Stresi i vazhdueshëm, shqetësimet e përditshme dhe ngarkesa emocionale mund të ndikojnë jo vetëm në mënyrën se si ndihemi, por edhe në shëndetin tonë fizik. Shpesh, njerëzit që përballen me periudha të gjata stresi vërejnë se janë më të lodhur, kanë vështirësi me gjumin, përjetojnë dhimbje koke ose ndiejnë tension në muskuj, pa e lidhur menjëherë këtë me gjendjen e tyre emocionale.

Lodhja emocionale nuk është thjesht ndjesia se kemi pasur një ditë të vështirë. Ajo mund të shfaqet kur kërkesat e përditshme, përgjegjësitë dhe shqetësimet grumbullohen për një kohë të gjatë, ndërsa mundësitë për pushim dhe rikuperim janë të pamjaftueshme.

Por si ndikon ngarkesa emocionale në trup dhe kur duhet të kërkojmë ndihmë profesionale?

Si ndikon stresi i vazhdueshëm në organizëm?

Kur përballemi me një situatë stresuese, organizmi aktivizon mekanizmat e tij natyrorë të reagimit ndaj stresit. Rriten përkohësisht rrahjet e zemrës, frymëmarrja bëhet më e shpejtë dhe trupi përgatitet të reagojë ndaj situatës.

Ky reagim është normal dhe i dobishëm për një kohë të shkurtër. Problemi mund të shfaqet kur stresi vazhdon për javë ose muaj dhe organizmi nuk ka mundësi të mjaftueshme për t’u rikuperuar.

Stresi kronik mund të ndikojë në gjumë, tretje, tensionin e muskujve, përqendrim dhe humor. Ai mund të përkeqësojë edhe disa probleme ekzistuese shëndetësore.

Cilat janë shenjat fizike të lodhjes emocionale?

Lodhja emocionale mund të shfaqet në forma të ndryshme. Disa nga shenjat më të zakonshme përfshijnë:

1. Lodhje e vazhdueshme

Personi mund të ndihet pa energji edhe pas pushimit. Mund t’i duket e vështirë të përqendrohet, të përfundojë detyrat e përditshme ose të gjejë motivim për aktivitete që më parë i pëlqenin.

2. Probleme me gjumin

Stresi mund ta bëjë më të vështirë fjetjen, të shkaktojë zgjime gjatë natës ose të bëjë që personi të zgjohet pa u ndier i çlodhur. Nga ana tjetër, gjumi i dobët mund ta shtojë ndjeshmërinë ndaj stresit.

3. Dhimbje koke dhe tension muskulor

Shtrëngimi i muskujve gjatë stresit mund të kontribuojë në dhimbje koke, veçanërisht në zonën e qafës dhe shpatullave. Disa persona përjetojnë gjithashtu shtrëngim të nofullës ose dhimbje të shpinës.

4. Probleme me tretjen

Stresi ndikon në komunikimin mes trurit dhe sistemit tretës. Si rezultat, disa persona mund të përjetojnë fryrje barku, dhimbje, të përziera, diarre ose kapsllëk.

5. Rrahje të shpejta të zemrës

Ankthi dhe stresi mund të shoqërohen me ndjesinë e rrahjeve të shpejta të zemrës. Megjithatë, këto simptoma nuk duhet t’i atribuohen automatikisht stresit, sepse mund të kenë edhe shkaqe të tjera që kërkojnë vlerësim mjekësor.

6. Ndryshime në oreks

Disa persona hanë më pak kur janë të stresuar, ndërsa të tjerë kanë më shumë dëshirë për ushqime të caktuara ose konsumojnë më shumë se zakonisht.

Këto shenja nuk dëshmojnë domosdoshmërisht se shkaku është emocional. Ato mund të lidhen edhe me probleme të tjera shëndetësore, prandaj është e rëndësishme të vlerësohen në kontekstin e përgjithshëm të gjendjes së personit.

Kur lodhja emocionale fillon të ndikojë në jetën e përditshme?

Një periudhë e vështirë emocionale nuk është domosdoshmërisht shenjë e një problemi psikologjik. Është normale të ndihemi të lodhur ose të mbingarkuar pas një humbjeje, një konflikti, ndryshimeve të mëdha në jetë apo periudhave me shumë përgjegjësi.

