. Gjatë ovulacionit, kur vezoret lëshojnë një vezë, disa gra përjetojnë dhimbje në njërën anë të barkut, fryrje, ndjeshmëri të gjoksit ose dhimbje të lehtë në shpinë.
Sipas Dr. Kara McElligott, gjinekologe-obstetre dhe këshilltare mjekësore në Mira, dhimbjet menstruale zakonisht nuk janë shqetësuese dhe shpesh largohen vetë. Ato mund të lehtësohen me aktivitet të lehtë fizik, ngrohje lokale, çaj kamomili dhe medikamente kundër dhimbjes.
Problemet e shëndetit riprodhues janë një tjetër grup shkaqesh të mundshme. Këtu përfshihen kistet ovariane, endometrioza, fibroidet e mitrës, infeksionet seksualisht të transmetueshme, prolapsi i mitrës dhe shtatzënia jashtë mitre. Simptomat dhe trajtimi varen nga gjendja specifike, por dhimbja që vazhdon duhet të vlerësohet nga një profesionist shëndetësor.
Në raste më të rralla, dhimbja mund të lidhet edhe me kancere të organeve riprodhuese, si mitra, qafa e mitrës, tubat fallopiane ose vezoret. Shenja të tjera mund të jenë gjakderdhje jo e rregullt vaginale, gjakderdhje pas menopauzës, presion në legen, sekrecione të pazakonta vaginale ose dhimbje gjatë marrëdhënieve seksuale.
Një tjetër gjendje që kërkon trajtim është sëmundja inflamatore e legenit (PID), e cila shkaktohet nga përhapja e infeksioneve nga qafa e mitrës dhe vagina drejt organeve të sipërme riprodhuese. Ajo mund të shkaktojë dhimbje barku, sekrecione të shtuara vaginale, gjakderdhje të çrregullt, temperaturë dhe dhimbje gjatë urinimit ose marrëdhënieve seksuale. Trajtimi i hershëm me antibiotikë është i rëndësishëm për të parandaluar komplikimet dhe dëmtimin e organeve riprodhuese.
Për të përcaktuar shkakun e dhimbjes, mjeku zakonisht pyet për fillimin e simptomave, vendndodhjen dhe intensitetin e dhimbjes, nëse ajo përhapet diku tjetër, simptomat shoqëruese, ciklin menstrual, historinë mjekësore dhe medikamentet që përdoren.
Sipas Dr. Rao, pas vlerësimit fillestar mund të nevojiten analiza gjaku, analiza urine, skanime CT, endoskopi ose kolonoskopi. Dr. McElligott shton se nëse dyshohet për një shkak riprodhues mund të kryhen ekografi, teste shtatzënie dhe ekzaminime të legenit.
Dhimbja në pjesën e poshtme të barkut nuk duhet gjithmonë të jetë shkak alarmi, por kërkon kujdes mjekësor nëse është e papritur, shumë e fortë, përkeqësohet, shoqërohet me temperaturë, të vjella të vazhdueshme, pamundësi për të mbajtur lëngjet ose nuk përmirësohet pas disa ditësh.
Vetëm një profesionist shëndetësor mund të përcaktojë shkakun e saktë dhe trajtimin e duhur. Dhimbja mund të vijë nga probleme të përkohshme të tretjes, por mund të jetë edhe shenjë e një gjendjeje që kërkon vlerësim dhe trajtim.
