Proteinat janë një nga lëndët ushqyese më të rëndësishme për organizmin. Ato ndërtojnë dhe riparojnë muskujt, lëkurën, organet, enzimat dhe hormonet, ndërsa luajnë një rol kyç edhe në funksionimin e sistemit imunitar. Kur trupi nuk merr mjaftueshëm proteina për një periudhë të gjatë, mund të shfaqen një sërë shenjash që shpesh kalojnë pa u vënë re.

Pse janë kaq të rëndësishme proteinat?

Proteinat përbëhen nga aminoacide, të cilat janë “blloqet ndërtuese” të trupit. Organizmi ka nevojë për to çdo ditë për të riparuar indet, për të prodhuar qeliza të reja dhe për të ruajtur forcën muskulore.

Shenjat që mund të tregojnë mungesë të proteinave

Humbje e masës muskulore

Kur nuk merr mjaftueshëm proteina, trupi fillon të përdorë proteinat e muskujve për të përmbushur nevojat e tij. Me kalimin e kohës, kjo mund të çojë në dobësim dhe humbje të masës muskulore.

Lodhje dhe mungesë energjie

Nëse ndiheni vazhdimisht të lodhur, edhe pas një gjumi të mirë, një nga shkaqet mund të jetë marrja e pamjaftueshme e proteinave. Muskujt dhe organizmi nuk kanë “materialin” e nevojshëm për të funksionuar siç duhet.

Uri e shpeshtë

Proteinat ndihmojnë në krijimin e ndjenjës së ngopjes. Një dietë e varfër me proteina mund t’ju bëjë të ndiheni të uritur më shpejt dhe të konsumoni më shumë ushqime gjatë ditës.

Flokë të dobët dhe thonj që thyhen

Flokët dhe thonjtë përbëhen kryesisht nga proteina. Mungesa e tyre mund të shkaktojë rënie më të madhe të flokëve, hollim të tyre dhe thonj më të brishtë.

Shërim më i ngadaltë i plagëve

Proteinat janë të domosdoshme për riparimin e indeve. Nëse organizmi nuk merr mjaftueshëm, plagët dhe dëmtimet mund të shërohen më ngadalë.

Rënie e imunitetit

Një mungesë e zgjatur e proteinave mund të ndikojë në prodhimin e antitrupave, duke e bërë organizmin më të ndjeshëm ndaj infeksioneve.

Ënjtje në këmbë ose duar

Në raste të rënda dhe të zgjatura, mungesa e proteinave mund të shkaktojë grumbullim të lëngjeve në organizëm, duke çuar në ënjtje, veçanërisht në këmbë dhe kyçe.

Kush është më i rrezikuar?

Mungesa e proteinave mund të shfaqet më shpesh te:

• të moshuarit;
• personat që ndjekin dieta shumë kufizuese;
• vegjetarianët ose veganët që nuk planifikojnë mirë ushqimin;
• personat me sëmundje që ndikojnë në përthithjen e lëndëve ushqyese;
• sportistët me nevoja të shtuara për proteina.

Burime të mira të proteinave

Proteinat mund të merren nga:

• mishi i pulës, viçit dhe peshku;
• vezët;
• qumështi, kosi dhe djathi;
• fasulet, thjerrëzat dhe qiqrat;
• soja dhe produktet e saj;
• arrat dhe farat.

Një dietë e larmishme zakonisht siguron sasinë e nevojshme të proteinave për shumicën e njerëzve.

A duhet të konsumoni më shumë proteina?

Jo gjithmonë. Edhe pse proteinat janë thelbësore, marrja e tyre në sasi shumë të mëdha nuk sjell domosdoshmërisht përfitime shtesë. Nevojat ndryshojnë sipas moshës, peshës, nivelit të aktivitetit fizik dhe gjendjes shëndetësore.