Kur shfaqet një dhimbje e fortë koke, burimin e saj zakonisht e kërkojmë te vetë koka. Por në disa raste, shkaku mund të fshihet më poshtë – te nofulla. Shtrëngimi i dhëmbëve, stresi dhe problemet e artikulacionit të nofullës mund të shkaktojnë ose përkeqësojnë dhimbjet e kokës.
Artikulacioni temporomandibular, i njohur si TMJ, lidh nofullën me kafkën dhe na mundëson të flasim, përtypim dhe hapim gojën. Muskujt që e kontrollojnë këtë nyje janë aktivë pothuajse gjatë gjithë ditës.
Kur këta muskuj mbingarkohen, tensioni mund të shtrihet edhe në pjesë të tjera të kokës dhe qafës.
Sipas kiropraktorit Andrew Bang, Cleveland Clinic, kjo është një nga arsyet pse problemet e nofullës mund të shoqërohen me dhimbje koke.
Si lidhen problemet e nofullës me dhimbjen e kokës?
Muskujt e nofullës tensionohen kur shtrëngojmë dhëmbët, i kërcasim gjatë gjumit ose përtypim vazhdimisht, për shembull çamçakëz.
Dhimbja që nis në nofull mund të përhapet drejt tëmthave, qafës ose pjesëve të tjera të kokës.
Problemet e TMJ-së mund të shoqërohen veçanërisht me:
- dhimbje koke nga tensioni, për shkak të tendosjes së muskujve rreth nofullës dhe qafës;
- dhimbje koke në njërën anë të kokës, e cila në disa raste mund të lidhet me tensionin e muskujve të nofullës.
Si ta kuptoni nëse dhimbja e kokës mund të vijë nga nofulla?
Dhimbja e kokës mund të mos jetë e vetmja shenjë. Kushtojini vëmendje edhe simptomave të tjera, si:
- dhimbje në nofull;
- kërcitje ose tinguj gjatë hapjes dhe mbylljes së gojës;
- vështirësi në përtypje ose hapjen e gojës;
- bllokim i nofullës;
- ndjeshmëri ose dhimbje në muskujt e nofullës dhe fytyrës;
- dhimbje që nis te nofulla dhe përhapet drejt tëmthave ose qafës;
- dhimbje në veshë ose dhëmbë.
Simptomat mund të zgjasin për periudha të ndryshme dhe intensiteti i tyre ndryshon nga një person te tjetri.
Nëse nofulla është thjesht e lodhur ose e tensionuar për shkak të stresit, simptomat mund të jenë të përkohshme. Por shtrëngimi i vazhdueshëm i dhëmbëve ose çrregullimet e TMJ-së mund të shkaktojnë dhimbje që zgjasin disa ditë dhe përsëriten.
Çfarë mund ta shkaktojë dhimbjen?
Çdo gjë që mbingarkon artikulacionin e nofullës ose muskujt përreth mund të kontribuojë në shfaqjen e simptomave.
Ndër shkaktarët e zakonshëm janë:
- shtrëngimi ose kërcitja e dhëmbëve;
- stresi dhe tensioni;
- qëndrimi i keq i trupit;
- dëmtimet ose traumat;
- pozicionimi jo i mirë i nofullës.
Shtrëngimi i dhëmbëve gjatë gjumit, i njohur si bruksizëm, është veçanërisht i rëndësishëm, pasi personi mund të mos jetë fare i vetëdijshëm se po e bën këtë.
Çfarë mund të bëni për ta lehtësuar dhimbjen?
Nëse dhimbja lidhet me tensionin e nofullës, disa ndryshime të thjeshta në përditshmëri mund të ndihmojnë.
Kujdesuni për mënyrën si e përdorni nofullën. Nëse e gjeni veten duke shtrënguar dhëmbët ose duke përtypur shpesh çamçakëz, përpiquni ta ndërprisni këtë zakon.
