Hekuri është një mineral thelbësor për organizmin, pasi ndihmon në prodhimin e hemoglobinës – proteina që transporton oksigjenin në të gjithë trupin. Kur nivelet e hekurit bien, organizmi nuk arrin të furnizojë mjaftueshëm qelizat me oksigjen, duke shkaktuar lodhje dhe një sërë simptomash të tjera.
Mungesa e hekurit është një nga mangësitë ushqyese më të shpeshta në botë dhe prek veçanërisht gratë në moshë riprodhuese, gratë shtatzëna, fëmijët dhe personat me dieta të kufizuara.
Një nga shenjat më të zakonshme është lodhja e vazhdueshme. Nëse ndiheni të rraskapitur edhe pasi keni fjetur mjaftueshëm, mungesa e hekurit mund të jetë një nga shkaqet. Gjithashtu mund të shfaqen dobësi muskulore, mungesë energjie dhe vështirësi në përqendrim.
Lëkura e zbehtë është një tjetër shenjë e zakonshme. Kur hemoglobina bie, lëkura dhe pjesa e brendshme e qepallave mund të humbasin ngjyrën e tyre normale.
Disa persona përjetojnë marramendje, dhimbje koke ose ndjesinë e mungesës së frymës edhe gjatë aktiviteteve të lehta, si ngjitja e shkallëve. Zemra gjithashtu mund të rrahë më shpejt se zakonisht për të kompensuar mungesën e oksigjenit.
Mungesa e hekurit mund të ndikojë edhe në flokë dhe thonj. Rënia e flokëve, thonjtë e brishtë ose që thyhen lehtë mund të jenë shenja që organizmi ka nevojë për më shumë hekur.
Një simptomë më pak e njohur është dëshira për të ngrënë substanca që nuk janë ushqim, si akulli, dheu ose niseshteja. Ky fenomen, i njohur si “pica”, mund të lidhet me mungesën e rëndë të hekurit.
Shkaqet janë të ndryshme. Tek gratë, menstruacionet e bollshme janë një ndër arsyet më të zakonshme. Gjithashtu, mungesa e hekurit mund të vijë si pasojë e një diete të varfër, problemeve me përthithjen në zorrë ose humbjeve të fshehta të gjakut nga sistemi tretës.
Diagnoza vendoset me analiza gjaku, ku zakonisht kontrollohen hemoglobina, ferritina dhe tregues të tjerë të rezervave të hekurit. Nuk rekomandohet marrja e suplementeve me hekur pa këshillën e mjekut, pasi edhe teprica e hekurit mund të jetë e dëmshme.
Për të parandaluar mungesën e hekurit, është e rëndësishme të konsumoni ushqime të pasura me këtë mineral, si mishi i kuq pa dhjamë, mëlçia, peshku, vezët, bishtajoret, spinaqi dhe farat. Kombinimi i tyre me ushqime të pasura me vitaminë C, si portokalli, limoni ose specat, ndihmon në përthithjen më të mirë të hekurit.
Nëse lodhja, marramendja ose simptomat e tjera vazhdojnë për një kohë të gjatë, është e rëndësishme të konsultoheni me mjekun. Identifikimi dhe trajtimi në kohë i mungesës së hekurit mund të përmirësojë ndjeshëm cilësinë e jetës dhe të parandalojë komplikacionet.
