Një shtëpi e re mund të nënkuptojë një fillim të bukur për familjen, por për fëmijët ajo sjell edhe largimin nga gjithçka që njohin: dhoma e tyre, shokët, kopshti apo shkolla. Për këtë arsye, zhvendosja mund të shoqërohet me entuziazëm, por edhe me pasiguri, trishtim dhe frikë nga e panjohura.

Sipas Akademisë Amerikane të Psikiatrisë së Fëmijëve dhe Adoleshentëve, ndryshimi i vendbanimit mund të jetë përvojë stresuese, veçanërisht kur shoqërohet me ndryshimin e shkollës, ndarjen e prindërve apo vështirësi të tjera familjare.

Reagimet ndryshojnë sipas moshës

Fëmijët e vegjël mund të mos e kuptojnë plotësisht zhvendosjen, por e ndiejnë ndryshimin e ambientit dhe të rutinës. Ata mund të kërkojnë më shumë afërsi me prindërit, të bëhen më të ndjeshëm ose të rikthehen përkohësisht te sjellje që i kishin kaluar. Projekti për Mësimin e Hershëm në Illinois thekson se durimi dhe sigurimi i vazhdueshëm i fëmijës për dashurinë dhe praninë e prindërve ndihmojnë gjatë përshtatjes.

Për fëmijët e moshës shkollore dhe adoleshentët, largimi nga shokët mund të jetë veçanërisht i vështirë. Hyrja në një klasë ku të tjerët tashmë njihen dhe përshtatja me mësues e kërkesa të reja mund të sjellin ankth, kundërshtim ose ndjenjë vetmie.

Biseda e hapur e lehtëson ndryshimin

Fëmija ka nevojë të dijë çfarë do të ndodhë. Prindërit mund t’ia shpjegojnë arsyen e zhvendosjes me fjalë të përshtatshme për moshën dhe t’i japin hapësirë të bëjë pyetje.

Sipas spitalit pediatrik Children’s Health, është e dobishme që fëmijët të njoftohen paraprakisht dhe të lejohen t’i shprehin ndjenjat e tyre. Në vend të shprehjes “S’ke pse mërzitesh”, prindi mund të thotë: “E kuptoj që do të të mungojnë shokët. Mund të flasim si ta mbajmë kontaktin me ta”.

Rutina dhe sendet e njohura japin siguri

Ruajtja, sa është e mundur, e orarit të gjumit, vakteve dhe ritualeve familjare e bën përditshmërinë më të parashikueshme. Një lodër e preferuar, librat e zakonshëm apo batanija e fëmijës mund ta bëjnë ambientin e ri më familjar.

Instituti Child Mind rekomandon gjithashtu përfshirjen e fëmijëve në vendime të vogla, si vendosja e lodrave apo rregullimi i dhomës. Kjo u jep mundësi të marrin pjesë në ndryshim dhe të ndiejnë se mendimi i tyre ka vlerë.

Miqësitë e vjetra mund të vazhdojnë

Përshtatja në vendbanimin e ri nuk kërkon shkëputjen nga lidhjet e mëparshme. Telefonatat, mesazhet ose takimet, kur janë të mundshme, mund ta ndihmojnë fëmijën të ruajë miqësitë. Njëkohësisht, aktivitetet që i pëlqejnë krijojnë mundësi për të njohur bashkëmoshatarë në ambientin e ri.

Përshtatja kërkon kohë

Nuk ka një afat të njëjtë për çdo fëmijë. Disa ndihen mirë shpejt, ndërsa të tjerëve u duhen muaj për t’u mësuar me ndryshimin. Prindërit duhet të tregojnë durim dhe të shmangin krahasimet me motrat, vëllezërit apo fëmijët e tjerë.

Nëse shqetësimi vazhdon, përkeqësohet ose pengon dukshëm shkollën, lojën dhe marrëdhëniet e fëmijës, këshillimi me një profesionist të shëndetit mendor mund të ndihmojë. Mbështetja e hershme e bën më të lehtë kuptimin e vështirësive dhe përballimin e tyre.