Gjatë jetës së përditshme rrallëherë ndalemi për të menduar sa të mrekullueshëm janë trupat tanë. Sistemi ynë imunitar punon 24 orë në ditë, 7 ditë në javë, gjithmonë i gatshëm për të luftuar sëmundjet.

Pikërisht falë sistemit imunitar ne mund t’i çojmë fëmijët në shkollë apo në aktivitete komunitare, të udhëtojmë apo të shijojmë pishinat publike me bindjen se trupi i tyre do të bëjë ç’është e mundur për t’i mbrojtur nga sëmundjet ngjitëse.

Por, a lind foshnja juaj me një sistem imunitar gati për ta mbrojtur, apo imuniteti zhvillohet me kohën? Si “mëson” trupi i tyre cilët mikrobe janë të rrezikshëm? Dhe si mund ta mbështesni sistemin imunitar të fëmijës tuaj që të forcohet tani dhe në të ardhmen?

Si funksionon sistemi imunitar?

Ashtu si përdorim shqisat prekjen, nuhatjen, shikimin, dëgjimin dhe shijen për të njohur botën dhe për të mësuar si të reagojmë, edhe sistemi imunitar punon në mënyrë të ngjashme. Ai mbledh informacion rreth asaj që ndodh sa herë që ekspozohemi ndaj mikrobeve të ndryshme.

Çdo ditë, mikrobe të ndryshme përhapen në ajrin që thithim, në ushqimin që hamë apo në kontaktet me njerëzit. Disa prej tyre mund të shkaktojnë infeksione.

Gjatë një infeksioni, sistemi imunitar prodhon qeliza speciale kujtese, të quajtura antitrupa. Këto antitrupa regjistrojnë mikrobet e dëmshme dhe mënyrën si të luftohen. Kështu, herën tjetër që trupi përballet me të njëjtin mikrob, ai tashmë e di si të veprojë.

Mbrojtja e parë e foshnjës suaj vjen nga ju

Përpara se sistemi imunitar i foshnjës të jetë gati për të njohur mikrobet dhe për të luftuar infeksionet, ai ka nevojë të mësojë disa gjëra prej jush.

 Çfarë është imuniteti pasiv dhe si e merr foshnja juaj?

• Antitrupat që kalojnë përmes placentës: Sistemi juaj imunitar ia kalon antitrupat foshnjës përmes placentës gjatë shtatzënisë, duke i dhënë një fillim të shëndetshëm. Këto qeliza kujtese udhëtojnë drejt fetusit dhe japin informacione të vlefshme për sistemin imunitar ende të ri.
  
• Antitrupat që kalojnë përmes qumështit të gjirit: Antitrupat transmetohen edhe përmes gjidhënies. Qumështi i gjirit nuk jep vetëm antitrupa, por edhe proteina dhe sheqerna që ndihmojnë në parandalimin e infeksioneve. 

Por edhe pse foshnja përfiton një “fillim të mbarë” nga imuniteti juaj dhe nga gjidhënia, kjo mbrojtje nuk zgjat përgjithmonë. Ky lloj mbrojtjeje quhet imunitet pasiv, dhe nuk mjafton për të mbrojtur plotësisht nga të gjitha sëmundjet.

Sistemi imunitar i foshnjës mëson dhe përshtatet me ndihmën tuaj

Sistemi imunitar i foshnjës ka nevojë për ndihmë që të mësojë si të njohë dhe të luftojë mikrobet në mënyrë të pavarur.

Njerëzit dhe objektet që e rrethojnë mund të mbajnë mikrobe që nuk janë të rrezikshme për të rriturit, por që mund ta sëmurin foshnjën. Sistemi i tyre imunitar është ende duke mësuar, prandaj ata janë më të ndjeshëm ndaj sëmundjeve.

Fëmijët nën një vjeç janë veçanërisht të prekshëm nga sëmundje si kolla e mirë (pertusis), gripi dhe fruthi. Ata gjithashtu kanë më shumë gjasa të zhvillojnë ndërlikime që kërkojnë kujdes spitalor.

Por, me kujdesin tuaj dhe mbështetjen e familjes, komunitetit dhe pediatrit, sistemi imunitar i foshnjës do të rritet dhe forcohet bashkë me ta. Vaksinimi në fëmijëri është një pjesë shumë e rëndësishme e këtij procesi.

Zhvillimi i imunitetit është si të mësosh të lexosh

Vaksinat janë si librat fillestarë që mësojnë sistemin imunitar të foshnjës si të njohë dhe të luftojë sëmundjet e rënda.

Në varësi të vaksinës, ato përmbajnë një version të dobësuar ose pjesë të mikrobeve. Këto “versione stërvitore” nuk shkaktojnë sëmundje, por shërbejnë si ushtrime për sistemin imunitar.

Sistemi imunitar reagon duke krijuar antigjene, informacione rreth mikrobeve dhe mënyrës për t’i neutralizuar. Kështu, kur fëmija has një version të vërtetë dhe të plotë të mikrobeve, sistemi imunitar e njeh dhe e lufton më shpejt.

Duke ndjekur kalendarin e vaksinimit të rekomanduar nga Akademia Amerikane e Pediatrisë, sistemi imunitar i foshnjës mëson dhe mban mend viruset që has. Marrja e një ose më shumë dozave të vaksinës i forcon qelizat kujtese dhe ndihmon sistemin imunitar të mos harrojë si të veprojë.

Si ta mbështesni sistemin imunitar të foshnjës suaj

Mbështetja që i nevojitet foshnjës suaj për të qëndruar e shëndetshme dhe për të ndërtuar një sistem imunitar të fortë vjen në forma të ndryshme:

• Kujdesi për shëndetin tuaj gjatë dhe pas shtatzënisë
  
• Ndjekja e kalendarit të vaksinave
  
• Krijimi i një mjedisi të sigurt duke e “izoluar” foshnjën nga mikrobe të panevojshme (i njohur si “cocooning”)
  
• Gjidhënia, nëse është e mundur
  
• Vizita të rregullta te pediatri
  
• Higjiena e mirë në përditshmëri
  

Qendrat e kujdesit për fëmijë dhe çerdhet janë vende me shumë fëmijë të vegjël, edukatorë të përkushtuar dhe prindër të angazhuar  por pikërisht për këtë arsye, sëmundjet ngjitëse përhapen lehtësisht. Kur mjaftueshëm njerëz janë të vaksinuar, mikrobet e kanë shumë më të vështirë të kalojnë nga një fëmijë tek tjetri. Kjo do të thotë më pak ditë të sëmura dhe më shumë kohë për të mësuar, luajtur dhe qenë thjesht fëmijë.