A ju ka ndodhur ndonjëherë të riktheni në mendje vazhdimisht një bisedë, të analizoni çdo detaj të një vendimi ose të shqetësoheni për gjëra që ende nuk kanë ndodhur? Ky fenomen njihet si overthinking, ose të menduarit e tepërt.

Edhe pse është një përvojë e zakonshme, kur bëhet e vazhdueshme mund të ndikojë në shëndetin mendor, gjumin dhe cilësinë e jetës.

Çfarë është overthinking?

Overthinking nuk do të thotë thjesht të mendosh shumë. Ai nënkupton një cikël të vazhdueshëm analizash, shqetësimesh dhe skenarësh hipotetikë që e bëjnë të vështirë marrjen e vendimeve ose qetësimin e mendjes.

Shpesh, personi përqendrohet te gabimet e së kaluarës ose shqetësohet vazhdimisht për atë që mund të ndodhë në të ardhmen.

Pse ndodh?

Ekspertët thonë se overthinking mund të lidhet me disa faktorë.

Ankthi

Personat që përjetojnë ankth kanë më shumë gjasa të analizojnë çdo situatë në detaje, duke u përpjekur të parashikojnë çdo rezultat të mundshëm.

Perfeksionizmi

Dëshira që çdo vendim të jetë i përsosur mund ta bëjë një person të mendojë pafundësisht për të gjitha mundësitë, nga frika se mos gabon.

Frika nga dështimi

Kur dikush ka frikë të marrë një vendim të gabuar, ai mund të mbetet i bllokuar në analizë dhe të shtyjë veprimin.

Përvojat e mëparshme

Ngjarjet stresuese, zhgënjimet ose gabimet e së kaluarës mund ta bëjnë një person më të kujdesshëm dhe më të prirur të analizojë gjithçka.

Si ndikon në shëndet?

Të menduarit e tepërt mund të shkaktojë:

• vështirësi në përqendrim;
• pagjumësi ose gjumë jo cilësor;
• lodhje mendore;
• stres të vazhdueshëm;
• vështirësi në marrjen e vendimeve;
• ulje të produktivitetit.

Me kalimin e kohës, ky cikël mund të ndikojë edhe në humor dhe mirëqenie.

Si mund ta ndaloni?

Ekspertët rekomandojnë disa strategji të thjeshta:

• Pyesni veten nëse problemi është real apo vetëm një skenar i imagjinuar.
• Vendosni një afat kohor për të marrë një vendim, në vend që ta shtyni pafundësisht.
• Përqendrohuni te gjërat që mund t’i kontrolloni.
• Kufizoni kohën që kaloni duke analizuar të kaluarën.
• Praktikoni aktivitet fizik, teknika relaksimi ose ushtrime të frymëmarrjes.
• Flisni me një person të besuar kur mendimet bëhen të rënda.

Kur duhet të kërkoni ndihmë?

Nëse mendimet e tepërta ndikojnë në gjumë, punë, marrëdhënie ose ju shkaktojnë ankth të vazhdueshëm, mund të jetë e dobishme të konsultoheni me një psikolog ose profesionist të shëndetit mendor. Mbështetja profesionale mund t’ju ndihmojë të zhvilloni mënyra më të shëndetshme për të menaxhuar mendimet.

Përfundimi

Të menduarit para se të merrni një vendim është normale dhe shpesh i dobishëm. Megjithatë, kur analizat nuk kanë fund dhe fillojnë të ndikojnë në jetën e përditshme, ato mund të bëhen një barrë. Të mësoni të dalloni shqetësimet reale nga ato hipotetike është një hap i rëndësishëm drejt një mendjeje më të qetë dhe një jete më të balancuar.