Mjafton aroma e bukës së sapopjekur, parfumi i një të afërmi ose era e shiut për t’ju kthyer menjëherë në një moment të fëmijërisë. Papritur, kujtoni një shtëpi, një person apo një ngjarje që nuk e kishit menduar prej vitesh.

Ky fenomen është krejtësisht normal dhe lidhet me mënyrën unike se si truri përpunon aromat.

Pse aromat kanë një fuqi kaq të madhe?

Ndryshe nga shqisat e tjera, sinjalet e aromës udhëtojnë pothuajse drejtpërdrejt në zonat e trurit që kontrollojnë emocionet dhe kujtesën.

Këto zona përfshijnë:

• amigdalën, e cila përpunon emocionet;
• hipokampusin, i cili luan një rol kyç në krijimin dhe ruajtjen e kujtimeve.

Për këtë arsye, një aromë mund të zgjojë kujtime dhe emocione shumë më shpejt sesa një fotografi apo një tingull.

Pse ndodh shpesh me kujtimet e fëmijërisë?

Gjatë fëmijërisë, truri krijon shumë lidhje të reja mes përvojave dhe shqisave. Aromat që përjetojmë në atë periudhë lidhen fort me njerëzit, vendet dhe emocionet.

Vite më vonë, kur e nuhasim të njëjtën aromë, truri e rikthen automatikisht atë kujtim.

Për shembull:

• aroma e biskotave mund t’ju kujtojë gjyshen;
• era e detit mund t’ju rikthejë pushimet e fëmijërisë;
• parfumi i një personi mund t’ju kujtojë dikë që nuk e keni takuar prej shumë vitesh.

Pse emocionet janë kaq të forta?

Aromat nuk rikthejnë vetëm kujtimin, por edhe emocionin që e shoqëronte atë. Kjo është arsyeja pse një aromë mund t’ju bëjë të buzëqeshni, të ndiheni nostalgjikë ose madje t’ju përlotë.

Në shumë raste, reagimi emocional ndodh përpara se ta kuptoni se cilën aromë po ndieni.

A funksionon njësoj te të gjithë?

Jo. Çdo njeri krijon lidhje të ndryshme mes aromave dhe përvojave personale.

E njëjta aromë mund t’i kujtojë një personi ditëlindjet e fëmijërisë, ndërsa dikujt tjetër një ngjarje krejtësisht tjetër.