Megjithatë, duhet t’i kushtojmë vëmendje gjendjes sonë kur shqetësimi zgjat, përsëritet ose fillon të ndikojë në marrëdhëniet personale, punë, gjumë dhe kujdesin për veten.

Disa shenja që meritojnë vëmendje janë:

• Ndjenja e vazhdueshme e mbingarkesës dhe pamundësia për t’u çlodhur.
• Nervozizmi ose reagimet më të forta emocionale se zakonisht.
• Vështirësia për t’u përqendruar dhe për të marrë vendime.
• Humbja e interesit për aktivitete dhe njerëz që më parë sillnin kënaqësi.
• Ndjenja e pashpresës, trishtimi i vazhdueshëm ose ankthi që ndërhyn në jetën e përditshme.
• Tërheqja nga familja dhe shoqëria.

Nëse këto simptoma vazhdojnë për rreth dy javë ose më gjatë, veçanërisht nëse shoqërohen me humbje të interesit, trishtim të theksuar ose vështirësi në funksionimin e përditshëm, rekomandohet konsultimi me një profesionist të shëndetit mendor. Ndihma mund të kërkohet edhe më herët, nëse gjendja është e rëndë.

Si ta dallojmë lodhjen emocionale nga një problem fizik?

Jo gjithmonë është e lehtë të bëhet dallimi, sepse stresi mund të shkaktojë simptoma fizike, ndërsa sëmundjet fizike mund të ndikojnë në gjendjen emocionale.

Për shembull, lodhja e vazhdueshme mund të lidhet me gjumin e dobët ose stresin, por mund të shkaktohet edhe nga anemia, problemet e tiroides, infeksionet apo gjendje të tjera shëndetësore.

Prandaj, nëse lodhja vazhdon për disa javë, përkeqësohet ose shoqërohet me simptoma të reja, është e rëndësishme të konsultoheni me mjekun e familjes. Në varësi të simptomave dhe historisë shëndetësore, mjeku mund të rekomandojë ekzaminime ose analiza të caktuara.

Dhimbja e gjoksit, vështirësia e rëndë në frymëmarrje ose të fikëtit kërkojnë vlerësim urgjent dhe nuk duhet të konsiderohen thjesht si shenja stresi.

Çfarë mund të bëjmë për ta përballuar lodhjen emocionale?

Nuk ekziston një zgjidhje e vetme për të gjithë, por disa hapa mund të ndihmojnë në përmirësimin e mirëqenies emocionale dhe fizike.

T’i japim përparësi gjumit. Mbajtja e një orari të rregullt të gjumit dhe krijimi i një rutine qetësuese para fjetjes mund të ndihmojnë në rikuperim.

Të lëvizim rregullisht. Ecja dhe aktivitetet fizike të përshtatura me gjendjen tonë mund të ndihmojnë në uljen e tensionit dhe përmirësimin e humorit.

Të vendosim kufij. Të mësojmë të themi jo kur jemi të mbingarkuar dhe të ndajmë përgjegjësitë kur është e mundur, pa e konsideruar këtë si dështim.

Të flasim me dikë të besuar. Ndarja e shqetësimeve me një person të afërt mund të ndihmojë që të mos përballemi të vetëm me vështirësitë.

Të kërkojmë ndihmë profesionale. Psikologu mund të ndihmojë në identifikimin e burimeve të stresit dhe zhvillimin e mënyrave më të shëndetshme për t’i përballuar ato.

Kujdesi për shëndetin emocional është pjesë e kujdesit për trupin

Lodhja emocionale nuk është shenjë dobësie dhe nuk duhet të injorohet deri në momentin kur fillon të ndikojë dukshëm në shëndetin fizik. Trupi dhe gjendja emocionale janë të lidhura ngushtë, ndaj kujdesi për njërën ndihmon edhe tjetrën.

Të njohim kufijtë tanë, të marrim kohë për pushim dhe të kërkojmë ndihmë kur kemi nevojë janë hapa të rëndësishëm për të ruajtur mirëqenien.

Ndonjëherë, ajo që na nevojitet nuk është të përpiqemi edhe më shumë, por të kuptojmë se çfarë po na lodh dhe të gjejmë mënyra për t’u kujdesur më mirë për veten.