Shtetet e Bashkuara janë tërhequr zyrtarisht nga Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH), duke e lënë agjencinë e OKB-së pa një nga donatorët e saj më të mëdhenj.
Siç raporton BBC, presidenti amerikan Donald Trump nënshkroi një urdhër ekzekutiv që sinjalizonte largimin një vit më parë, pasi e kishte kritikuar organizatën se ishte tepër “e përqendruar te Kina” gjatë pandemisë së Covid-19.
Departamenti Amerikan i Shëndetësisë dhe Shërbimeve Njerëzore tha se vendimi u mor për shkak të asaj që e quajti “keqmenaxhim” të pandemisë nga OBSH-ja, paaftësi për reforma dhe ndikim politik nga shtetet anëtare.
OBSH-ja i ka hedhur poshtë këto pretendime dhe drejtori i saj i përgjithshëm, Tedros Adhanom Ghebreyesus, tha se largimi është një humbje si për SHBA-në ashtu edhe për botën.
Organizata vuri në dukje përpjekjet e saj globale për luftimin e poliomielitit, HIV/AIDS-it, vdekshmërisë amtare, si edhe traktatin e saj ndërkombëtar për kontrollin e duhanit.
Pas pandemisë, shtetet anëtare të OBSH-së punuan për hartimin e një traktati ndërkombëtar për pandemitë, me synim parandalimin, përgatitjen dhe reagimin ndaj pandemive të ardhshme, përfshirë shpërndarjen më të drejtë të vaksinave dhe barnave.
Traktati u miratua përfundimisht në prill të vitit të kaluar nga të gjitha shtetet anëtare të OBSH-së, përveç SHBA-së.
BBC-ja thekson se Uashingtoni ka qenë tradicionalisht një nga donatorët më të mëdhenj të OBSH-së, por nuk i ka paguar kuotat për vitet 2024 dhe 2025, gjë që ka shkaktuar tashmë humbje të mëdha vendesh pune në organizatë.
Edhe pse juristët e OBSH-së sugjerojnë se SHBA-ja është e detyruar të paguajë detyrimet e prapambetura, të vlerësuara në 260 milionë dollarë (193 milionë paund), Uashingtoni tha se nuk sheh asnjë arsye për ta bërë këtë.
U tha se i gjithë financimi i qeverisë amerikane për OBSH-në është ndërprerë, personeli dhe kontraktorët amerikanë janë tërhequr nga selia e OBSH-së në Gjenevë të Zvicrës dhe nga zyrat e saj në mbarë botën, ndërsa qindra angazhime të SHBA-së me OBSH-në janë pezulluar ose ndërprerë.
“OBSH-ja e ka njollosur dhe ka shkatërruar gjithçka që Amerika ka bërë për të”, thuhet në një deklaratë të përbashkët të Sekretarit Amerikan të Shëndetësisë, Robert F Kennedy, dhe Sekretarit të Shtetit, Marco Rubio.
Të dy thanë se organizata “ka braktisur misionin e saj themelor dhe ka vepruar vazhdimisht kundër interesave të Shteteve të Bashkuara”, përfshirë dështimin për të kthyer flamurin amerikan që ndodhej në selinë e saj në Gjenevë.
“Në vazhdim, angazhimi i SHBA-së me OBSH-në do të kufizohet rreptësisht vetëm për të realizuar largimin tonë dhe për të mbrojtur shëndetin dhe sigurinë e popullit amerikan”, shtuan ata.
Departamenti amerikan tha se do të ketë marrëdhënie dypalëshe me vende të tjera për të siguruar mbikëqyrjen e sëmundjeve dhe shkëmbimin e patogjenëve, por nuk ishte në gjendje të jepte informacion se me cilat vende konkrete kishte krijuar deri tani këto lidhje.
Në përgjigje të një pyetjeje mbi përpjekjet globale për luftimin e poliomielitit apo HIV-it, zyrtarët thanë se SHBA-ja do të bashkëpunojë me “OJQ dhe grupe fetare” për të vazhduar këtë punë, por nuk mundën të jepnin detaje për partneritete tashmë të vendosura.
Kur u pyetën nëse SHBA-ja do të vazhdonte të merrte pjesë në shkëmbimin e informacionit dhe zhvillimin e vaksinës vjetore globale kundër gripit, zyrtarët thanë se nuk ishin të sigurt.
Pasi Trump nënshkroi urdhrin e largimit në fillim të mandatit të tij të dytë, OBSH-ja shkroi se shpresonte që SHBA-ja ta rishqyrtonte vendimin dhe tha se “OBSH-ja dhe SHBA-ja kanë shpëtuar jetë të panumërta dhe kanë mbrojtur amerikanët dhe të gjithë njerëzit nga kërcënimet shëndetësore”.
Rishqyrtimi i vendimit do të ishte “në dobi të shëndetit dhe mirëqenies së miliona njerëzve në mbarë globin”, përfundonte deklarata.
