Etja e vazhdueshme, lodhja e pazakontë dhe urinimi i shpeshtë mund të duken si shqetësime të zakonshme të përditshmërisë. Megjithatë, në disa raste, këto simptoma mund të jenë sinjale të nivelit të lartë të sheqerit në gjak, një gjendje që njihet si hiperglicemi.

Sheqeri i lartë në gjak mund të shfaqet te personat me diabet, por ndonjëherë zbulohet edhe te njerëzit që ende nuk janë diagnostikuar me këtë sëmundje.

Njohja e shenjave të hershme është e rëndësishme për të parandaluar komplikimet dhe për të kërkuar ndihmë mjekësore në kohë.

Çfarë është hiperglicemia?

Hiperglicemia ndodh kur niveli i glukozës në gjak është më i lartë se vlerat normale.

Glukoza është burim i rëndësishëm energjie për organizmin, ndërsa insulina, një hormon i prodhuar nga pankreasi, ndihmon që ajo të kalojë nga gjaku në qelizat e trupit.

Kur organizmi nuk prodhon mjaftueshëm insulinë ose nuk e përdor atë në mënyrë efektive, glukoza mund të grumbullohet në gjak.

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), niveli i lartë i glukozës në gjak për një periudhë të gjatë mund të dëmtojë enët e gjakut, nervat dhe organe të ndryshme.

Etja e vazhdueshme dhe urinimi i shpeshtë

Dy nga shenjat më karakteristike të sheqerit të lartë në gjak janë etja e shtuar dhe nevoja për të urinuar më shpesh.

Kur glukoza në gjak rritet shumë, veshkat përpiqen të largojnë një pjesë të saj përmes urinës. Ky proces mund të shkaktojë humbje më të madhe të lëngjeve, duke nxitur ndjenjën e etjes.

Personi mund të zgjohet disa herë gjatë natës për të urinuar ose të ndiejë nevojën për të pirë ujë vazhdimisht.

Te fëmijët, një shenjë që kërkon vëmendje është rifillimi i urinimit në shtrat, veçanërisht nëse më parë e kishin arritur kontrollin e tij.

Lodhja dhe mungesa e energjisë

Ndjenja e lodhjes edhe pas pushimit mund të lidhet me nivelin e lartë të sheqerit në gjak.

Kur glukoza nuk shfrytëzohet siç duhet nga qelizat, organizmi mund të ketë vështirësi në sigurimin e energjisë së nevojshme.

Megjithatë, lodhja është simptomë e shumë gjendjeve të tjera shëndetësore dhe nuk mjafton për të përcaktuar praninë e hiperglicemisë.

Shikimi i turbullt

Ndryshimet e nivelit të glukozës në gjak mund të ndikojnë përkohësisht në ekuilibrin e lëngjeve brenda syrit dhe të shkaktojnë turbullim të shikimit.

Nëse sheqeri mbetet i lartë për një kohë të gjatë, mund të rritet edhe rreziku i dëmtimit të enëve të vogla të gjakut në retinë.

Për këtë arsye, ndryshimet e pashpjegueshme të shikimit nuk duhen neglizhuar.

Humbja e pashpjegueshme e peshës

Humbja e peshës pa ndryshime të qëllimshme në ushqyerje ose aktivitet fizik mund të jetë një shenjë e diabetit, veçanërisht e diabetit të tipit 1.

Kur organizmi nuk ka insulinë të mjaftueshme për të përdorur glukozën, ai mund të fillojë të shfrytëzojë yndyrën dhe muskujt si burime energjie.

Kjo simptomë mund të shoqërohet me uri të shtuar, etje dhe urinim të shpeshtë.

Plagët që shërohen ngadalë dhe infeksionet e shpeshta

Nivelet e larta të glukozës për një periudhë të gjatë mund të ndikojnë në funksionimin e sistemit imunitar dhe në qarkullimin e gjakut.

Si rezultat, plagët mund të shërohen më ngadalë dhe personi mund të jetë më i prirur ndaj disa infeksioneve, përfshirë infeksionet e lëkurës dhe ato mykotike.

Këto shenja kërkojnë vlerësim mjekësor, sidomos kur përsëriten.

Kur duhet kërkuar ndihmë urgjente?

Në disa raste, sheqeri shumë i lartë në gjak mund të shkaktojë komplikime serioze, përfshirë ketoacidozën diabetike, e cila mund të jetë kërcënuese për jetën.

Shenjat paralajmëruese përfshijnë:

• Të vjella të përsëritura dhe dhimbje barku.
• Frymëmarrje të shpejtë ose të thellë.
• Erë të frymëmarrjes që ngjan me fruta.
• Përgjumje të pazakontë, konfuzion ose humbje të vetëdijes.
• Shenja të dehidratimit të rëndë.

Nëse shfaqen këto simptoma, duhet kërkuar menjëherë ndihmë urgjente mjekësore. Kjo është veçanërisht e rëndësishme te fëmijët, pasi diabeti i tipit 1 mund të zhvillohet shpejt.

Si diagnostikohet sheqeri i lartë në gjak?

Simptomat mund të ngrenë dyshimin për hiperglicemi, por diagnoza vendoset përmes analizave.

Mjeku mund të rekomandojë matjen e glukozës esëll, analizën HbA1c, testin oral të tolerancës ndaj glukozës ose matjen e glukozës në një moment të rastësishëm, sipas situatës.

Sipas Shoqatës Amerikane të Diabetit, një nivel i glukozës esëll prej 126 mg/dL (7.0 mmol/L) ose më shumë është një nga kriteret diagnostikuese të diabetit. Te personat pa simptoma të qarta, rezultati zakonisht duhet të konfirmohet me një test tjetër.

Si mund të kujdesemi për nivelin e sheqerit në gjak?

Ushqyerja e ekuilibruar, aktiviteti i rregullt fizik, gjumi i mjaftueshëm dhe ruajtja e një peshe të përshtatshme mund të ndihmojnë në uljen e rrezikut të diabetit të tipit 2 dhe në menaxhimin e glukozës.

Megjithatë, diabeti i tipit 1 është një sëmundje autoimune dhe nuk shkaktohet nga konsumimi i sheqerit apo nga zakonet e jetesës.

Personat e diagnostikuar me diabet duhet të ndjekin planin e trajtimit dhe monitorimit të rekomanduar nga mjeku.

Etja e pazakontë, urinimi i shpeshtë, lodhja dhe humbja e pashpjegueshme e peshës janë sinjale që meritojnë vëmendje. Identifikimi i hershëm i problemeve me glukozën mund të ndihmojë në trajtimin në kohë dhe parandalimin e komplikimeve.