Për shumë njerëz, dita nis me një filxhan kafeje. Përveçse ndihmon për t’u zgjuar dhe për të rritur përqendrimin, studimet sugjerojnë se konsumimi i moderuar i kafesë mund të ketë përfitime edhe për shëndetin e veshkave. Disa kërkime e lidhin atë me një rrezik më të ulët për sëmundjet kronike të veshkave dhe dëmtimin akut të tyre.
Megjithatë, këto përfitime nuk vlejnë njësoj për të gjithë. Gjendja e veshkave, sasia e kafesë që konsumoni dhe ajo që shtoni në filxhan – si sheqeri, kremrat apo shurupet – mund të ndikojnë në efektet që ajo ka në organizëm.
Sipas ekspertëve, konsumimi i moderuar i kafesë së zezë është përgjithësisht i sigurt për shumicën e njerëzve dhe mund të ketë më shumë përfitime sesa rreziqe. Megjithatë, disa studime kanë sugjeruar se konsumimi i lartë i pijeve me kafeinë, përfshirë kafenë dhe pijet e gazuara, mund të lidhet me funksion më të dobët të veshkave te të moshuarit. Megjithatë, rezultatet nuk kanë qenë të njëjta në të gjitha studimet.
Interesi i shkencëtarëve për ndikimin e kafesë në shëndetin e veshkave është i madh dhe deri më tani janë publikuar mijëra studime. Një analizë që përfshiu shtatë studime mbi lidhjen mes kafesë dhe sëmundjes kronike të veshkave zbuloi se personat që pinin kafe të zezë kishin një rrezik më të ulët për zhvillimin e kësaj sëmundjeje. Përfitimi ishte edhe më i madh te ata që konsumonin dy ose më shumë filxhanë në ditë, krahasuar me ata që pinin një filxhan ose më pak. Gjithashtu, konsumuesit e rregullt të kafesë rezultuan të kishin më pak gjasa të zhvillonin sëmundje të avancuar të veshkave ose albuminuri, një shenjë e hershme e dëmtimit të tyre.
Studime të tjera kanë treguar se kafeja mund të ndihmojë edhe në uljen e rrezikut për dëmtimin akut të veshkave, një gjendje që ndodh kur funksioni i tyre bie papritur brenda pak orësh ose ditësh. Në një studim vëzhgues, personat që konsumonin kafe çdo ditë kishin rreth 15% më pak gjasa të zhvillonin këtë problem. Te ata që pinin dy deri në tre filxhanë në ditë, rreziku ishte edhe më i ulët.
Një tjetër efekt i njohur i kafesë është veprimi i saj si diuretik i lehtë. Ajo stimulon prodhimin e urinës, duke ndihmuar organizmin të eliminojë natriumin dhe mbetjet. Për personat me veshka të shëndetshme, ky efekt nuk konsiderohet problematik, përkundrazi mund të ndihmojë funksionimin normal të organizmit. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se personat me sëmundje kronike të veshkave duhet të konsumojnë më shumë kafe. Ekspertët theksojnë se, pavarësisht efektit diuretik, kafeja nuk shkakton dehidratim nëse konsumohet në mënyrë të moderuar, por gjithsesi është e rëndësishme të pini ujë mjaftueshëm gjatë ditës.
Nga ana tjetër, kafeja mund të rrisë përkohësisht tensionin arterial. Kjo ka rëndësi sepse hipertensioni është një nga shkaqet kryesore të sëmundjeve të veshkave. Megjithatë, studimet tregojnë se te personat që pinë kafe rregullisht, ky efekt zakonisht nuk shoqërohet me rritje afatgjatë të tensionit.
Një tjetër element që duhet marrë parasysh është përmbajtja e kaliumit. Një filxhan kafeje të zezë përmban rreth 120 miligramë kalium, një sasi relativisht e ulët. Megjithatë, nëse konsumohen disa filxhanë në ditë dhe shtohen qumësht ose kremra, sasia e kaliumit rritet. Për shumicën e njerëzve kjo nuk paraqet problem, por te personat me sëmundje kronike të veshkave grumbullimi i kaliumit në gjak mund të bëhet i rrezikshëm dhe të çojë në hiperkalemi. Për këtë arsye, National Kidney Foundation (NKF) rekomandon që personat me sëmundje të veshkave të jenë të kujdesshëm me konsumimin e më shumë se tre filxhanëve kafe në ditë.
Përfitimet e kafesë lidhen kryesisht me përmbajtjen e saj të pasur me antioksidantë dhe polifenole, të cilët ndihmojnë në uljen e inflamacionit dhe stresit oksidativ. Kafeina ndikon gjithashtu në prodhimin e urinës dhe në qarkullimin e gjakut në veshka, ndërsa minerale si kaliumi dhe magnezi mund të bëhen problem vetëm kur grumbullohen në organizëm për shkak të funksionit të dobësuar të veshkave.
Personat me sëmundje kronike të veshkave mund të konsumojnë ende kafe, por zakonisht këshillohen të kufizojnë sasinë dhe të shmangin shtesat si kremrat, shurupet dhe sheqerin, të cilat mund të rrisin marrjen e fosforit dhe kaliumit. Gjithashtu, duhet të kenë parasysh se kafeja llogaritet si pjesë e sasisë ditore të lëngjeve, e cila shpesh kufizohet te këta pacientë.
Edhe personat me sëmundjen policistike të veshkave mund të vazhdojnë të pinë kafe, por duhet të monitorojnë tensionin arterial, pasi kafeina mund ta rrisë përkohësisht atë. Ndërkohë, disa studime sugjerojnë se konsumimi i kafesë mund të lidhet me një rrezik më të ulët për formimin e gurëve në veshka, megjithëse nevojiten kërkime të mëtejshme për të kuptuar plotësisht këtë lidhje.
Megjithatë, shëndeti i veshkave nuk varet vetëm nga kafeja. Specialistët theksojnë se hidratimi i mirë, kontrolli i nivelit të sheqerit në gjak, ushqyerja e pasur me fruta, perime dhe drithëra integrale, si edhe kufizimi i ushqimeve ultra të përpunuara, mbeten faktorët më të rëndësishëm për ruajtjen e funksionit të tyre. Ata këshillojnë gjithashtu të shmangen suplementet që premtojnë “pastrimin e veshkave”, pasi shpesh nuk janë të rregulluara dhe mund të jenë më shumë të dëmshme sesa të dobishme.
Sa i përket sasisë së sigurt të kafesë, U.S. Food and Drug Administration (FDA) rekomandon që shumica e të rriturve të shëndetshëm të mos konsumojnë më shumë se 400 miligramë kafeinë në ditë, ose afërsisht katër filxhanë kafeje. Megjithatë, personat me probleme shëndetësore duhet të konsultohen me mjekun për të përcaktuar sasinë më të përshtatshme për ta.
Në përgjithësi, provat shkencore sugjerojnë se konsumimi i moderuar i kafesë së zezë mund të jetë pjesë e një stili jetese të shëndetshëm dhe të lidhet me një rrezik më të ulët për disa sëmundje të veshkave. Megjithatë, nuk ekziston një sasi ideale që vlen për të gjithë. Gjendja shëndetësore, sëmundjet ekzistuese dhe zakonet e përditshme janë faktorë që duhet të merren gjithmonë parasysh sipas artikullit të SingleCare.
