Në kushte normale, kur një person qëndron drejt, shpatulla e djathtë dhe ajo e majtë kanë të njëjtën lartësi. Megjithatë, ndonjëherë mund të shfaqen probleme shëndetësore që shkaktojnë ndryshim në lartësinë e shpatullave, duke bërë që një person të duket i anuar kur qëndron ose ecën. Një nga shkaqet e kësaj është skolioza.

Çfarë është skolioza

Skolioza është një gjendje në të cilën shtylla kurrizore përkulet anash, duke formuar një formë në trajtë S ose C. Kjo gjendje mund të shfaqet tek çdo person, por më shpesh haset tek fëmijët dhe adoleshentët. Edhe pse shkaku i saktë i skoliozës shpesh nuk dihet, ekzistojnë disa faktorë që mund të rrisin rrezikun, si faktorët gjenetikë ose çrregullimet e nervave dhe muskujve.

Skolioza e diagnostikuar gjatë adoleshencës shpesh vazhdon edhe në moshë të rritur. Shkalla e lakimit të shtyllës kurrizore mund të ndikojë në zhvillimin e kësaj gjendjeje. Sa më i madh të jetë lakimi, aq më e madhe është mundësia që skolioza të përkeqësohet. Për këtë arsye është e rëndësishme që personat që kanë skoliozë të bëjnë kontrolle të rregullta tek mjeku për të monitoruar gjendjen e shtyllës kurrizore.

Shenjat e hershme të skoliozës

Skolioza shpesh nuk shkakton simptoma në fazat e hershme. Megjithatë, disa shenja që duhet t’i kushtoni vëmendje përfshijnë:

• Një shpatull është më e lartë se tjetra.
• Ijet nuk janë në të njëjtin nivel.
• Njëra tehë e shpatullës del më shumë në njërën anë.
• Trupi anohet nga njëra anë.
• Rrobat nuk qëndrojnë drejt kur i vishni.
• Dhimbje shpine.
• Probleme me frymëmarrjen për shkak të hapësirës së kufizuar në kraharor për zgjerimin e mushkërive.

Shkaqet e skoliozës

Shkaku i skoliozës shpesh nuk dihet me siguri. Megjithatë, mjekët kanë identifikuar disa shkaqe të zakonshme, ndër të cilat janë:

• Paraliza cerebrale, një grup çrregullimesh të sistemit nervor që ndikojnë në lëvizje, të nxënë, dëgjim, shikim dhe të menduar.
• Distrofitë muskulore, një grup çrregullimesh gjenetike që shkaktojnë dobësi të muskujve.
• Defekte të lindjes që prekin shtyllën kurrizore të foshnjës, si spina bifida.
• Dëmtime ose infeksione të shtyllës kurrizore.

Rëndësia e zbulimit të hershëm

Zbulimi i hershëm i skoliozës është shumë i rëndësishëm, sepse trajtimi i duhur në fazat e para mund të parandalojë përkeqësimin e lakimit të shtyllës kurrizore. Ekzaminimi fizik dhe radiografia janë mënyrat më të zakonshme për diagnostikimin e skoliozës.

Disa nga procedurat diagnostikuese për të zbuluar skoliozën janë:

Ekzaminimi fizik

Gjatë këtij ekzaminimi, mjeku do të kontrollojë qëndrimin e trupit, simetrinë e trupit dhe fleksibilitetin e shtyllës kurrizore. Mjeku do të kontrollojë gjithashtu nëse ka dalje të brinjëve, ndryshim në gjatësinë e këmbëve ose mospërputhje në nivelin e shpatullave dhe ijeve. Më pas, pacientit do t’i kërkohet të përkulet përpara. Nëse ekziston lakim i shtyllës kurrizore, ai do të bëhet më i dukshëm gjatë përkuljes.

Ekzaminimet ndihmëse

• Radiografia: Ky është ekzaminimi që kryhet më shpesh për të konfirmuar diagnozën e skoliozës. Radiografia tregon shkallën e lakimit të shtyllës kurrizore dhe vendndodhjen e lakimit.
• MRI (rezonanca magnetike): Ky ekzaminim mund të ofrojë imazhe më të detajuara të shtyllës kurrizore dhe indeve të buta përreth. MRI përdoret shpesh për të zbuluar shkaqet e mundshme të skoliozës, si tumoret ose infeksionet.
• CT scan: Ky ekzaminim mund të japë imazhe në prerje tërthore të shtyllës kurrizore. CT scan përdoret shpesh për të vlerësuar stabilitetin e shtyllës kurrizore.

Trajtimi i skoliozës

Trajtimi i skoliozës përshtatet sipas shkallës së lakimit të shtyllës kurrizore, moshës së pacientit dhe faktorëve të tjerë. Disa nga mundësitë e trajtimit përfshijnë:

Vëzhgimi

Nëse lakimi i shtyllës kurrizore është i lehtë dhe nuk përparon, mjeku mund të monitorojë vetëm zhvillimin e skoliozës me kalimin e kohës. Kjo bëhet përmes kontrolleve të rregullta fizike dhe radiografive. Nëse lakimi nuk përkeqësohet, nuk nevojitet trajtim i mëtejshëm.

Korsetë ortopedike

Korsetë ortopedike mund të përdoren për të ngadalësuar përparimin e skoliozës tek adoleshentët. Ato veprojnë duke ushtruar presion mbi shtyllën kurrizore për të ndihmuar në drejtimin e saj. Zakonisht duhet të mbahen për 16 deri në 23 orë në ditë dhe përdoren derisa kockat të ndalojnë rritjen.

Fizioterapia

Fizioterapia mund të ndihmojë në forcimin e muskujve të shpinës dhe në përmirësimin e qëndrimit të trupit. Ushtrimet fizioterapeutike mund të ndihmojnë gjithashtu në uljen e dhimbjeve të shpinës që lidhen me skoliozën.

Operacioni

Ndërhyrja kirurgjikale mund të jetë e nevojshme për të drejtuar shtyllën kurrizore dhe për të parandaluar komplikime të mëtejshme. Zakonisht kryhet vetëm në raste të rënda, kur lakimi i shtyllës kurrizore është më shumë se 45 gradë. Ekzistojnë disa lloje operacionesh që mund të kryhen, në varësi të llojit dhe shkallës së skoliozës.

Terapitë alternative

Terapitë alternative si akupunktura dhe joga mund të ndihmojnë në lehtësimin e dhimbjeve të shpinës dhe në rritjen e fleksibilitetit.

Skolioza është një gjendje që mund të trajtohet nëse zbulohet herët. Duke njohur shenjat e hershme dhe duke bërë kontrolle të rregullta mjekësore, ju mund të parandaloni përkeqësimin e lakimit të shtyllës kurrizore dhe të përmirësoni cilësinë e jetës suaj.