Trupi ynë e di çfarë duhet të bëjë kur ekspozohet ndaj një teprie toksinash. Kjo ndodh çdo ditë, sepse jemi të rrethuar prej tyre. “Toksinat përfshijnë ndotës mjedisorë, toksina ushqimore si pesticidet dhe mikotoksinat, alkoolin, kimikatet në cigare dhe madje edhe ato të pastrimit kimik, si edhe metalet e rënda,” thotë nutricionistja Rhian Stephenson.

Trupi është tashmë shumë i aftë në detoksifikim

Për fat të mirë, procesi i detoksifikimit menaxhohet shumë mirë nga një “sistem inteligjent dhe kompleks i ndërtuar brenda trupit”, i cili ka në qendër mëlçinë, organin kryesor të detoksifikimit. Por edhe organe të tjera, si mushkëritë, zorrët, veshkat dhe lëkura, janë të përfshira, qoftë në vetë procesin e detoksifikimit, qoftë në nxjerrjen jashtë të toksinave. “Për shembull, qelizat epiteliale të zorrëve, që përbëjnë barrierën e zorrës, kanë një sistem detoksifikimi dhe nxjerrjeje që ndihmon në parandalimin e kalimit të kimikateve të dëmshme nga zorra në qarkullimin e gjakut,” shpjegon Stephenson.

Pra, në thelb, trupi është mjaftueshëm i zgjuar për t’u detoksifikuar vetë dhe nuk ka nevojë për çajra detoksi apo suplemente speciale për ta bërë këtë. “Nëse dëgjoni dikë të thotë se ju duhet të merrni diçka nga jashtë që të ndodhë detoksifikimi, kjo është marketing,” thekson Stephenson. “Megjithatë, kjo nuk do të thotë se nuk ka vlerë t’i ndihmojmë këto procese, sidomos kur nuk funksionojmë në 100 për qind.”

Si ta detoksifikoni trupin

Përpiquni të reduktoni marrjen e toksinave

Është e lehtë ta thuash pas fakti, por vlen të kuptohet se sa më pak toksina të marrim ose ndaj sa më pak të ekspozohemi, dhe sa më me efikasitet të funksionojë trupi ynë, aq më e ulët do të jetë ngarkesa toksike. “Nëse hamë shumë ushqime ultra të përpunuara, pimë rregullisht alkool, konsumojmë shumë pesticide përmes ushqimit dhe jetojmë në një qytet të ngarkuar urban me nivele të larta ndotjeje ajri dhe mjedisi, kjo përbën një barrë për trupin,” thotë Stephenson.

Reduktimi i konsumit të ushqimeve ultra të përpunuara ul gjithashtu ekspozimin ndaj ambalazheve plastike dhe aditivëve të tjerë ushqimorë potencialisht të dëmshëm, të cilët mund të mos konsiderohen teknikisht toksina, por me kalimin e kohës mund të kenë ndikim negativ në shëndetin e përgjithshëm. Stephenson përmend emulsifikuesit si shembull.

Njihuni me “Clean Fifteen” dhe “Dirty Dozen”

Studimet kanë treguar se disa pesticide mund të kenë efekte negative në shëndetin tonë dhe të rrisin rrezikun për diabet të tipit 2 dhe kancer të gjirit, ndërkohë që shumica prej nesh as nuk e kupton se ato janë të pranishme. Stephenson rekomandon përdorimin e listave Clean Fifteen dhe Dirty Dozen të Environmental Working Group për të kuptuar se si të reduktoni ekspozimin ndaj pesticideve. E para i referohet 15 frutave dhe perimeve që në vitin 2024 janë gjetur të kenë sasinë më të ulët të mbetjeve të pesticideve. Kjo listë aktualisht përfshin misrin e ëmbël, avokadon, shpargun, pjeprin honeydew, lakrën dhe kërpudhat. E dyta, përkundrazi, është një listë me 12 fruta dhe perime më të ndotura me pesticide, përfshirë luleshtrydhet, spinaqin, rrushin, mollët, specat e ëmbël dhe djegës, bishtajat e gjelbra dhe boronicat.

Një statistikë tregon se mbi 90 për qind e mostrave të luleshtrydheve, mollëve, qershive, spinaqit, nektarinave dhe rrushit rezultuan pozitive për mbetje të dy ose më shumë pesticideve, gjë që është mjaft shqetësuese. Nëse doni t’i blini, përpiquni t’i merrni organike. “Gjithashtu, larja e frutave dhe perimeve në një solucion me sodë buke dhe ujë mund të ndihmojë në uljen e pesticideve,” shton Stephenson.

Hani shumë nga këto perime

“Ushqimet që përmbajnë squfur ndihmojnë në mbështetjen e detoksifikimit, ndaj perime si shpargu, brokoli, lulelakra, lakrat e Brukselit, lakra, preshi, qepa dhe hudhra janë shumë të mira,” thotë Stephenson. “Kolagogët natyralë, që nxisin rrjedhjen e bilës për të ndihmuar detoksifikimin, përfshijnë panxharin, angjinaren, luleradhiqen, selinonë, koprën dhe fenugreek-un, ndaj sigurohuni t’i përfshini edhe këto.”

Konsumoni mjaftueshëm fitonutrientë dhe bimë mjekësore

Fitonutrientët që gjenden te bimët mund të nxisin dhe mbështesin detoksifikimin, si edhe të ndihmojnë shëndetin e zorrëve. “Për shembull, N-acetil cisteina është thelbësore për prodhimin e glutationit, një antioksidant që ndihmon në detoksifikim mes përfitimeve të tjera, ndërsa acidi alfa-lipoik ndihmon në detoksifikimin e metabolitëve të barnave dhe mund të nxisë nxjerrjen e merkurit, i cili mund të shkaktojë një sërë problemesh shëndetësore,” thotë Stephenson. “Ka edhe disa bimë që mund të jenë të dobishme, përfshirë gjembgomarin dhe shafranin e Indisë.”

Përmirësoni shëndetin e zorrëve

Kur zorrët janë të shëndetshme, edhe sistemet e tjera të trupit funksionojnë më mirë. “Një zorrë dhe mikrobiomë e shëndetshme janë të rëndësishme për të mbështetur procesin e detoksifikimit, ndaj synoni të përfshini ushqime të fermentuara, shumë fibra dhe një larmi bimësh në dietën tuaj,” thotë Stephenson.

Mbështetni sistemin limfatik

Sistemi limfatik është përgjegjës për largimin e mbetjeve nga trupi, mes funksioneve të tjera të rëndësishme. Qoftë përmes ushtrimeve të frymëmarrjes dhe jogës, apo lëvizjeve me ndikim si kërcimi në trampolinë, ecja, kërcimi me litar ose vrapimi i lehtë, stimulimi i tij mund të ndihmojë shumë në nxitjen e detoksifikimit. Edhe shtrirja me këmbët e mbështetura në mur mund të ndihmojë që gjërat të vihen në lëvizje.