Fryrja e barkut eshte nje shqetesim i zakonshem qe mund te shfaqet pas ushqimit, gjate tretjes ose ne periudha te caktuara te ciklit menstrual. Ajo mund te shoqerohet me ndjesi presioni, rendese, gazra dhe zmadhim te perkohshem te barkut.
Ne shumicen e rasteve, fryrja nuk lidhet me nje problem serioz shendetesor. Megjithate, kur perseritet shpesh, zgjat per nje kohe te gjate ose shoqerohet me simptoma te tjera, mund te jete e nevojshme nje vizite mjekesore per te identifikuar shkakun.
Pse fryhet barku?
Fryrja mund te kete disa shkaqe, duke filluar nga menyra e te ushqyerit deri te problemet e sistemit tretes.
Nje nga shkaqet me te zakonshme eshte grumbullimi i gazrave ne zorre. Kjo mund te ndodhe kur konsumojme ushqime qe fermentohen gjate tretjes, pijme pije te gazuara ose gelltisim ajer gjate ngrenes se shpejte.
Nder shkaqet e tjera jane:
- Kapslleku: Kur jashteqitja leviz me ngadale neper zorre, mund te shfaqen gazra dhe ndjesi e fryrjes.
- Intoleranca ushqimore: Disa njerez kane veshtiresi ne tretjen e laktozes ose reagojne ndaj disa perberesve te ushqimit.
- Sindroma e zorres se irrituar: Mund te shkaktoje fryrje, dhimbje barku, diarre ose kapsllek.
- Ndryshimet hormonale: Fryrja mund te shfaqet para menstruacioneve ose gjate tyre.
- Ngrenia e shpejte dhe vaktet e medha: Mund te shtojne gelltitjen e ajrit dhe ndjesine e tejmbushjes.
- Disa barna dhe suplemente: Per shembull, suplementet e hekurit mund te shkaktojne kapsllek dhe shqetesime te tretjes tek disa persona.
Ne raste me te rralla, fryrja e vazhdueshme mund te lidhet me semundje te tjera te sistemit tretes ose organeve te barkut. Prandaj, rendesi ka menyra se si shfaqet dhe nese shoqerohet me simptoma te tjera.
Kur konsiderohet normale fryrja e barkut?
Fryrja zakonisht nuk eshte shqetesuese kur shfaqet here pas here, per shembull pas nje vakti te madh, pas konsumimit te ushqimeve qe shkaktojne gazra ose para menstruacioneve.
Nese fryrja largohet pas tretjes, pas jashteqitjes ose brenda disa oresh dhe nuk shoqerohet me simptoma te tjera, zakonisht nuk eshte shenje e nje problemi serioz.
Megjithate, edhe fryrja qe duket e zakonshme duhet vleresuar nese fillon te perseritet shpesh ose ndikon ne cilesine e jetes.
Kur duhet te konsultoheni me mjekun?
Nese barku fryhet vazhdimisht, pa nje shkak te qarte, ose shqetesimi nuk largohet, rekomandohet konsultimi me mjekun e familjes.
Kujdes i vecante duhet treguar kur fryrja shoqerohet me:
- Dhimbje te perseritura ose te vazhdueshme te barkut.
- Kapsllek ose diarre qe vazhdon.
- Ndryshim te pashpjegueshem te zakoneve te jashteqitjes.
- Renie te pashpjegueshme ne peshe.
- Gjak ne jashteqitje.
- Ngopje shume te shpejte, edhe pas sasive te vogla te ushqimit.
- Humbje te oreksit ose lodhje te pazakonte.
Tek grate, fryrja e re dhe e vazhdueshme, vecanerisht kur shoqerohet me dhimbje ne legen, urinim te shpeshte ose ngopje te shpejte, duhet diskutuar me mjekun. Keto simptoma mund te kene shume shkaqe, por nuk duhen neglizhuar.
Nese fryrja shoqerohet me dhimbje te forte ose te papritur, te vjella te vazhdueshme, bark te fryre dhe pamundesi per te nxjerre gazra ose per te dale jashte, nevojitet vleresim urgjent mjekesor.
Cfare mund te ndihmoje ne uljen e fryrjes?
Ne rastet kur fryrja lidhet me ushqimin ose menyren e jeteses, disa ndryshime mund te ndihmojne:
1. Hani me ngadale. Konsumimi i vakteve pa nxitim mund te zvogeloje sasine e ajrit qe gelltitet.
2. Identifikoni ushqimet qe ju shkaktojne shqetesime. Mbani shenime per ushqimet dhe simptomat, ne vend qe te eliminoni grupe te tera ushqimore pa keshillen e profesionistit.
3. Pini mjaftueshem uje. Hidratimi ndihmon funksionimin normal te zorreve, sidomos kur keni kapsllek.
4. Levizni rregullisht. Ecja pas ushqimit mund te ndihmoje tretjen dhe levizjen e gazrave.
5. Rrisni fibrat gradualisht. Fibrat ndihmojne kunder kapsllekut, por rritja e shpejte e sasise se tyre mund ta shtoje perkohesisht fryrjen.
6. Kufizoni pijet e gazuara. Ato mund te rrisin sasine e gazrave ne traktin tretes.
Nese simptomat vazhdojne, mos u mbeshtetni vetem ne ndryshimet ushqimore ose ne perdorimin e produkteve kunder gazrave. Mjeku mund te percaktoje nese nevojiten analiza apo ekzaminime te tjera.
A eshte fryrja gjithmone shenje e nje problemi me tretjen?
Jo. Fryrja mund te lidhet me menyren e te ushqyerit, kapsllekun, ndryshimet hormonale ose ndjeshmerine e shtuar te zorreve. Megjithate, simptomat e vazhdueshme kerkojne vleresim, sepse shkaku nuk mund te percaktohet vetem nga ndjesia e fryrjes.
Mesazhi kryesor eshte i thjeshte: fryrja e herepashershme eshte e zakonshme, por fryrja e re, e vazhdueshme ose e shoqeruar me shenja alarmuese nuk duhet te neglizhohet.