Zgjidhni ushqime më të buta përkohësisht. Ushqimet shumë të forta ose të vështira për t’u përtypur, si disa lloje arrash, mishrat e fortë dhe ushqimet shumë krokante, mund ta lodhin më tej nofullën.
Përmirësoni qëndrimin. Qëndrimi i përkulur përpara, sidomos kur punoni në kompjuter ose përdorni telefonin, mund të shtojë tensionin në qafë dhe muskujt e nofullës.
Menaxhoni stresin. Frymëmarrja e thellë, meditimi dhe teknikat e relaksimit mund të ndihmojnë në uljen e tendencës për të shtrënguar nofullën.
Kushtojini vëmendje pozicionit të gjumit. Fjetja me bark mund të ushtrojë presion shtesë mbi nofullën. Në përgjithësi, fjetja në shpinë ose në krah mund të jetë më e përshtatshme.
Mos harroni qafën. Tensioni në qafë dhe shpatulla mund të ndikojë edhe në muskujt e nofullës, ndaj shtrirjet e buta gjatë ditës mund të ndihmojnë.
Ushtrim i thjeshtë për relaksimin e nofullës
Një shtrirje e butë mund të ndihmojë në uljen e tensionit:
- Vendoseni gjuhën në pjesën e sipërme të gojës, menjëherë pas dhëmbëve të përparmë.
- Duke e mbajtur gjuhën në këtë pozicion, hapeni dhe mbylleni gojën ngadalë.
- Përsëriteni disa herë, pa ushtruar forcë.
Nëse nuk jeni të sigurt se cilat ushtrime janë të përshtatshme për ju, një fizioterapist ose specialist i problemeve të TMJ-së mund t’ju udhëzojë.
A mund të ndihmojë masazhi?
Masazhi i butë i muskujve të nofullës mund të ndihmojë në lirimin e tensionit.
Me gisht, mund të ushtroni presion të lehtë në zonat e nofullës që ndihen të tendosura ose të dhimbshme, për rreth 10 sekonda.
Nëse dhimbjet vazhdojnë, një profesionist shëndetësor mund të vlerësojë jo vetëm nofullën, por edhe qafën dhe shpatullat, pasi tensioni në këto zona mund të ndikojë në muskujt e TMJ-së.
Kur nevojitet trajtim mjekësor?
Nëse ndryshimet në përditshmëri nuk sjellin lehtësim, mjeku mund të rekomandojë trajtime të tjera në varësi të shkakut.
Këto mund të përfshijnë:
- kompresa të ngrohta, për të relaksuar muskujt;
- kompresa të ftohta, për të reduktuar dhimbjen dhe inflamacionin;
- fizioterapi dhe terapi manuale;
- ilaçe kundër dhimbjes dhe inflamacionit, kur janë të përshtatshme;
- mbrojtëse për dhëmbët, veçanërisht nëse ekziston bruksizëm gjatë natës;
- trajtime ortodontike, në raste të caktuara kur kafshimi i dhëmbëve ndikon në nofull;
- medikamente për relaksimin e muskujve, kur rekomandohen nga mjeku;
- në raste të caktuara, injeksione me Botox, të cilat mund të ndihmojnë përkohësisht në uljen e tensionit dhe dhimbjes së muskujve të nofullës.
Mos e injoroni lidhjen mes nofullës dhe kokës
Nëse keni dhimbje të shpeshta koke dhe njëkohësisht vëreni dhimbje, kërcitje ose tension në nofull, këto dy probleme mund të mos jenë të ndara.
Shtrëngimi i dhëmbëve, stresi, qëndrimi i keq dhe mbingarkesa e muskujve të nofullës mund të kontribuojnë në dhimbjen e kokës.
Nëse dhimbjet janë të përsëritura, zgjasin ose ndikojnë në jetën e përditshme, mos u përpiqni t’i duroni pafundësisht. Një profesionist shëndetësor mund të ndihmojë në identifikimin e shkakut dhe në gjetjen e trajtimit më të përshtatshëm.
